Τζένη και Μαρξ, της Σοφίας Αδαμίδου στο Θέατρο Olvio

Η Ρουμπίνη Μοσχοχωρίτη οδηγεί σκηνοθετικά την ηθοποιό Μαρία Κανελλοπούλου, υπό τη συνοδεία της πρωτότυπης μουσικής του Σταμάτη Κραουνάκη.

Η βαρόνη Τζένη φον Βεστφάλεν, με ρίζες στην υψηλή αριστοκρατία και ο, τέσσερα χρόνια μικρότερός της, σχεδόν άπορος νεαρός φοιτητής Καρλ Μαρξ, γνωρίζονταν από παιδιά. Η ιστορία τους όμως δεν ήταν ένα ρομαντικό παραμύθι. Οι δυό τους υπέφεραν, εξορίστηκαν, δοκιμάστηκαν σκληρά από τη φτώχεια, τις στερήσεις και το «κυνηγητό», χωρίς ποτέ να χάσει η Τζένη το χιούμορ της και την εμπιστοσύνη της στον Καρλ Μαρξ, αλλά και στην υπόθεση της εργατικής τάξης. Η αδιάλειπτη στήριξή της στο πλευρό του έπαιξε σημαντικό ρόλο στην ολοκλήρωση του έργου του. Τα σημαντικότερα άρθρα και συγγράμματα του Μαρξ, όπως το «Κεφάλαιο», το «Κομμουνιστικό Μανιφέστο», κ.ά. πέρασαν από τα χέρια της, αφού είχε αναλάβει να καθαρογράφει και να δακτυλογραφεί τα δυσανάγνωστα χειρόγραφα του συζύγου της.

«Δεν υπήρξαν ποτέ δύο άνθρωποι -και οι δύο το ίδιο υπέροχοι- που να ταιριάζουν τόσο και να συμπληρώνει ο ένας τον άλλο» – έγραψε αργότερα η μικρότερη κόρη του Μαρξ, Ελεονώρα.

Η αξιοπρέπεια και οι τρόποι της είχαν πάνω σε όλους, όσους την γνώριζαν, μια μαγική επίδραση. Ηταν συγχρόνως μητέρα, φίλη, ερωμένη, έμπιστη και σύμβουλος. Μια όμορφη, δυναμική και θαρραλέα γυναίκα σε μια εποχή που η θέση της γυναίκας δεν ήταν καθόλου ευνοϊκή.

Μέσα από την πληθωρική επιστολογραφία της Τζένης (έχουν διασωθεί συνολικά 320 επιστολές), αναβιώνει μια ιστορική περίοδος από το 1839 έως το 1869, την περίοδο που στην Ευρώπη συμβαίνουν κοσμοϊστορικά γεγονότα. Είναι η εποχή που οι λαοί σε πολλά ευρωπαϊκά κράτη επαναστάτησαν και απείλησαν το πολιτικό και κοινωνικό κατεστημένο. Είναι η εποχή που η εργατική τάξη, ξεκινά σε ολόκληρη την Ευρώπη τους αγώνες για τη διεκδίκηση μιας καλύτερης ζωής, με πολιτικά δικαιώματα.

Μαρία Κανελλοπούλου

Η παράσταση ξεκινά με τη Τζένη Μαρξ καταβεβλημένη από τις κακουχίες και μόνη, καθώς δεν μπορεί να δει τον Κάρλ,  τον έρωτα της ζωής της, ο οποίος βρίσκεται άρρωστος στο διπλανό δωμάτιο. Η απουσία αυτή την οδηγεί σε ένα ταξίδι μνήμης στο παρελθόν, στις πιο σημαντικές στιγμές της ζωής τους, όμορφες και άσχημες, που πέρασαν μαζί, ενωμένοι, σύντροφοι παντοτινοί και συνοδοιπόροι.

Η σκηνοθεσία χρησιμοποιεί τη φόρμα της βιωματικής αφήγησης, για να φωτίσει το μονόλογο της Τζένης, καθώς ξεδιπλώνει την κοινή ζωή της με τον Καρλ, μέσα από τις επιστολές που είχαν ανταλλάξει. Την ακολουθεί στους τρεις μεγάλους «αναγκαστικούς» προορισμούς (Βρυξέλλες, Παρίσι, Λονδίνο), στους οποίους έζησαν, δημιούργησαν και βίωσαν τα μεγάλα πολιτικά-ιστορικά γεγονότα της εποχής τους. Μέσα από μουσικές, τραγούδια, ηχητικά αποσπάσματα, φωτογραφίες, προβολές και δραματοποιημένες στιγμές του παρελθόντος, βιώνουμε την πολυτάραχη ζωή της Τζένης και του Καρλ Μαρξ. Ένα ζευγάρι που αποτελεί μέχρι και σήμερα υπόδειγμα συντροφικότητας και κοινής αποδοχής στόχων και οραμάτων.