The First Harvest: Έκθεση του Λιβανέζου ζωγράφου Gilbert Halaby στο Ιστορικό Αρχείο – Μουσείο Ύδρας

Το Σάββατο 5 Οκτωβρίου εγκαινιάζεται στο Ιστορικό Αρχείο – Μουσείο Ύδρας η ατομική έκθεση του εγκατεστημένου στη Ρώμη Λιβανέζου ζωγράφου Gilbert Halaby με τίτλο «The First Harvest», σε διοργάνωση του Ιστορικού Αρχείου – Μουσείου Ύδρας και επιμέλεια της αρχαιολόγου και ιστορικού τέχνης Ίριδος Κρητικού.

Στην έκθεση που θα διαρκέσει έως και τις 15 Νοεμβρίου, παρουσιάζονται 32 έργα του καλλιτέχνη, 13 από τα οποία για πρώτη φορά, ενώ σε αυτά συμπεριλαμβάνεται ένα μνημειακό εμβληματικό έργο οκτώ μέτρων, από το οποίο και η έκθεση αντλεί τον τίτλο της.

Έχοντας μεγαλώσει στον Λίβανο, ο Halaby που πραγματοποίησε τις σπουδές του στη Βηρυτό στο τέλος του Εμφυλίου Πολέμου, ζωγράφιζε από πολύ νεανική ηλικία. Γοητευμένος από τη φυσική ομορφιά του τοπίου της οροσειράς του Λιβάνου, περνούσε πολύ χρόνο παίζοντας ανάμεσα στους ελαιώνες που ανήκαν στην οικογένειά του και τους συνορεύοντες φίλους, διατηρώντας έκτοτε ανεξίτηλη τη φυσική φόρμα των δέντρων στη σκέψη και στη συνέχεια στην τέχνη του.

«Στις 5 Οκτωβρίου, ημέρα εγκαινίων της έκθεσης στην Ύδρα, όλοι στη Μεσόγειο -την Ελλάδα, την Ιταλία, τον Λίβανο, την Τουρκία, την Ισπανία, την Νότια Γαλλία- θα είναι απασχολημένοι με τη συγκομιδή της ελιάς. Η σκέψη αυτή, κάνει την καρδιά μου να πάλλεται από χαρά», σημειώνει ο Halaby. «Όλοι είναι στη γη τους, κάτω από τα ιερά δέντρα τους, χαρούμενοι με τον πολύτιμο καρπό που θα έχει για μια ακόμη φορά γεννηθεί από έναν χρόνο ακάματου μόχθου. Το έργο μου τιμά τον μόχθο αυτόν –το όργωμα του χώματος πάνω στο οποίο πατούμε, την ομορφιά των ανθρώπων που βρίσκουν σκοπό και χαρά στα δέντρα τους».

Επίκεντρο της έκθεσης είναι το ομότιτλο με αυτήν έργο που εκτείνεται σε μήκος οκτώ μέτρων, αναπαριστάνοντας ένα παλίμψηστο από στιγμές, συνήθειες και έθιμα, στο πλαίσιο αυτής της άχρονης και μοναδικά μεσογειακής ανθρωποκεντρικής αναφοράς, που συνδέεται συμπιληματικά με την προσωπική ζωή του Halaby. Με φορά από τα αριστερά προς τα δεξιά, το φως μεταβάλλεται και κλιμακώνεται, εκτεινόμενο από τις θερμές αποχρώσεις της αυγής και τη θριαμβική δυναμική του μεσημεριανού ήλιου του Νότου, ως τα απαλά ρόδινα του λυκόφωτος.

«Ο θεατής βλέπει τους ανθρώπους της Μεσογείου να συλλέγουν τους καρπούς των δέντρων τους –εδώ βρίσκονται η θεία μου, η μητέρα μου και ο θείος μου, όταν ήταν μικροί στον Βορρά του Λιβάνου. Οι φίλοι μου –ένας πατέρας και ο γιος του στη Νότια Γαλλία, και κάποιοι ακόμη, που γευματίζουν κάτω από ένα δέντρο ελιάς στην Τουρκία» εξηγεί ο Halaby.

Και συνεχίζει: «Στο δεξί άκρο του καμβά, βρίσκεται η Ύδρα, το σπίτι που διαλέξαμε. Κατά κάποιον τρόπο, σηματοδοτεί αυτό που εμείς αποκαλούμε τη δική μας «Οδύσσεια προς το Μπλε». Πρόκειται για την ετήσιά μας αργή οδική διαδρομή από την Αθήνα, την πορεία μέσα από μαγευτικούς αρχαίους ελαιώνες και μικρά χωριά της Πελοποννήσου προς το μπλε του Αιγαίου και, επιτέλους, στο νησί ετούτο που αποκαλούμε «σπίτι». Μα είναι ακόμη η Οδύσσεια του καθενός στη Μεσόγειο, από και προς την πατρίδα του, προς το μπλε».

Το μνημειακό έργο «The First Harvest», συνομιλεί με μια σειρά από τοπία που εμπνέονται από τη διαδοχή των εποχών στην Ύδρα. Τα δώδεκα αυτά έργα, ένα για κάθε μήνα του χρόνου, αιχμαλωτίζουν στο έπακρο τη θριαμβικότητα του φωτός, του τοπίου και της παλέτας των χρωμάτων, καθώς το νησί μεταβάλλεται απαλά στον κύκλο του χρόνου, από τον παγωμένο Ιανουάριο ως την καρδιά της άνοιξης και το χρυσό θέρος και τέλος, στην εποχή της συγκομιδής. Η ενότητα αυτή αποτελεί ιδανικό τόπο έκφρασης για τη δεξιοτεχνική αίσθηση και χρήση του φωτός από τον Halaby, καθώς ζωηρά αφαιρετικά πεδία απορροφούν το παγωμένο γαλάζιο του ουρανού του Ιανουαρίου, ή το αιμάσσον κόκκινο των λιβαδιών με τις παπαρούνες που θροΐζουν ανάμεσα στους ελαιώνες τον Μάιο.

Στον κεντρικό τοίχο της έκθεσης στο Μουσείο, παρουσιάζεται μια ενότητα από  ζωγραφισμένα σχηματοποιημένα «σπίτια» που αποτελούν μέρος μιας ιδιωτικής συλλογής στη Ρώμη. Πρόκειται για αφαιρετικές αναπαραστάσεις των μονόχωρων λιτών σπιτιών που συχνά ο καλλιτέχνης συναντά διασχίζοντας την Πελοπόννησο, σχηματοποιημένων σπιτιών που αναπαριστούν την οργανική γαλήνη που ο ίδιος αναζητεί στη φύση, μακριά από την κακοφωνία της σύγχρονης ζωής.

Μετά τις σπουδές του στην Αρχαιολογία στο Πανεπιστήμιο της Βηρυτού, ο Gilbert Halaby έφυγε για τη Ρώμη, η γοητεία της οποίας τον καθήλωσε με τρόπο κεραυνοβόλο, από την πρώτη στιγμή. Το 2003 μετακόμισε οριστικά στην Αιώνια Πόλη, όπου και άνοιξε ένα προσωπικό κατάστημα με κοσμήματα και τσάντες κοντά στο Πάνθεον. Το 2010, ο οίκος Maison Halaby παρουσίασε την πρώτη του γυναικεία συλλογή. Το 2016, ο Gilbert Halaby εγκαινίασε μια μπουτίκ στον αριθμό 21 της Via di Monserrato η οποία γρήγορα εξελίχθηκε σε παγκόσμιο cult προορισμό, καθώς αποτέλεσε ένα άτυπο πολιτιστικό σαλόνι με μια βιβλιοθήκη ιστορικών και σύγχρονων συγγραφέων και φιλοσόφων.

Αυτοδίδακτος ως ζωγράφος, ο Halaby καλλιεργεί και εδραιώνει την προσωπική του γραφή τα τελευταία έξι χρόνια, δουλεύοντας καθημερινά στο εργαστήριο της Ρώμης.

Τον Μάρτιο του 2023 παρουσίασε την πρώτη του ατομική έκθεση με τίτλο «Domus Berytus», στο Beit Beirut Museum στη Βηρυτό. Την ίδια χρονιά, στη δεύτερη πατρίδα του, τη Ρώμη, πραγματοποίησε τη δεύτερη ατομική του έκθεση με τίτλο «Une Comédie Romaine» στη Maja Arte Contemporanea. Το 2024 παρουίασε την τρίτη του ατομική έκθεση με τίτλο «Will You Waint For Me Under That Pine Tree?» στην Art Booth στο Abu Dhabi και την τέταρτη ατομική του έκθεση με τίτλο «Apogee Of Light» στο Palm Beach, στο πρώτο pop up project της γκαλερί Maja Arte Contemporanea.

«Το ενδελεχές φωτεινό ζωγραφικό αφήγημα του καλλιτέχνη λάμπει με μια χάρη σπάνια, κομψή, σχεδόν μεταφυσική. Πέρα από τη συμπυκνωμένη ελαφρότητα της αισθητήριας αυτής ζωγραφικής γένεσης, συναντούμε εδώ τη διαχρονικότητα μιας  κληροδοτημένης σοφίας, την ευγενή αδρότητα ενός αρχέγονου τόπου σε νέα φόρμα και σημειολογική σύνθεση. Η ποιητική αφήγηση του Halaby, αδημονεί να συλλέξει το φως και τη σκιά του μικρού ετούτου πρωτογενούς προορισμού που του αναλογεί, τον μαγικό κύκλο του χρόνου και τις απτές ταλαντώσεις του, την άσπιλη ομορφιά και το άπειρο, το ρίγος της άχρονης αύρας και της άχραντης πρώτης ύλης αυτού του νησιού».

Η έκθεση συνοδεύεται από αναλυτικό κατάλογο που περιλαμβάνει τα έργα της έκθεσης, κείμενα της Διευθύντριας του Ιστορικού Αρχείου – Μουσείου Ύδρας, Ντίνας Αδαμοπούλου, της Ίριδος Κρητικού, Αρχαιολόγου & Ιστορικού της Τέχνης, Επιμελήτριας της έκθεσης, ένα ποίημα του Νίκου Φιλντίση και ένα ποίημα του Gilbert Halaby.

Ιδρυθέν το 1918, το Ιστορικό Αρχείο – Μουσείο Ύδρας στεγάζει μια μόνιμη συλλογή Ελληνικής τέχνης από τον 18ο έως και τον 21ο αιώνα, καθώς και μία σημαντική αρχειακή βιβλιοθήκη με περισσότερα από 15.000 έντυπα. Το Μουσείο φιλοξενεί σύγχρονες περιοδικές εκθέσεις κατά τη διάρκεια όλου του χρόνου στους εκθεσιακούς χώρους του.