Σε τι πόλη ζούμε; Το περιβαλλοντικό προφίλ της Αθήνας

Αν στις μη κατοικημένες περιοχές η προστασία του περιβάλλοντος είναι κυρίως θέμα βούλησης, στα μεγάλα αστικά κέντρα το ζήτημα γίνεται εξαιρετικά πιο περίπλοκο. Στην περίπτωση της Ελλάδας, η Αθήνα (και γενικότερα η Αττική) καταφέρνει να διατηρεί ένα μέρος του φυσικού της περιβάλλοντος, την ίδια στιγμή που η συνεχής ανάπτυξή της το υποβαθμίζει, δημιουργώντας νέες προκλήσεις αναφορικά με τους τρόπους με τους οποίους φύση και αστική ανάπτυξη θα μπορούσαν να συνυπάρχουν αρμονικά.Παρακάτω επιχειρούμε μια ενδεικτική καταγραφή του περιβαλλοντικού προφίλ της Αττικής, όσον αφορά στο πράσινο, την ατμόσφαιρα, τον θόρυβο, την ποιότητα του νερού και την αστικοποίηση.

22.05.2014

ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ
Σύμφωνα με το διευρωπαϊκό πρόγραμμα Aphekom, το 2011 η Αθήνα ήταν η τρίτη σε ατμοσφαιρική ρύπανση πόλη ανάμεσα σε 25 ευρωπαϊκές μεγαλουπόλεις, με 29,4 μικρογραμμάρια ατμοσφαιρικών ρύπων ανά κυβικό μέτρο.

Από τις μετρήσεις του Δικτύου Παρακολούθησης Ατμοσφαιρικής Ρύπανσης στην ευρύτερη περιοχή της Αθήνας, προκύπτει ότι υπάρχουν υπερβάσεις των θεσμοθετημένων ορίων στην εκπομπή σωματιδίων, οξειδίων του αζώτου και του όζοντος.

Παρόλ’ αυτά, όπως επισημαίνεται και από τον Δήμο Αθηναίων, τα τελευταία χρόνια έχει μειωθεί η ατμοσφαιρική ρύπανση στην πρωτεύουσα, και οι υπερβάσεις των ορίων επιφυλακής των συγκεντρώσεων των διαφόρων ρύπων είναι λιγότερο συχνές απ’ ό,τι στο παρελθόν. Σε αυτό έχει συμβάλει σημαντικά η λειτουργία του μετρό, που περιορίζει τη χρήση Ι.Χ.

ΠΡΑΣΙΝΟ
Στην Αττική υπάρχουν 2 Εθνικοί Δρυμοί, 1 Εθνικό Πάρκο, 5 θεσμοθετημένοι ορεινοί όγκοι, 1 περιοχή που προστατεύεται από τη Σύμβαση της Βαρκελώνης, 1 αισθητικό δάσος, 14 περιοχές Natura, και 25 περιοχές Corine (πολλές φορές υπάρχει επικάλυψη μεταξύ τους).

Σύμφωνα με στοιχεία τουΥΠΕΚΑ, η Αττική είναι η περισσότερο πυρόπληκτη Περιφέρεια της χώρας. Κάθε χρόνο κατά μέσο όρο συμβαίνουν 83 πυρκαγιές και καίγονται 43.117 στρ. δασών, δασικών εκτάσεων και βοσκοτόπων. Το 2007 κάηκαν μόνο στην Πάρνηθα 40.000 στρέμματα, ενώ το 2009 η μεγάλη πυρκαγιά στην ανατολική Αττική έκαψε συνολικά 210.000 στρέμματα, κυρίως πευκοδάσους.

ΘΟΡΥΒΟΣ
Σύμφωνα με εν εξελίξει έρευνα τουΥπουργείου Περιβάλλοντος σε συνεργασία με Έλληνες ακαδημαϊκούς, που θα διαρκέσει ως το 2015, στην Αθήνα και σε αρκετές άλλες ελληνικές πόλεις υπερβαίνονται τα 55 ντεσιμπέλ που θέτει ως όριο ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας.

ΑΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΑΚΤΟΓΡΑΜΜΗ
Τα στοιχεία του Οργανισμού Ρυθμιστικού Σχεδίου και Προστασίας Περιβάλλοντος Αθήνας, δείχνουν ότι ένα σημαντικό ποσοστό της αττικής ακτογραμμής έχει πλέον ανθρωπογενή χρήση, είτε εξαιτίας δόμησης, είτε εξαιτίας βιομηχανικών/βιοτεχνικών δραστηριοτήτων. Η διακεκομμένη αστική οικοδόμηση στην παράκτια ζώνη της Αττικής αυξάνεται συνεχώς, ενώ οι ελεύθερες παραλίες/αμμουδιές της Αττικής διατηρούν πλέον υπολειμματικό χαρακτήρα στην Περιφέρεια.

“Ανύπαρκτα” είναι τα ποσοστά της ακτογραμμής που έχουν διαμορφωθεί σε χώρους αστικού πρασίνου, ενώ τα τμήματα που αφορούν στη γεωργία είναι πιθανόν να έχουν αποδοθεί ή να αποδοθούν σταδιακά στην ανοικοδόμηση. Πάνω από 170 km της ευρύτερης παράκτιας ζώνης της Αττικής έχουν ουσιαστικά δοθεί στην ανοικοδόμηση, έστω και με το καθεστώς της εκτός σχεδίου νόμιμης δόμησης.

ΝΕΡΟ
Σε πολλές παράκτιες περιοχές της Αττικής αναφέρονται ενδείξεις υφαλμύρωσης των υπόγειων υδροφόρων, ακόμα και σε εκείνες στις οποίες δεν εκτελούνται συχνά αντλήσεις υπογείων υδάτων.

ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ
Έρευνα που διενήργησε το Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο το 2012, έδειξε πως η μέση θερμοκρασία στην Αθήνα αυξήθηκε τα τελευταία 60 χρόνια, ενώ παράλληλα μειώθηκε κατά πολύ η υγρασία και παρατηρείται μεγάλο εύρος αλλαγών στις χαμηλές και υψηλές θερμοκρασίες. Από τη δεκαετία του ’70 και ύστερα, η θερμοκρασία στην Αθήνα αυξάνεται κατά 2-3 βαθμούς.

ΣΧΕΔΙΑ ΓΙΑ ΜΕΓΑΛΑ ΕΡΓΑ-ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ
Ανάπλαση της Πανεπιστημίου με λειτουργική ενοποίηση σημείων πολιτιστικού και μεγάλου αστικού ενδιαφέροντος στο κέντρο της Αθήνας- Διαβάστε περισσότερα εδώ