Χαρακτικές περιπλανήσεις: Έκθεση του Γιάννη Στεφανάκι στην Πινακοθήκη Δήμου Αθηναίων

Η Πινακοθήκη Δήμου Αθηναίων φιλοξενεί την έκθεση «Χαρακτικές περιπλανήσεις» του Γιάννη Στεφανάκι, η οποία πραγματοποιείται με την υποστήριξη του Οργανισμού Πολιτισμού, Αθλητισμού και Νεολαίας Δήμου Αθηναίων (ΟΠΑΝΔΑ).

Η έκθεση, σε επιμέλεια της ιστορικού τέχνης Μπίας Παπαδοπούλου, περιλαμβάνει πάνω από 100 χαρακτικά των τελευταίων δύο δεκαετιών, η πλειονότητα των οποίων δεν έχει ξανά εκτεθεί. Μικτές τεχνικές, ξυλογραφίες, χαλκογραφίες, λινογραφίες, μονοτυπίες και μονότυπα από τις ενότητες «Εικόνες περιπλάνησης», «Παλίμψηστο εννοιών», «Είμαι ο άνεμος, η βροχή, τα άγρια δάση», «Οδύσσεια», «Κλιματική αλλαγή», «Δίπτυχα ποιητών», κ.ά.

Ο κόσμος του Στεφανάκι σμίγει το όνειρο με την πραγματικότητα. Είναι σουρεαλιστικός και επισφαλής, με δικές του νόρμες και αρχές. Μεγαλουπόλεις δίχως πράσινο, αλλόκοτα ερημικές. Σεισμικές πολιτείες με πανύψηλα κτίρια που γέρνουν απειλητικά. Εξώκοσμα αστικά τοπία, που καταργούν τους νόμους βαρύτητας και την αναγεννησιακή προοπτική. Οι απόκοτοι πρωταγωνιστές του κρατούν από νήματα σύννεφα και φεγγάρια, σέρνοντας εύθραυστα όνειρα στον ουρανό. Ακροβατούν σε σκάλες και ιπτάμενα δοκάρια που μαγικά ξεφυτρώνουν στις ανοίκειες πόλεις. Μεταφέρουν ξεριζωμένα δέντρα στο πουθενά, αεροβατώντας επικινδύνως στο κενό.

Κλιματική αλλαγή, 2024, λινοτυπία

Η ευαισθησία του Στεφανάκι για την περιβαλλοντολογική καταστροφή και την πορεία του πλανήτη-γη είναι διάχυτη σε όλα τα έργα, με αποκορύφωση τις 33 λινογραφίες για την «Κλιματική αλλαγή», έργα του 2024 που δημιουργήθηκαν σε διάλογο με 33 διηγήματα καταξιωμένων Ελλήνων συγγραφέων. Πολλά χαρακτικά του καλλιτέχνη εμπνέονται από την ποίηση και τη λογοτεχνία. Όντας ο ίδιος ποιητής, ερμηνεύει συχνά τον γραπτό λόγο, τον οποίο αποδίδει ελεύθερα σε αφηγηματικές εικόνες. Η έκθεση δίνει έμφαση στη σχέση γραφής και χαρακτικής, υπογραμμίζοντας επιπροσθέτως την αγάπη του Στεφανάκι για την τυπογραφία. Περιλαμβάνει πλούσιο υλικό από συλλεκτικά χειροποίητα βιβλία ποιητών, εμπλουτισμένα με χαρακτικά του Στεφανάκι, εφημερίδες και περιοδικά λόγου και τέχνης που έχει ο ίδιος εκδώσει καθώς και την πτυχιακή εργασία για το δίπλωμα χαρακτικής της ΑΣΚΤ που λειτουργεί ως σημείο αναφοράς: η «Αποκάλυψις Ιωάννου», μια συλλεκτική έκδοση, με επτά έγχρωμα εσχατολογικά χαρακτικά.

Μυώντας τους θεατές στη διαδικασία δημιουργίας της χαρακτικής, η έκθεση παρουσιάζει επίσης μήτρες και εργαλεία χαρακτικής του καλλιτέχνη. Τέλος, προβάλλει την μικρού μήκους ταινία για την τυπογραφία και τη χαρακτική, Το Αγλαόν – η κλασσική τυπογραφία, σε σκηνοθεσία του καλλιτέχνη, διάρκειας περίπου 30’

Εναγκαλισμός 3, 2015-2016, ξυλογραφία

Ο Γιάννης Στεφανάκις γεννήθηκε στο Ηράκλειο Κρήτης το 1951. Σπούδασε στην Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών Αθήνας ζωγραφική, χαρακτική, αγιογραφία, τέχνη του βιβλίου και τυπογραφία. Το 1980 με τον ποιητή Μιχάλη Κατσαρό εκδίδει την εφημερίδα ποίησης Επίπεδο.

Από το 1989 εκδίδει το περιοδικό για το λόγο και τα εικαστικά Νέο Επίπεδο (έλαβε κρατικό βραβείο) και από το 2003 το συλλεκτικό περιοδικό Τεχνοπαίγνιον.

Από το 1996 εκδίδει συλλεκτικά βιβλία (εκδ. Χειροκίνητο). Το 1997 εκδίδει σε 35 αντίτυπα την έκδοση «Αποκάλυψις Ιωάννου» με δικά του χαρακτικά. Έχει διοργανώσει σεμινάρια χαρακτικής και έχει συνεργαστεί με εκδοτικούς οίκους και λογοτεχνικά περιοδικά.

Το 1994 οργάνωσε με τη Μαργαρίτα Βασιλάκου το Α’ Πανελλήνιο Φεστιβάλ Κόμικς στο Πάρκο Ελευθερίας (Δήμος Αθηναίων) και το 2012, τον Ιούνιο, στον ίδιο χώρο, το Β’ Πανελλήνιο Φεστιβάλ. Το 2002 μίλησε για τα συλλεκτικά βιβλία στο 1ο Διεθνές Συνέδριο Τυπογραφίας και Οπτικής Επικοινωνίας στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας στη Θεσσαλονίκη και το 2004 στο 2ο Συνέδριο, στον ίδιο χώρο, πρόβαλε ένα φιλμ για την κλασική τυπογραφία. Το 2010 εκδόθηκε το ποιητικό του βιβλίο «Το καρφί του χρόνου» από τις εκδόσεις Γαβριηλίδης, και ακολούθησαν άλλες τέσσερις ποιητικές συλλογές, από Γαβριηλίδη, ΑΩ και Καστανιώτη.

Έχει πραγματοποιήσει σεμινάρια χαρακτικής και workshops σε πολλές χώρες της Μεσογείου. Δουλεύει πάνω σε video animation και έχει βραβευτεί.

Είναι μέλος του Επιμελητηρίου Εικαστικών Τεχνών Ελλάδος, της Εταιρίας Συγγραφέων και του Κύκλου των Ποιητών.

Έχει υλοποιήσει πάνω από 30 ατομικές εκθέσεις στην Ελλάδα και στο εξωτερικό και έχει συμμετάσχει σε πάνω από 140 ομαδικές. Έργα του βρίσκονται στο ΕΜΣΤ, στην Εθνική και Δημοτική Πινακοθήκη Αθήνας, στο ΥΠΠΟ καθώς και σε σημαντικές δημόσιες και ιδιωτικές συλλογές στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Ζει και εργάζεται στην Αθήνα και την Αίγινα.