«Εικόνες του χρόνου…Ήχοι της μνήμης»: Μια συνάντηση μουσικής, φωτογραφίας και κινηματογράφου από την Κροατία

Την Τρίτη 2 Ιουνίου, στις 20:30, η κροατική δημιουργία του σήμερα μεταφέρεται από την καρδιά των δαλματικών ακτών στο κέντρο της Αθήνας, στον Φιλολογικό Σύλλογο Παρνασσός.

Η εκδήλωση «Εικόνες του χρόνου… Ήχοι της μνήμης» είναι μία συνομιλία των τεχνών της μουσικής, της φωτογραφίας και του κινηματογράφου: η μουσική σύνθεση του σύγχρονου και διεθνώς αναγνωρισμένου συνθέτη Berislav Šipuš, εμπνευσμένη από το έργο του κορυφαίου Κροάτη φωτογράφου Zvonimir Brkan, παρουσιάζεται σε παγκόσμια πρεμιέρα, ενώ η εξαίρετη οργανίστα και μουσικολόγος Tea Kulaš την ερμηνεύει στο εκκλησιαστικό όργανο.

Tea Kulaš foto by Hristos Tolis

Δεκατρείς φωτογραφίες του Zvonimir Brkan (1920–1979), ενέπνευσαν τον συνθέτη και αρχιμουσικό, Berislav Šipuš, για να συνθέσει το έργο «Εικόνες του χρόνου… ήχοι της μνήμης», που δίνει και τον τίτλο στην εκδήλωση. Ο Šipuš, Καθηγητής Σύνθεσης και Θεωρίας της Μουσικής στη Μουσική Ακαδημία του Ζάγκρεμπ, με σταθερή διεθνή παρουσία στη σύγχρονη μουσική σκηνή και διακρίσεις για το συνθετικό και καλλιτεχνικό του έργο, έγραψε τη νέα αυτή μουσική σύνθεση με αφορμή τη συμπλήρωση των 100 χρόνων από τη γέννηση του Brkan. Κάθε μουσικό μέρος λειτουργεί ως ηχητική αντήχηση μιας φωτογραφικής εικόνας, μεταφέροντας στο ηχητικό πεδίο την ατμόσφαιρα, την ένταση και το συναίσθημά της.

Zvonimir Brkan, 1964

Η Tea Kulaš, που ερμηνεύει το έργο του Šipuš, είναι σολίστ με διεθνείς εμφανίσεις και συνεργασίες στον χώρο της σύγχρονης μουσικής και της οργανικής ερμηνείας. Έχει βραβευθεί σε εθνικούς και περιφερειακούς διαγωνισμούς, ενώ το 2024 τιμήθηκε με το Βραβείο της Πόλης του Ζάνταρ για τη συμβολή της στις τέχνες και τον πολιτισμό. Είναι καλλιτεχνική διευθύντρια του Φεστιβάλ Οργάνου του Ζάνταρ και έχει συμβάλλει ουσιαστικά στην αναζωογόνηση του ενδιαφέροντος για το εκκλησιαστικό όργανο στην Κροατία, συνδέοντας την παράδοση με τη σύγχρονη καλλιτεχνική έκφραση.

Εκτός από το έργο του Šipuš, η Kulaš θα ερμηνεύσει και άλλα δύο έργα Κροατών συνθετών, που υπήρξαν σύγχρονοι του Brkan: τα Fantasia και Φούγκα σε φα ελάσσονα του Albe Vidaković και το Passacaglia, op. 34c του Krsto Odak.

Berislav Šipuš

Στο πλαίσιο της εκδήλωσης, ο Παρνασσός φιλοξενεί έκθεση φωτογραφίας του Zvonimir Brkan, μιας από τις κυριότερες μορφές της κροατικής φωτογραφίας του 20ού αιώνα. Η έκθεση, που έχει επιμεληθεί η Ελένη Βαροπούλου, περιλαμβάνει ασπρόμαυρες φωτογραφίες του – ανάμεσα στις οποίες και οι δεκατρείς που ενέπνευσαν τον Šipuš – τραβηγμένες στο μεταπολεμικό Ζάνταρ, οι οποίες αποτυπώνουν πρόσωπα, τοπία και στιγμές καθημερινότητας με έντονα κονστράστα με ποιητικές αναφορές. Το ιδιαίτερο φωτογραφικό ιδίωμα του Brkan χαρακτηρίζεται από έμφαση στη λεπτομέρεια, πρωτοποριακά καδραρίσματα, αναπάντεχους θεματικούς συνδυασμούς και εξαιρετικά ευαίσθητη χρήση του φωτός.

Μαζί με τον αδελφό του Ante Brkan, με τον οποίο εξέθεταν ως «Braća Brkan» (Αδελφοί Μπρκαν), συνέβαλαν καθοριστικά στη διαμόρφωση της γνωστής Σχολής Φωτογραφίας του Ζάνταρ και στη δημιουργία του διεθνούς φωτογραφικού φεστιβάλ Ο άνθρωπος και η θάλασσα, ενώ ο ίδιος τιμήθηκε με σημαντικές διεθνείς διακρίσεις, όπως το Excellence FIAP και το βραβείο Tošo Dabac.

Στην έκθεση συμπεριλαμβάνεται και το ημίωρης διάρκειας ντοκιμαντέρ Το συμβάν δρόμου των αδελφών Μπρκαν (Ulični događaj braće Brkan), του σκηνοθέτη και εικαστικού από το Ζάνταρ, Vlado Zrnić. Το ντοκιμαντέρ, που γυρίστηκε το 1996 σε συνεργασία με τον κινηματογραφιστή Boris Poljak, επαναπροσεγγίζει τις ασπρόμαυρες φωτογραφίες των Αδερφών Brkan, σε μια ταινία που καταργεί τα όρια ανάμεσα στη φωτογραφία και τον κινηματογράφο. Η έκθεση πραγματοποιείται με την συμβολή και τη συνεργασία της Ιστορικού Τέχνης και Αρχαιολόγου Zrinka Brkan Klarin, απογόνου και διαχειρίστριας του αρχείου του φωτογράφου.

Η εκδήλωση, που δίνει στις ακροάτριες και στους ακροατές τη σπάνια ευκαιρία να γνωρίσουν την καλλιτεχνική παραγωγή της βαλκανικής αυτής χώρας, έχει την υποστήριξη του Υπουργείου Πολιτισμού και Μέσων της Κροατίας, της Κεντρικής υπηρεσίας για τους Κροάτες εκτός της Κροατικής Δημοκρατίας και της Πρεσβείας της Κροατίας στην Ελλάδα, όπως και την υποστήριξη της Πόλης του Ζάνταρ και του Τουριστικού Συμβουλίου του Ζάνταρ.

Albe Vidaković — Fantasia και Φούγκα σε φα ελάσσονα
Berislav Šipuš — Εικόνες του χρόνου… ήχοι της μνήμης
Krsto Odak — Passacaglia, op. 34c