ORACLE: Ο Łukasz Twarkοwski επιστρέφει στη Στέγη με ένα καθηλωτικό σκηνικό σύμπαν

Η προπώληση έχει ανοίξει

Μετά τα ROHTKO και Respublika, ο Łukasz Twarkοwski επιστρέφει στη Στέγη με ένα καθηλωτικό σκηνικό σύμπαν για τον Alan Turing, τον κώδικα που άλλαξε την Ιστορία, τη γέννηση της τεχνητής νοημοσύνης και τις σκοτεινές πλευρές της προόδου. Θέατρο, ζωντανός κινηματογράφος, δυνατή μουσική και πραγματικές ιστορίες μπλέκονται σε μια εμπειρία που δεν σε αφήνει να πάρεις ανάσα.

Είναι άραγε το «μέλλον» ιδέα ενός ανθρώπου;
Το παρόν μας επινοήθηκε από έναν και μόνο άνθρωπο;

Για τρίτη φορά ο Λούκας Τβαρκόφσκι προσγειώνεται στην Αθήνα και την Κεντρική Σκηνή της Στέγης από 15 έως 18 Οκτωβρίου με τη νέα του παράσταση, ORACLE. Τι κοινό έχει ο Άλαν Τούρινγκ (1912–1954), η μαθηματική ιδιοφυΐα που προέβλεψε τον κόσμο των υπολογιστών και της τεχνητής νοημοσύνης και ο οποίος έσπασε τον γερμανικό κώδικα Enigma στον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, με τη Hedy Lamarr, σταρ του Χόλιγουντ που η σπάνια ομορφιά της αποτυπώνεται στη «Χιονάτη» του Ντίσνεϊ, αλλά και εφευρέτρια που χάραξε τον δρόμο για τις σύγχρονες ασύρματες επικοινωνίες; Τι συνδέει τη μέντιουμ Helen Duncan, που έφερε τον πνευματισμό στο προσκήνιο, με τον απολυμένο από την Google, Blake Lemoine, ο οποίος έθεσε το ζήτημα της συνείδησης στην τεχνητή νοημοσύνη;

Το ORACLE διασχίζει δεκαετίες. Φωτίζει οραματιστές που άλλαξαν τον ρου της Ιστορίας. Από την επιστήμη στον πόλεμο, από τον αλγόριθμο στη διαίσθηση, από τη δίψα για γνώση στην αγωνία για ειρήνη, από τον άνθρωπο στη μηχανή, από την παρουσία στην απουσία, αποθεώνει τελικά όσους τολμούν να φανταστούν έναν άλλο κόσμο και ξεπερνούν τα όρια, χωρίς να διστάσουν να πληρώσουν το τίμημα αυτής της τόλμης.

Κινούμενο ανάμεσα στη μεταπολεμική Βρετανία και σε ένα διαχρονικό ψηφιακό σύμπαν, το ORACLE, δεύτερο μέρος της επιστημονικής τριλογίας του Τβαρκόφσκι που εξερευνά τη βαθιά διαπλοκή επιστήμης και πολέμου, χρησιμοποιεί θερμικές και υπέρυθρες κάμερες – όχι ως ουδέτερα εργαλεία εικόνας, αλλά πρωτίστως ως όπλα πολέμου. Ταυτόχρονα, μέσα από καθηλωτικά ηχητικά τοπία και κινηματογραφικές προβολές, διαλύει τα όρια ανάμεσα στην πραγματικότητα και την ψευδαίσθηση. Οπτικά εντυπωσιακό και εννοιολογικά προκλητικό, το έργο στοχάζεται πάνω στην ιστορία του Τούρινγκ, τη διορατικότητά του και το μέλλον της τεχνητής νοημοσύνης που εκείνος βοήθησε να οραματιστούμε, τοποθετώντας τη δίπλα σε λησμονημένες ιστορίες και βιογραφίες που στοιχειώνουν τα περιθώρια της επίσημης Ιστορίας.

Ο Τβαρκόφσκι εξηγεί ότι ο τίτλος της καθηλωτικής πολυμεσικής θεατρικής παράστασής του εμπνέεται από τον ίδιο τον Τούρινγκ και παραπέμπει στην έννοια του χρησμού, του μάντη και του μαντείου: «Αποκαλούσε μια από τις φανταστικές μηχανές του “the oracle” [το μαντείο, μια μορφή της δυνατότητας. Θα μπορούσε να πει κανείς ότι και ο ίδιος ο Τούρινγκ υπήρξε ένας μάντης, κάποιος που διέκρινε κάτι που οι άλλοι δεν μπορούσαν ακόμα να φανταστούν. Ίσως ο μάντης να είναι αυτός που λέει την αλήθεια αλλά τον αγνοούν».

Το ORACLE εμβαθύνει σε ανατριχιαστικά ακριβείς προβλέψεις για το μέλλον και στη σκοτεινή πλευρά της τεχνολογίας που ήδη διαμορφώνει τη ζωή μας. Μια περιστροφική σκηνή που εναλλάσσεται διαρκώς, μουσική που σε ξεσηκώνει και οι κάμερες να αναδεικνύουν κάθε ανάσα, κάθε καρδιοχτύπι των ηρώων της παράστασης του Πολωνού μάγου του σύγχρονου θεάτρου, ο οποίος μάς φωνάζει επιδεικτικά: «Το μέλλον είναι εδώ».

Παράλληλα, με αφορμή την παρουσίαση του ORACLE, ο Τβαρκόφσκι ανοίγει το δημιουργικό του εργαστήριο στο κοινό και μας καλεί να εξερευνήσουμε τη σκέψη, τις μεθόδους και τα εργαλεία πίσω από τις πολυσυζητημένες παραστάσεις του με ένα masterclass στις 17 Οκτωβρίου, που θα συντονίσει ο κινηματογραφιστής Γιώργος Ζώης.

*Μετά την παράσταση την Παρασκευή 16 Οκτωβρίου, θα ακολουθήσει συζήτηση του σκηνοθέτη Lukasz Twarkowski με την Καλλιτεχνική Διευθύντρια του Ιδρύματος Ωνάση, Αφροδίτη Παναγιωτάκου.