Δημήτρης Δεσύλλας: Ρυθμός, γνώση και εκπαίδευση στο Φεστιβάλ Κλασικής Μουσικής Κουφονησίων

Με κεντρική θεματική τις «Ανατροπές», το 11ο Φεστιβάλ Κλασικής Μουσικής Κουφονησίων επιστρέφει από τις 17 Ιουλίου έως τις 9 Αυγούστου 2026, εγκαινιάζοντας τη δεύτερη δεκαετία της πορείας του. Υπό την καλλιτεχνική διεύθυνση του ιδρυτή του, Κορνηλίου Μιχαηλίδη, η φετινή διοργάνωση φέρνει σε δημιουργικό διάλογο διαφορετικές εποχές, αισθητικές και μορφές μουσικής έκφρασης, αναδεικνύοντας παράλληλα τη στενή σχέση της μουσικής με το αιγαιοπελαγίτικο τοπίο.

Μία από τις σημαντικότερες καινοτομίες της 11ης διοργάνωσης είναι η ίδρυση της Διεθνούς Θερινής Ακαδημίας Ρυθμολογίας. Η Ακαδημία, που θα πραγματοποιηθεί από τις 17 έως τις 21 Ιουλίου υπό την καθοδήγηση του Δημήτρη Δεσύλλα, έρχεται να ενισχύσει τον εκπαιδευτικό χαρακτήρα του Φεστιβάλ και να μετατρέψει το Κουφονήσι σε τόπο καλλιτεχνικής εκπαίδευσης, μελέτης και ανταλλαγής γνώσεων για νέους μουσικούς και επαγγελματίες από την Ελλάδα και το εξωτερικό.

Ο Δημήτρης Δεσύλλας είναι διακεκριμένος σολίστ κρουστών, συνθέτης και καθηγητής στο Ωδείο Αθηνών, με πολυετή διδακτική παρουσία στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Γεννημένος το 1974 στην Κέρκυρα, έκανε τα πρώτα του μουσικά βήματα στην Παλαιά Φιλαρμονική Κέρκυρας και συνέχισε τις σπουδές του στο Ωδείο Αθηνών, στη Νέα Υόρκη και στο Βερολίνο. Η διεθνής σολιστική του πορεία περιλαμβάνει εμφανίσεις σε σημαντικές αίθουσες της Ευρώπης και των ΗΠΑ, πλήθος πρώτων εκτελέσεων και μια ιδιαίτερα στενή σχέση με το έργο του Ιάννη Ξενάκη. Μεταξύ άλλων, πραγματοποίησε την πρώτη παγκόσμια εκτέλεση της «Περσέφασσας» στη μορφή απόδοσης από έναν κρουστό, ενώ το 2000 τιμήθηκε με το βραβείο της Ένωσης Κριτικών Μουσικής και Θεάτρου.

Η σχέση του με το Φεστιβάλ Κλασικής Μουσικής Κουφονησίων ξεκίνησε ουσιαστικά την προηγούμενη χρονιά, όταν παρουσίασε την «Ψάπφα» του Ιάννη Ξενάκη στην Κέρο. Η εμπειρία της μουσικής μέσα στο ιδιαίτερο φυσικό και ιστορικό τοπίο του νησιού, αλλά και η γνωριμία του με τους ανθρώπους του Φεστιβάλ, αποτέλεσαν το σημείο εκκίνησης για μια βαθύτερη συνεργασία. Φέτος επιστρέφει στα Κουφονήσια για να αναλάβει τη νέα Ακαδημία Ρυθμολογίας, μεταφέροντας στους συμμετέχοντες τη μακρόχρονη ερευνητική, ερμηνευτική και διδακτική εμπειρία του γύρω από τον μουσικό χρόνο.

Από την ιστορική συναυλία «5 χιλιετίες ελληνικού ήχου» που πραγματοποιήθηκε στην Κέρο (10/9/2025) στο επετειακό 10ο Φεστιβάλ Κλασικής Μουσικής Κουφονησίων. Ο Δημήτρης Δεσύλλας παρουσίασε το έργο «Ψάπφα» την πρώτη και μία από τις διασημότερες συνθέσεις του Ιάννη Ξενάκη, ένα εκρηκτικό σόλο για κρουστά. Φωτό: Κωνσταντίνος Αρβανιτάκης

Είναι εξαιρετικά σημαντικό ένα διαρκώς εξελισσόμενο και σπουδαίο φεστιβάλ, όπως αυτό των Κουφονησίων, να ασχολείται και με την εκπαίδευση. Η πρόσκληση προς εμένα φαντάζομαι πως σχετίζεται με την καθηγητική μου ιδιότητα στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, καθώς και με την ενασχόλησή μου επί σειρά ετών με τη μελέτη του χρόνου.

Την περσινή χρονιά είχα την τιμή να παρουσιάσω, στο πλαίσιο του Φεστιβάλ, τον ήχο της «Ψάπφα» του Ιάννη Ξενάκη στο νησί της Κέρου. Γοητεύτηκα από ολόκληρο το περιβάλλον, από τους ανθρώπους του νησιού και του Φεστιβάλ, και θέλησα να προσφέρω τον εαυτό μου σε αυτούς με πολλή αγάπη και σεβασμό προς το όραμα και τη μοναδική τους αφοσίωση.

Το βασικό όραμα της Ακαδημίας είναι να αναβαθμίσει το επίπεδο της εκπαίδευσης και να καταδείξει πως η γνώση δεν προσφέρεται μόνο στα μεγάλα αστικά κέντρα. Παράλληλα, επιθυμεί να δείξει πως μια μικρή αλλά υπέροχη κοινωνία μπορεί να παράγει σπουδαία πράγματα, δίνοντας την ευκαιρία σε περισσότερους ανθρώπους να συμμετάσχουν σε αυτή τη διαδικασία.

«Η γνώση δεν προσφέρεται μόνο στα μεγάλα αστικά κέντρα»

Για έναν άνθρωπο που ασχολείται με την τέχνη μας, μια τέχνη στην οποία η τοποθέτηση μέσα στον χρόνο αποτελεί δομικό συστατικό, η κατανόηση της δομής και της μέτρησης του χρόνου είναι μια προσωπική προσέγγιση ζωτικής σημασίας.

Η ικανότητα αυτή μπορεί να καλλιεργηθεί μόνο μέσα από τη συστηματική εκπαίδευση. Ο ερμηνευτής χρειάζεται να κατανοήσει τον χρόνο όχι απλώς ως ένα εξωτερικό μέτρο που ακολουθεί, αλλά ως ένα στοιχείο που εσωτερικεύει και μέσα στο οποίο οργανώνει τη σκέψη, το σώμα και τη μουσική του έκφραση.

Ο συγχρονισμός, η ακρίβεια και η ρυθμική αντίληψη στην τέχνη της μουσικής αποτελούν αναπόσπαστα συστατικά του αλφαβήτου της. Είναι τα δομικά στοιχεία που μας επιτρέπουν να αποκωδικοποιούμε την ποιητική μιας μουσικής σύνθεσης, αρχικά να την κατανοούμε και στη συνέχεια να τη μοιραζόμαστε με το κοινό. Σε διαφορετική περίπτωση, η ποιητική μας μεταφορά δεν μπορεί να είναι απολύτως ειλικρινής.

Το συχνότερο πρόβλημα που συναντούν οι μουσικοί, και όχι μόνο οι νεότεροι, είναι η ανεπαρκής εκπαίδευση σε αυτά τα ζητήματα. Στα μαθήματά μας θα μοιραστούμε κώδικες και γνώσεις που θα μας βοηθήσουν να κατανοήσουμε πρώτα τον μαγικό εαυτό μας και, κατ’ επέκταση, την ίδια την τέχνη μας.

Υπάρχει, αλήθεια, πιο μαγικό περιβάλλον; Ο συνδυασμός της απέριττης ομορφιάς του νησιού με τη γοητεία της γνώσης και της εκπαίδευσης μοιάζει αχτύπητος.

Το φυσικό περιβάλλον, η απόσταση από τους έντονους ρυθμούς της καθημερινότητας και η επαφή με τους μουσικούς και το κοινό του Φεστιβάλ μπορούν να δημιουργήσουν τις κατάλληλες συνθήκες συγκέντρωσης, επικοινωνίας και ουσιαστικής εμβάθυνσης στη μουσική.

Όπως σας είπα, η γοητεία που μου άσκησε το Φεστιβάλ ήδη από την προηγούμενη χρονιά είναι πολύ μεγάλη. Το ίδιο μεγάλη είναι και η εκτίμησή μου προς τον Κορνήλιο Μιχαηλίδη, ο οποίος έχει υπάρξει και μαθητής μου, αλλά και προς όλους τους ανθρώπους του Φεστιβάλ. Η συμμετοχή μου αποτελεί πάντοτε χαρά, τιμή και ενθουσιασμό για αυτό που θα μπορούσαμε να αποκαλέσουμε «το θαύμα των Κουφονησίων».