«Αστερίσκοι στο στόμα» από τη Μυρτώ Ξανθοπούλου στη Citronne

«Οι αστερίσκοι που ζουν στο στόμα, απέχουν λίγα χιλιοστά από το φως και λίγα χιλιοστά από το σκοτάδι». Με αυτά τα λόγια η Μυρτώ Ξανθοπούλου εξηγεί τον τίτλο της ατομικής έκθεσης-εγκατάστασης «Αστερίσκοι στο στόμα», που παρουσιάζει από την Πέμπτη 27 Φεβρουάριου στην Citronne Gallery της Αθήνας.

Η γλώσσα βρίσκεται στη βάση των έργων της, είτε υπαινικτικά είτε ως καταγραφή μιας ζώσας έκφρασης. Πρόκειται για μια γλώσσα ρητή, μια σύνθεση από σκόρπιους ήχους και εικόνες – στοιχεία που παραπέμπουν τον θεατή στην οργανωμένη «σύγχυση» των ημερών μας. Διακρίνεται, επίσης, και η νοηματοδοτική προσπάθειά της ανάμεσα στις δύο βιωματικές γλώσσες (τα φινλαδικά και τα ελληνικά) που έχουν καθορίσει τη γεννημένη στο Ελσίνκι καλλιτέχνιδα.

Η Μυρτώ Ξανθοπούλου εκφράζεται με γλυπτικές συνθέσεις και κατασκευές. Χρησιμοποιεί ευπαθή και αναλώσιμα υλικά, ίχνη της καθημερινότητας που εμπεριέχουν τον χρόνο μέσα από τη φθορά, την επανάληψη, τη σωματική εξάντληση. Έτσι, τα έργα δεν εμφανίζονται απλώς ως αντικείμενα, αλλά ως χειρωνακτικές διαδικασίες. Η συνύπαρξή τους στον χώρο της γκαλερί δημιουργεί μια αφήγηση ύλης, ένα προσωπικό, άτυπο αρχείο της καλλιτέχνιδας.

Ο όρος «αστερίσκοι» του τίτλου υποσημειώνει όσα δεν γίνονται αντιληπτά, όσα αγνοούνται ή όσα παραλείπονται. Ταυτοχρόνως, ο τίτλος παραπέμπει στο στόμα – τον ορατό και αναγνωρίσιμο εκφωνητή της γλώσσας. Για την Ξανθοπούλου –η οποία, σε πρόσφατα έργα της, πειραματίζεται με τις δυνατότητες των ηχητικών περφόρμανς– το στόμα σωματοποιεί τις λέξεις και τις φράσεις, όχι όμως προσδίδοντας αναγκαστικά ένα συνεχές νόημα. Δημιουργείται έτσι ένα «παράδοξο», το οποίο προκύπτει μέσα από την επανάληψη. Η επανάληψη των λέξεων αφαιρεί το νόημα, αλλά μπορεί να δημιουργήσει ρυθμό, έμφαση ή ακόμα και μια άλλη μορφή κατανόησης, όπως συχνά παρατηρούμε στην αρχάρια παιδική γλώσσα, η οποία ξεκινά και στηρίζεται σε ηχητικές επαναλήψεις.

Η έκθεση «Αστερίσκοι στο στόμα» τοποθετεί τον θεατή σε έναν χώρο και χρόνο όπου διαφαίνεται με έναν απροσδόκητο αλλά οικείο τρόπο η σύνθεση λήθης και μνήμης – έννοιες καθημερινές και διακριτές στη ροή της ανθρώπινης ύπαρξης.