Απόπειρες για τη ζωή της, του Μάρτιν Κριμπ στο Θέατρο Θησείον

Η θεατρική ομάδα «À Vendre», μετά από έναν πολύ επιτυχημένο κύκλο παραστάσεων στην Κύπρο, ταξιδεύει στην Αθήνα για να παρουσιάσει στο Θέατρο Θησείον και μόνο για 4 παραστάσεις, το σπουδαίο έργο «Απόπειρες για τη ζωή της» του Μάρτιν Κριμπ. Κορυφαίο δείγμα του «in-yer-face theatre» ρεύματος, το έργο που καθιέρωσε στο διεθνές στερέωμα τον Βρετανό συγγραφέα ανεβαίνει 28 χρόνια μετά την πρώτη του παρουσίαση, πιο επίκαιρο από ποτέ.

17 σκηνές, 17 απόπειρες να περιγράψουμε, 17 προσπάθειες να καταλάβουμε, 17 ιστορίες που μας παρουσιάζουν τη διαδικασία κατασκευής μιας ταυτότητας για δημόσια κατανάλωση.

Μια γυναίκα με διαφορετικές ταυτότητες είναι o μόνος συνδετικός κρίκος.Η Άννα είναι θύμα εμφυλίου πολέμου, είναι σούπερσταρ, είναι τουριστική ξεναγός, είναι εικαστική καλλιτέχνιδα, είναι διεθνής τρομοκράτης. Είναι θραύσματα μιας γυναίκας που μπορεί να είναι όλα – ή και τίποτα.

Η κάθε ιστορία απεικονίζει τα προβλήματα της σύγχρονης κοινωνίας μέσα από τα μάτια μίας γυναίκας που απουσιάζει και που ταυτόχρονα λειτουργεί σαν ένα όχημα που σε μεταφέρει σε ένα κόσμο κατασκευασμένων αφηγήσεων.

Ο Μαρτιν Κριμπ γεννήθηκε το 1956 στο Κεντ. Ξεκίνησε να γράφει για το θέατρο τη δεκαετία του 1980. Αν και ίδιος αρνείται κάθε είδος κατηγοριοποίηση, σύμφωνα με τον κριτικό Aleks Sierz (που ήταν ο πρώτος που χρησιμοποίησε τον όρο “in-yer-face theatre”), ένας από τους πυλώνες και η κορύφωση αυτού του ρεύματος είναι οι “Απόπειρες για τη ζωή της” του Μάρτιν Κριμπ, έργο που τον καθιέρωσε ως διεθνούς φήμης συγγραφέα.

Οι «Απόπειρες για της ζωή της» (Attempts on her Life) γράφτηκαν το 1997 και παρουσιάστηκαν για πρώτη φορά στο Royαl Courtστο Λονδίνο. Πρόκειται για ένα έργο που αγγίζει τον ακραίο πειραματισμό σε μορφή και περιεχόμενο. Με αυτό το έργο ο συγγραφέας απορρίπτει την παραδοσιακή θεατρική γραφή. Σκιαγραφεί ένα κόσμο όπου κυριαρχεί η βαρβαρότητα και προτείνει ότι ο μόνος τρόπος αντιμετώπισης της αλήθειας και της πραγματικότητας είναι η ειρωνεία και η αποσπασματική αφήγηση. Ένα αντισυμβατικό θεατρικό έργο με αποσπασματική μορφή, το οποίο αποτελείται από 17 σκηνές, κάποιες από τις οποίες μπορεί φαινομενικά να μην έχουν άμεση σύνδεση μεταξύ τους.

Σ’ αυτές τις σκηνές, διάφοροι ομιλητές αφηγούνται διάφορες ιστορίες. Ο συγγραφέας δεν ορίζει ποιος ηθοποιός θα είναι ο ομιλητής και δεν υπάρχουν σχεδόν καθόλου σκηνικές οδηγίες. Η μόνη κοινή σταθερά που έχουν όλες οι σκηνές είναι ότι υπάρχει ένας κύριος πρωταγωνιστής, μια γυναίκα με το όνομα Άννα. Παρόλο που το όνομα μένει πάντα το ίδιο, ο χαρακτήρας της Άννας, η ταυτότητα της, φαίνεται να αλλάζει σχεδόν σε κάθε σκηνή: Η Άννα είναι θύμα εμφυλίου πολέμου, είναι σούπερσταρ, είναι τουριστική ξεναγός, είναι εικαστική καλλιτέχνιδα, είναι διεθνής τρομοκράτης, και άλλα. Στο τέλος δεν μπορούμε να είμαστε σίγουροι για το ποια είναι η Άννα. Αυτή καθίσταται το άθροισμα των εικόνων που έχουμε δημιουργήσει για αυτήν. Είναι ένα συνονθύλευμα πολλές φορές εσφαλμένων απόψεων που επιβάλλει ο παρατηρητής της. Ο θεατής σταδιακά οδηγείται στο να συνειδητοποιήσει ότι για να γνωρίσουμε την Άννα, αναπόφευκτα θα επιβάλουμε με βίαιο τρόπο το πώς εμείς θέλουμε να είναι η γυναίκα αυτή.

Μέσα από την Άννα σκιαγραφούνται γυναίκες της εποχής μας, που τις περισσότερες φορές είναι βασανισμένες και βιώνουν μια τραγική εμπειρία. Παράλληλα, με ένα άμεσο και έντονα συναισθηματικό τρόπο, γίνεται ένα καυστικό σχόλιο και μια ωμή ανάλυση της σύγχρονης πραγματικότητας με κύρια συστατικά της την πολιτική διαφθορά, τον πόλεμο, την καταπίεση, την τρομοκρατία, τη φτώχεια, τον καταναλωτισμό, τον φασισμό, αλλά και τον θάνατο και τον έρωτα.

Ο Μάρτιν Κριμπ αναφέρει ότι «έγραψα αυτό το έργο ώστε να μπορεί να ερμηνευτεί από μόνο του αλλά και από πολλούς άλλους ανθρώπους. Το έγραψα έτσι ώστε να μπορέσω να το αφήσω να φύγει».

“À vendre” σημαίνει «πωλείται» στα γαλλικά. Το όνομα είναι παρμένο από ένα ποίημα του Ρεμπώ, το Solde (Εκποίηση). Πρόκειται για μια ειρωνική προσευχή να μην πουληθούν τα πάντα: … Πωλείται το κάθε Σώμα, η κάθε φωνή, ο τεράστιος αδιαμφισβήτητος πλούτος, ό,τι δεν πρόκειται να πουληθεί ποτέ. Οι πωλητές δεν έχουν φθάσει στο τέλος της εκποίησης! Οι ταξιδιώτες δεν είναι ανάγκη να ορίσουνε την προμήθειά τους από τόσο νωρίς!

H “À Vendre” είναι η Μαρία Βαρνακκίδου και ο Κύρος Παπαβασιλείου, έχοντας μαζί κάποιους τακτικούς συμπαραστάτες-συνεργάτες. Ιδρύθηκε το  2015 και ασχολείται κυρίως με το θέατρο της επινόησης. Στο ενεργητικό της έχει τις παραστάσεις «Παρεξήγησις της γλυκείας χώρας Κύπρου» (Φεστιβάλ Κύπρια, 2013), «Το Βλέμμα», «RAM», «Come together» και το «Κρατήστε το αγκαλιά μέχρι να ξημερώσει». Επίσης, η À Vendre έχει πρόσφατα αναλάβει την παραγωγή της επιτυχημένης παράστασης OUT OF NECESSITY σε σκηνοθεσία Μαρίας Βαρνακκίδου και Μαρίας Κυριάκου. Η παράσταση έχει φιλοξενηθεί στο ΚΘΒΕ και πρόσφατα παρουσιάστηκε ξανά στο φεστιβάλ «Πάμε Καϊμακλί».

Οι παραστάσεις της ομάδας έχουν σαν βασικό άξονα την περιέργεια και την ανάγκη των δημιουργών να μιλήσουν για πράγματα που τους αφορούν, που τους καίνε. Επηρεασμένοι και εμπνευσμένοι από τη σύγχρονη ζωή προσπαθούν να δημιουργήσουν παραστάσεις που κάνουν τον θεατή να βιώσει πόσο ζωντανό είναι το θέατρο.