ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ
02
ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ
Το KinoFest Φεστιβάλ Γερμανόφωνου Κινηματογράφου στην Πάτρα έχει γίνει ο αγαπημένος φθινοπωρινός μας προορισμός. Η εποχή είναι μεταβατική για την πόλη. Τα σχολεία μόλις έχουν ξεκινήσει, οι νέοι φοιτητές μόλις εγκαθίστανται και οι παλιότεροι μόλις τελειώνουν την εξεταστική τους. Ο καιρός μπορεί να είναι ακόμα ζεστός, αλλά ο λόφος όπου δεσπόζει το κτήμα της Achaia Clauss έχει το δικό του μικροκλίμα και θέλει το μπουφανάκι του, μαζί με ένα ποτήρι αρωματικό κρασί από την κάβα, για να είσαι απόλυτα άνετος.
Η θέα από την Achaia Clauss. Photo by Vangelis Patsialos
Η Πάτρα παρότι απέκτησε κάποιες πολιτιστικές υποδομές από το 2006, όταν είχε τον τίτλο της ευρωπαϊκής πολιτιστικής πρωτεύουσας, δεν είναι γνωστή ακριβώς για το έντονο πολιτιστικό της αποτύπωμα. Ένας λόγος παραπάνω που το KinoFest, επτά ετών φέτος, έχει γίνει πλέον ένα ξεχωριστό και πολυναμενόμενο ραντεβού για τα κάθε ηλικίας ανήσυχα μυαλά της πόλης.
Πριν την προβολή. Photo by Vangelis Patsialos
Ξεχωρίζει, γιατί τις ταινίες που θα δεις εκεί, σπάνια έχεις την ευκαιρία να τις δεις σε αίθουσες ή και σε άλλα φεστιβάλ. Είναι πρόσφατες ταινίες από τις γερμανόφωνες χώρες -Γερμανία, Αυστρία, Ελβετία και Λουξεμβούργο – και ανάμεσά τους ανακαλύπτεις πραγματικά διαμάντια. Ξεχωρίζει για τις παράλληλες δράσεις του, πολλές από τις οποίες είναι εκπαιδευτικές και απευθύνονται σε παιδιά και νέους που διψούν για νέα ερεθίσματα.
Πριν την προβολή νρ. 2! Photo by Vangelis Patsialos
Ξεχωρίζει και για την τοποθεσία του, το Achaia Clauss Estate, τοπόσημο της Πάτρας και τόπος γέννησης της περίφημης Μαυροδάφνης. Το οινοποιείο ιδρύθηκε το 1861 από τον Βαυαρό Gustav Clauss, πέρασε ύστερα από χρόνια σε ελληνικά χέρια και στα αυτοκρατορικά κελάρια του υπάρχουν δρύινα βαρέλια αφιερωμένα σε μεγάλες ιστορικές στιγμές και προσωπικότητες, καθώς και μαυροδάφνη εκατοντάδων ετών.
Ξενάγηση στο αυτοκρατορικό κελάρι της Achaia Clauss. Photo by Vangelis Patsialos
Φέτος, στα 165 χρόνια από την ίδρυσή της η Achaia Clauss υπέστη ένα μεγάλο πλήγμα: Τα ξημερώματα του Σαββάτου 5 Σεπτεμβρίου 2026, μια μέρα πριν τον τρύγο, που όλος ο κόσμος γιορτάζει στην καστροπολιτεία, ξέσπασε φωτιά στο επιβλητικό πέτρινο κτήριο που άλλες χρονιές είχε φιλοξενήσει τις απολαυστικές μας οινογευσίες.
Η είσοδος στο χώρο. Photo by Vangelis Patsialos
Το εξωτερικό περίβλημα του κτηρίου χάσκει τώρα αδειανό, με το παλιό ρολόι του 19ου αιώνα να έχει σταματήσει στην ώρα της πυρκαγιάς, πέντε παρά τα ξημερώματα. Το ένα από τα γραφεία του Κλάους κάηκε, μέρος της κάβας στο υπόγειο επίσης, αλλά δεν έχουν πειραχτεί αρχεία ή παλιότερες συγκομιδές. Θα χρειαστεί δουλειά για την ανάπλαση και μια πρόκληση είναι να διασαφηνιστεί το καθεστώς προστασίας και χαρακτηρισμού του συγκεκριμένου κτηρίου από το ΥΠΠΟ, προκειμένου να ξεκινήσουν οι κατάλληλες εργασίες αποκατάστασής του. Παρόλα αυτά, τα αντανακλαστικά του οργανισμού ήταν ταχύτατα κι αυτό αποδεικνύεται με την πραγματοποίηση του ίδιου του Kinofest, παρά τις δυσκολίες, μόλις λίγες μέρες μετά, στις 23-27 Σεπτεμβρίου.
Μετά τη βροχή, πριν την προβολή! Photo by Vangelis Patsialos
Τα 137 λεπτά διάρκειας του “Oh, This Unspeakable Void” δεν πτόησαν κανέναν μας. Η ταινία του Simon Verhoefen, με τον απολαυστικό, εκφραστικό Bruno Alexander σε πρωταγωνιστικό ρόλο, ήταν ένα συναισθηματικό rollercoaster. Ο εικοσάχρονος ήρωας έχοντας βιώσει την τραγική απώλεια του αδερφού του, αποφασίζει να δώσει εξετάσεις για τη φημισμένη υποκριτική σχολή του Μονάχου. Καταφέρνει να περάσει, αλλά είναι αμφίβολο αν θα παραμείνει, αφού είναι το απόλυτο outsider. Εύστοχοι και καυστική η σάτιρα των όσων τραβάνε οι σπουδαστές υποκριτικής για να αποδείξουν το ταλέντο τους και να μάθουν να εκτίθενται, να «τσαλακώνονται».
Oh, This Unspeakable Void!
Παράλληλα σκιαγραφεί με τρυφερότητα, αγάπη και χιούμορ τη ζωή στη βίλα των παππούδων του που τον φιλοξενούν, με τις απίστευτες καθημερινές τελετουργίες τους που περιλαμβάνουν πάντα αλκοόλ. Η γνωστή Γερμανίδα ηθοποιός Senta Berger που υποδύεται στην ταινία τη γιαγιά του πρωταγωνιστή, είναι στην πραγματικότητα η μητέρα του σκηνοθέτη. Η ταινία έλαβε την εύφημο μνεία της Κριτικής Επιτροπής του φεστιβάλ που φέτος απαρτίστηκε από τους κινηματογραφικούς δημιουργούς Μαίρη Κολώνια, Σόνια Λίζα Κέντερμαν και Αλέξη Τσάφα.
Η Κριτική Επιτροπή του 7ου KinoFest. Από αριστερά: Σόνια Λίζα Κέντερμαν, Αλέξης Τσάφας και Μαίρη Κολώνια. Photo by Vangelis Patsialos
«Four minus Three» λέγεται η αυστρογερμανική ταινία του Adrian Goiginger που βασίζεται σε αληθινή ιστορία και έκανε την παγκόσμια πρεμιέρα της στη φετινή Μπερλινάλε. Η Μπάρμπαρα και ο Χέλι είναι επαγγελματίες κλόουν και έχουν δύο μικρά παιδιά. Ένα τραγικό δυστύχημα όμως αφήνει την Μπάρμπαρα μόνη να προσπαθεί να διαχειριστεί την απώλεια και το πένθος. Με τόλμη και πολλή αγάπη και ρεαλισμό προσεγγίζεται η προσπάθεια της ηρωίδας, μέσα στον χειρότερο εφιάλτη που μπορεί κανείς να φανταστεί, να διατηρήσει την ελπίδα της, τη μνήμη, την ορμή για ζωή και την αγάπη της για την ίδια την αγάπη. Η ταινία έλαβε το βραβείο της Κριτικής Επιτροπής και θα κυκλοφορήσει στους κινηματογράφους σε διανομή της ΑΒCinema, του διοργανωτή φορέα του φεστιβάλ, που αναπτύσσεται και στο χώρο της παραγωγής και διανομής ταινιών.
Four minus Three
Ιδιαίτερη στιγμή στο φεστιβάλ ήταν η προβολή της ταινίας «Berlin Hero». Ο ιδιοκτήτης ενός βιντεοκλάμπ στο Βερολίνο, βρίσκεται στα πρόθυρα της χρεοκοπίας όταν, χωρίς να το επιδιώξει, μετατρέπεται μέσα σε μια νύχτα σε ήρωα της χώρας. Πρόκειται για την τελευταία ταινία του Wolfgang Becker, δημιουργού της αξεπέραστης ταινίας Goodbye Lenin, που επίσης προβλήθηκε στο κλείσιμο του φεστιβάλ. Ο Becker δυστυχώς πέθανε σχεδόν μια διετία πριν και την ταινία ολοκλήρωσε ο σκηνοθέτης Achim von Borries (βλ. Babylon Berlin).
Berlin Hero
Φέτος μια ξύλινη ράμπα που εγκαταστάθηκε ειδικά για τις μέρες του φεστιβάλ από την είσοδο μέχρι τις προβολές στον προαύλιο χώρο της Achaia Clauss, σε συνεργασία με την TOBEA, διευκόλυνε ανθρώπους με κινητικές αναπηρίες να έχουν πρόσβαση σε εκδηλώσεις και προβολές. Οι κινηματογραφικές προβολές με SDH υπότιτλους για κωφά και βαρήκοα άτομα, σε συνεργασία με τη NOVA και το Νεανικό Πλάνο, υπήρξαν και προβολές με προσαρμοσμένες αισθητηριακές συνθήκες, σχεδιασμένες ώστε να είναι φιλικότερες για άτομα στο φάσμα του αυτισμού και άτομα με αισθητηριακές ευαισθησίες, σε συνεργασία με την TheHappyAct. Τέλος, πραγματοποιήθηκε και ειδική Ημερίδα με θέμα «Σινεμά για Όλους: Από την Πρόσβαση στη Συμμετοχή».
Πρόσβαση με τη ράμπα. Photo by Vangelis Patsialos
Ως προς την απλή πρόσβαση προς το φεστιβάλ, να σημειωθεί ότι υπάρχουν πούλμαν της διοργάνωσης που μεταφέρουν το κοινό δωρεάν από το κέντρο της πόλης προς την Achaia Clauss και επιστρέφουν μετά από κάθε προβολή
Στιγμιότυπο από τα πρωινά παιδικά εργαστήρια. Photo by Vangelis Patsialos
Τα πρωινά του Σαββατοκύριακου ο φιλόξενος χώρος της Achaia Clauss γέμισε με παιδιά που είτε παρακολουθούσαν ταινίες, είτε συμμετείχαν σε εργαστήρια παραγωγής ταινιών και δημιουργικά εργαστήρια ζωγραφικής. Μεγάλη και ενθουσιώδης ήταν και η παρουσία των παιδιών στην θεατρική παράσταση σκιών του Χρήστου Καλπουζάνη, «Clauss», που παρουσίασε με καλαίσθητο και πρωτότυπο τρόπο, με τη χρήση ψηφιακών εικόνων και ηχητικών εφέ, τη ζωή του ιδρυτή της Achaia Clauss.
Στην παράσταση “Clauss”. Photo by Vangelis Patsialos
Δράσεις και masterclasses, αλλά και μια αναπτυσσόμενη πρωτοβουλία δικτύωσης για συμπαραγωγές, υπήρξαν βέβαια και για τους ενήλικες.
Από το masterclass για το μακιγιάζ στον κινηματογράφο με την Lydia Geissler. Photo by Vangelis Patsialos
Όπως μας λέει ο Αντώνης Κορκόντζηλας, διευθυντής του KinoFest: «Έχουμε το industry κομμάτι, τα εργαστήρια και τα masterclasses για ενήλικες, ωστόσο ένα ενήλικας μπορεί μεν να εμπνευστεί, αλλά θα συνεχίσει λίγο – πολύ την πορεία του. Όταν έχεις όμως να κάνεις με παιδιά, έστω και ένα να πιαστεί από μια ταινία ή δράση, μπορεί να του αλλάξει η ζωή, η κατεύθυνση. Θέλουμε να επικεντρωθούμε εκεί, γιατί δεν υπάρχει παιδικό κινηματογραφικό περιεχόμενο στην Πάτρα. Επιδιώκουμε να προσφέρουμε ποιοτικό περιεχόμενο και είμαστε διατεθειμένοι να δουλέψουμε σκληρά για να αναπτύξουμε περαιτέρω αυτόν τον τομέα.
Ο Αντώνης Κορκόντζηλας, διευθυντής του KinoFest και η Γεωργία Ανδρικοπούλου, διευθύντρια του Goethe-Zentrum Patras, καθώς υποδέχονται τις πρεσβείες. Photo by Vangelis Patsialos
Σε κλειστό χώρο της Achaia Clauss πραγματοποιείται στο πλαίσιο του φεστιβάλ και μέχρι το τέλος Οκτωβρίου το διεθνές art project Between the Frames | Memory in Negotiation, σε σχεδιασμό και επιμέλεια της Λιάνας Ζωζά / Cube Gallery με την υποστήριξη της Πρεσβείας της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας στην Ελλάδα και τη χρηματοδότηση του Ελληνογερμανικού Ταμείου για το Μέλλον.
Από την έκθεση Between the Frames. Photo by Vangelis Patsialos
Εικαστικοί από την Ελλάδα, τη Γερμανία και άλλες χώρες συναντώνται μέσα από τη σύγχρονη τέχνη διερευνώντας τη μνήμη όχι ως στατικό αποτύπωμα του παρελθόντος και με αρχειακό χαρακτήρα, αλλά ως μια ζωντανή διαδικασία που συνεχίζει να μεταμορφώνεται μέσα από το παρόν, τη συνάντηση και τον διάλογο με προσέγγιση μέσω της σύγχρονης τέχνης. Η έκθεση θα παρουσιαστεί από τον Ιανουάριο στην Cube Gallery στην Αθήνα.
Between the Frames. Photo by Vangelis Patsialos
Στο πλαίσιο του φεστιβάλ παρακολουθήσαμε δύο δυνατά ντοκιμαντέρ:
Στο βραβευμένο στην Μπερλινάλε «Sometimes, I Imagine Them All at a Party» της Daniela Magnani Hüller, η δημιουργός επιστρέφει, δεκατέσσερα χρόνια αργότερα, στην απόπειρα γυναικοκτονίας που επέζησε ως 17χρονη έφηβη, με δράστη έναν συμμαθητή της, αναζητώντας μέσα από συναντήσεις και μνήμες απαντήσεις για όσα συνέβησαν τότε. Δεδομένου ότι, επί ένα έτος, τα 35 από τα 45 λεπτά του μαθήματος ο μαθητής γυρνούσε και κοιτούσε εμμονικά τη μαθήτρια, εντύπωση μας έκανε η αδιάφορη στάση του σχολείου, το σχόλιο της μητέρας ότι πρέπει να περνάει λιγότερη ώρα καθώς ετοιμάζεται για το σχολείο, οι λίγοι περαστικοί που την είδαν βαριά τραυματισμένη στο δρόμο και την προσπέρασαν, αλλά και τα κενά που εντοπίζονται και στις γερμανικές προνοιακές υπηρεσίες για το πού μπορεί να στραφεί μια γυναίκα που απειλείται.
Η Daniela στο ‘Sometimes, I Imagine Them All at a Party’
Η Daniela ήταν παρούσα στην προβολή και μας μίλησε για τους φόβους και τις απειλές, αλλά και για το πείσμα της να μη χάσει την πίστη της στους ανθρώπους, όπως την είχε συμβουλέψει ο γιατρός που την ανέλαβε, καθώς και για την ανάγκη να μάθουν τα αγόρια να εκφράζουν περισσότερο τα συναισθήματά τους. Όπως διευκρίνισε, δεν έκανε την ταινία ως θεραπεία, αλλά με σκοπό να μιλήσει μέσα από αυτήν σε γυναίκες που ζουν ή έχουν ζήσει παρόμοιες περιστάσεις, ενώ τον ιδιαίτερο τίτλο τον διάλεξε για όλες τις γυναίκες θύματα που δεν κατάφεραν να επιζήσουν, τις χαμένες ζωές που θέλει να κρατά ζωντανές σε έναν υποθετικά ωραίο τόπο.
Στην ταινία «Love Alone Can’t Make a Child» της Judith Beuth, που προβλήθηκε σε συνεργασία με το Ίδρυμα Ρόζα Λούξεμπουργκ, παρακολουθήσαμε τον 10ετή αγώνα ενός ζευγαριού γυναικών για να αποκτήσουν παιδί. Ουσιαστικά η σκηνοθέτρια, παιδική φίλη της Μαρίας, που έμεινε τετραπληγική από ένα ατύχημα στα 17 της, παρακολουθεί στενά τη σχέση βαθιάς αγάπης της Μαρίας και της Κριστιάνε από το 2013. Οι προσπάθειές τους για ιατρικώς υποβοηθούμενη γονιμοποίηση με διάφορους τρόπους, σε διάφορες εκδοχές και σε διάφορες χώρες, ανάλογα με το εκάστοτε νομικό και ιατρικό πλαίσιο, δεν πετυχαίνουν και οι γυναίκες ζουν περιγεννητικό πένθος.
Love Alone Can’t Make a Child
Η Ελένη Όλγα Χρηστίδη, ψυχολόγος, ψυχοθεραπεύτρια και επιστημονικά συνυπεύθυνη του Orlando LGBTQ+, που μίλησε μετά το τέλος της ταινίας, τόνισε την αμφισβήτηση του κριτηρίου της βιολογίας, καθώς στην κουήρ γονεϊκότητα η βιολογική σχέση δεν μπορεί να υπάρχει και με τους δύο γονείς. Μίλησε επίσης για τον νόμο του 2024 στην Ελλάδα με τον οποίο θεσπίστηκε η ισότητα στον γάμο αλλά και τις πρακτικές δυσκολίες, καθώς εξακολουθεί να αναγνωρίζεται ως γονέας η μία από τις δύο γυναίκες, ενώ η άλλη πρέπει να κάνει διαδικασία τεκνοθεσίας, σαν να επρόκειτο για παιδί εκτός γάμου.
Ελένη Όλγα Χρηστίδη. Photo by Vangelis Patsialos
Η διαδικασία περιλαμβάνει κοινωνικές υπηρεσίες, δικαστήριο κλπ και μπορεί να διαρκέσει από ενάμισι ως τρία χρόνια. Οι gay άντρες δεν έχουν καν πρόσβαση σε μορφή αναπαραγωγής και παρένθετη κυοφορία. Ενώ μιλάμε για πολλά παιδιά σε ιδρύματα η Χρηστίδη διασαφήνισε ότι μόνο 100-150 από αυτά είναι ουσιαστικά διαθέσιμα για υιοθεσία, ενώ το ηλικιακό όριο στην Ελλάδα για να κάνεις προσπάθειες γονιμοποίησης είναι τα 50 έτη.
Εθελοντές του KinoFest. Photo by Vangelis Patsialos
Το KinoFest ιδρύθηκε το 2019 από την ABCinema, σε συνεργασία με το Goethe-Zentrum Patras, με στόχο να φέρει στο ελληνικό κοινό τη σύγχρονη γερμανόφωνη κινηματογραφική δημιουργία και να δημιουργήσει έναν σταθερό χώρο πολιτιστικής ανταλλαγής ανάμεσα στην Ελλάδα και τις γερμανόφωνες χώρες.
Η φετινή τσάντα του φεστιβάλ. Photo by Vangelis Patsialos
Όπως μας είπε ο Αντώνης Κορκόντζηλας λίγο πριν αποχωριστούμε για φέτος: «Αυτή τη χρονιά, με τη στήριξη των φορέων, όπως η Περιφέρεια, το ΕΚΚΟΜΕΔ, οι πρεσβείες, με χορηγούς, υποστηρικτές και τη νέα, χρυσή χορηγία της Lidl Ελλάς, νιώθουμε πολύ πιο κοντά σε αυτό που θέλουμε να είμαστε. Προσπαθούμε να γίνουμε πιο πολυθεματικοί, να μένει ο κόσμος περισσότερο στους χώρους, απολαμβάνοντας κι όλες τις παράλληλες δράσεις που κάνουμε. Επιδιώκουμε επίσης να ανοίξουμε περισσότερο την επαφή με την πόλη».
Η κάλπη για το Βραβείο Κοινού, που φέτος έλαβε η ελβετική ταινία “Hello Betty” του Pierre Monard. Photo by Vangelis Patsialos
Στα τέλη Ιανουαρίου, το KinoFest θα ταξιδέψει στην Αθήνα κι έτσι θα έχουμε όλοι την ευκαιρία να απολαύσουμε μερικές από τις ταινίες που ξεχώρισαν φέτος.
