Δημοτικό Θέατρο Πειραιά: Ανοίγει ξανά στο κοινό τους ιστορικούς του χώρους

Το “Φάντασμα στη Μηχανή” είναι μια περιπατητική εικαστική δράση/παρέμβαση του Δημοτικού Θεάτρου Πειραιά με την υπογραφή του εικαστικού καλλιτέχνη Γ. Δρίβα.

Μια δράση που διατρέχει το κτίριο του Δημοτικού Θεάτρου Πειραιά και παρακολουθεί τα στάδια σκέψης και εξέλιξης ενός μοντέλου τεχνητής νοημοσύνης καθώς αυτό άλλοτε «περιδιαβαίνει» τους χώρους του θεάτρου μαζί με τους θεατές για να τους δείξει τα επιτεύγματά του και άλλοτε σταματά για να τους «μιλήσει» για την σημασία της εξέλιξής του. Η σειρά των έργων που παρουσιάζονται είναι προϊόν συνεργασίας αλλά και διαλόγου του καλλιτέχνη με λογισμικά ΤΝ, ο οποίος δεν τα αντιμετωπίζει ούτε ως απειλή, ούτε ως πανάκεια αλλά ως ένα νέο έξυπνο εργαλείο εμπλουτισμού της διαδικασίας της καλλιτεχνικής δημιουργίας.

Το “Φάντασμα στη Μηχανή” είναι μια ομάδα έργων του καλλιτέχνη, τα οποία συνδυάζουν τους τομείς εικαστικών τεχνών/video art, φωτογραφίας, performance και κινηματογράφου και χρησιμοποιούν εξειδικευμένα μοντέλα ΤΝ στη παραγωγή τους. Ένα από τα έργα αυτά, το «Η Βιογραφία ενός Λογισμικού» παραγωγής 2024, αποτελεί το πρώτο αφηγηματικό έργο κινούμενης εικόνας στην Ελλάδα που έχει δημιουργηθεί εξ ολοκλήρου με την χρησιμοποίηση αντίστοιχων προγραμμάτων.

• «Αερόπλοιο» (Ηχητική/φωτιστικήή εγκατάσταση στον Θόλο του Θεάτρου) Ένα μοντέλο ΤΝ που μιλά χρησιμοποιώντας την φωνή του καλλιτέχνη Γιώργου Δρίβα περιγράφει τι βλέπει στον χώρο. Που ακριβώς νομίζει ότι βρίσκεται; Τι είναι ο θόλος ή σωστότερα τι θα μπορούσε να είναι στα μάτια της ΤΝ;
• «Γεγονότα τετελεσμένου μέλλοντος» (Βίντεο. Εξώστης Τεχνικών) 5 διαφορετικά μοντέλα ΤΝ συνεργάζονται σε μια συζήτηση που παράγει αλλόκοτες στατικές και κινούμενες εικόνες, ήχο, φωνές αλλά και πολλές ερμηνείες όλων αυτών.
• «Κaizo» (Performance Φουαγιέ) Οι χορευτές Νίκος Βλαχογιάννης και Αγγελική Μπεβεράτου μεταμορφώνονται σε Άβαταρς και αλληλεπιδρούν με μια φωτογραφία τους που έχει «χακαριστεί» από ένα μοντέλο ΤΝ.
• «Κaizo» (Βίντεο Κεντρική Σκηνή) Η performance συνεχίζεται σε ψηφιακή μορφή. Οι δυο περφόρμερς χάνονται σε μια άδεια Αθήνα, παίζοντας ένα μυστηριώδες παιχνίδι εξερεύνησης ενώ ταυτόχρονα ένα μοντέλο ΤΝ συνεχίζει να «χακάρει» τις εικόνες τους.
• «Φάντασμα στη Μηχανή» (Ηχητικό έργο, Κεντρική Σκηνή) Το γνωστό μοντέλο ΤΝ που μιλά χρησιμοποιώντας την φωνή του καλλιτέχνη Γιώργου Δρίβα απευθύνεται στους θεατές που είναι ανεβασμένοι επί σκηνής. Τι νομίζει ότι μπορεί να κάνει άραγε; τι μπορεί να καταφέρει; Τι αξίζει στον τρόπο λειτουργίας του; Τι δίνει αξία στην ύπαρξή του;
• «Περιγραφή Εικόνας» (Οπτικοακουστική εγκατάσταση, υποσκήνιο κεντρικής σκηνής) Το μοντέλο ΤΝ – πρωταγωνιστής της έκθεσης εξομολογείται ότι αν επρόκειτο να σταματήσει να λειτουργεί, θα ήθελε να αφήσει πίσω του μια τελευταία εικόνα. Ποια ή ποιες θα ήταν αυτές οι εικόνες που θα άφηνε άραγε? Είναι αυτές οι τελευταίες του λέξεις;
• «Βιογραφία ενός Λογισμικού» (Βίντεο, Σκηνή Ω) Το μοντέλο ΤΝ φτάνει στο απόγειο της δημιουργικότητάς του. «Η Βιογραφία ενός Λογισμικού» είναι μια ολοκληρωμένη αφηγηματική ταινία που έγινε εξ ολοκλήρου με προγράμματα ΤΝ. Η ιστορία της ταινίας αφορά σε έναν άνθρωπο που ξυπνά έχοντας πάθει ολική αμνησία και προσπαθεί με την βοήθεια ενός μοντέλου ΤΝ, να θυμηθεί ποιος είναι και να ανακτήσει όλες τις πληροφορίες της ζωής του. Ίσως όμως και να μην είναι ακριβώς έτσι τελικά. Πρωταγωνιστούν οι Αλεξάνδρα Ζώη, Πάνης Καλοφωλιάς, Ρένα Κυπριώτη, Παναγιώτης Μαργέτης. Η μουσική έχει γραφτεί ειδικά για την ταινία από την συνθέτρια Μελίνα Παξινού.

Ο τίτλος της έκθεσης εμπνέεται από την φράση του γνωστού συγγραφέα Ισαάκ Ασίμωφ ο οποίος την χρησιμοποιεί στο βιβλίο του «Εγώ, το Ρομπότ» για να περιγράψει προβλήματα λειτουργίας λογισμικών σ έναν μελλοντικό κόσμο όταν τυχαία τμήματα του κώδικα τους παράγουν εντελώς απροσδόκητα πρωτόκολλα λειτουργίας. Σε μια εποχή όπου αρχίζει να προκύπτει μια νέα εκδοχή της ανθρώπινης δημιουργικότητας, σε προγράμματα τεχνητής νοημοσύνης, που μπορούν να εκφράζουν πια, δικές τους εκδοχές πνευματικής έκφρασης αλλά και ψηφιακής παραγωγής, μπορεί κανείς να μιλά για μια διχοτόμηση της διάνοιας με το ανθρώπινο σώμα; ή με άλλα λόγια μπορούμε να φανταστούμε πλέον ένα δημιουργικό πνεύμα χωρίς ανθρώπινο φορέα; Τα έργα της έκθεσης, ορίζουν ένα νέο κεφάλαιο στην ιστορία της Τέχνης,  που κατά την γνώμη μου θα μπορούσε να ονομαστεί Νέα Δημιουργικότητα και θεματοποιούν τον τρόπο που βιώνουμε, αισθανόμαστε και εν τέλει ερμηνεύουμε τον ίδιο μας τον εαυτό και την (όποια) πραγματικότητα γύρω μας.