Maria by Callas: Η Μαρία Κάλλας εξομολογείται

Για πρώτη φορά, 40 χρόνια μετά το θάνατό της, η Μαρία Κάλλας, εξιστορεί τη ζωή της με τα δικά της λόγια. Δεν μιλούν για εκείνη άνθρωποι που την γνώριζαν ή ειδικοί, αλλά η ίδια η Κάλλας μιλά για τον εαυτό της, μέσα από συνεντεύξεις της (εκ των οποίων οι περισσότερες παρουσιάζονται για πρώτη φορά στη δημοσιότητα), και μέσα από σπάνια αλληλογραφία προς τους φίλους και την οικογένειά της, ερωτικές επιστολές της προς τον πρώτο της σύζυγο, αλλά και μια αποκαλυπτική ερωτική επιστολή προς τον Αριστοτέλη Ωνάση λίγους μήνες πριν χωρίσουν.

Ο νεαρός γάλλος σκηνοθέτης και ηθοποιός Τομ Βολφ «ανακάλυψε» την Κάλλας σχετικά πρόσφατα, πριν από 5 περίπου χρόνια κι έκτοτε έβαλε σκοπό της ζωής του να ολοκληρώσει ένα ντοκιμαντέρ για εκείνη.

Η ντίβα της όπερας, η εύθραυστη συναισθηματικά γυναίκα, το ασχημόπαπο που έγινε κύκνος, η ερωτευμένη κοπέλα, η τραγική ηρωίδα, είναι κάποια από τα πρόσωπα της Κάλλας που αναδεικνύει το φιλμ. Μέσα από το σπάνιο υλικό του Βολφ παρουσιάζονται όλα αυτά με έξυπνες σκηνοθετικές σφήνες (μια ζωντανή παράσταση, δίνει τη θέση της σε ένα γράμμα εξομολόγησης που «διαβάζουμε» από τη φωνή της Φανί Αρντάν κλπ) αλλά εκείνο που μένει στη μνήμη του θεατή, είναι η «προδομένη» ερωτευμένη γυναίκα.

Το κεφάλαιο Ωνάσης σαφώς και έχει τη μερίδα του λέοντος στο φιλμ και οδηγεί την κορύφωση του δράματος μέχρι το φινάλε του, όπου η Κάλλας, συμβιβασμένη πλέον με την ιδέα της μοναχικής ζωής καταλήγει στη διαπίστωση πως «η σχέση μας με τον Αριστοτέλη απέτυχε, όχι όμως και η φιλία μας».

Η ταινία έχει γοητεία, πως θα γινόταν άλλωστε από την στιγμή που η φλογερή προσωπικότητα της Κάλλας γεμίζει την οθόνη ποικιλοτρόπως; Eίτε ερμηνεύοντας κάποια από τις κλασικές ηρωίδες της είτε δίνοντας αφοπλιστικές απαντήσεις στις αδιάκριτες και επίμονες ερωτήσεις δημοσιογράφων (από τις πιο ευτυχείς στιγμές του φιλμ η τηλεοπτική συνέντευξη που της πήρε το 1970 ο Ντέιβιντ Φροστ για λογαριασμό του BBC και θεωρούνταν για χρόνια χαμένη) η Κάλλας μαγνητίζει τον φακό με ότι κι αν κάνει. Όμως υπάρχουν και λιγότερο χαρισματικές εικόνες της. Στιγμιότυπα όπου οι κοινότυπες κουβέντες ή τα απλοϊκά αποφθέγματα (σκοπός μια γυναίκας είναι να υπηρετεί τον άντρα, ακούγεται να λέει κάποια στιγμή) σε βάζουν σε προβληματισμό σχετικά με την πραγματική – όχι την καλλιτεχνική εννοείται- αξία της προσωπικότητας της και σχεδόν τη λυπάσαι κάθε φορά που δείχνει σαν ανασφαλής κοπελίτσα που γίνεται έρμαιο στα χέρια ατζέντηδων, των καλλιτεχνικών διευθυντών και των αρπαχτικών αρσενικών.

Κωνσταντίνος Καϊμάκης