«Φύση πάσχουσα» στη Δημοτική Πινακοθήκη: Η τέχνη απέναντι στην κλιματική κρίση

Με έργα ζωγραφικής, χαρακτικής, γλυπτικής, textile art, εγκατάστασης, φωτογραφίας και βίντεο, τριάντα δύο καλλιτέχνες και καλλιτέχνιδες προσεγγίζουν το πρόβλημα της κλιματικής κρίσης που απειλεί τον πλανήτη και την ανθρώπινη ύπαρξη, στην ομαδική έκθεση «Φύση Πάσχουσα» / «Natura Patiens», που θα φιλοξενηθεί στην Πινακοθήκη Δήμου Αθηναίων από τις 28 Μαρτίου έως τις 26 Μαΐου, με την υποστήριξη του  Οργανισμού Πολιτισμού, Αθλητισμού και Νεολαίας Δήμου Αθηναίων (ΟΠΑΝΔΑ).

Μέσα από τα έργα με τα οποία οι καλλιτέχν(ιδ)ες συμμετέχουν στην έκθεση γίνεται αναφορά στα αίτια της κλιματικής αλλαγής, δηλαδή στη ρύπανση της ατμόσφαιρας με την καύση των ορυκτών καυσίμων, την κτηνοτροφία, τη γεωργία και τις πυρκαγιές, αλλά και στις αντιδράσεις του περιβάλλοντος σε αυτήν όπως είναι η υπερθέρμανση, η ανυδρία, η ερημοποίηση, οι πλημμύρες, οι πυρκαγιές, το λιώσιμο των πάγων, η μείωση του οξυγόνου, η απειλή της βιοποικιλότητας και η μετανάστευση των πληθυσμών. Άλλα έργα θίγουν τη δυναμική σχέση αλληλεπίδρασης που έχει ο άνθρωπος με τη φύση, από την οποία εξαρτάται για την επιβίωσή του.

Τάσος Μισούρας, The Reformist, 2016

«Τα έργα επιχειρούν να αποτυπώσουν τη σύνδεση αλλά και την τραυματική διάσταση, τον “αφύσικο” και “παράδοξο” διαχωρισμό, την κυριαρχία του ανθρώπου πάνω στο φυσικό περιβάλλον», σημειώνει ο ιστορικός της τέχνης Γιάννης Μπόλης, που επιμελείται την έκθεση μαζί με την Νίνα Φραγκοπούλου, δρα Θαλάσσιας Βιολογίας και ανεξάρτητη επιμελήτρια. «Σε μια χρονική στιγμή που ο πλανήτης βιώνει με εφιαλτικό τρόπο τις επιπτώσεις της ανθρώπινης καταχρηστικής παρέμβασης στη φύση, η έκθεση καταγράφει την ενεργό στάση και τον προβληματισμό των συμμετεχόντων καλλιτεχνών, ορίζοντας μια ενιαία και πολύπλευρη εικαστική παρέμβαση με έργα που ανοίγονται στην πολιτική, στην κοινωνική και στην οικονομική, στην ιδεολογική και στην ηθική διάσταση του ζητήματος της κλιματικής κρίσης», συμπληρώνει.

Η έκθεση παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στην Κεφαλονιά, το καλοκαίρι του 2022, με την υποστήριξη του Δήμου Αργοστολίου, την επιμέλεια της Νίνας Φραγκοπούλου και τον συντονισμό της Μάγκυς Παπαδάτου. Την έκθεση συνοδεύει κατάλογος με κείμενα των επιμελητών, Νίνας Φραγκοπούλου και Γιάννη Μπόλη.

Άρτεμις Αλακλάη, Natura Patiens 2024

Παράλληλα με την έκθεση πραγματοποιείται εκπαιδευτικό πρόγραμμα για μαθητές σχολείων από τις μουσειοπαιδαγωγούς του ΟΠΑΝΔΑ στην Πινακοθήκη Δήμου Αθηναίων. Επίσης, προγραμματίζεται η διεξαγωγή επιστημονικής ημερίδας με τίτλο «Κλιματική κρίση: περιβάλλον και άνθρωπος», στην οποία συμμετέχουν δεκατρείς διακεκριμένοι επιστήμονες, στο Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο, στις 21 Απριλίου, με την υποστήριξη του Κοινωφελούς Ιδρύματος Αθανάσιος Κ. Λασκαρίδης, που αποτελεί και τον αποκλειστικό δωρητή της έκθεσης. Επίσης, τα σαββατοκύριακα 13-14 Απριλίου και 25-26 Μαΐου θα πραγματοποιηθεί ξενάγηση από την επιμελήτρια παρουσία των καλλιτεχνών, στις 12.00.

Η έκθεση, το εκπαιδευτικό πρόγραμμα και η επιστημονική ημερίδα προσφέρουν συγκίνηση και γνώση και προωθούν τις συνέργειες, θεωρώντας πως τα περιβαλλοντικά ζητήματα συναρτώνται άμεσα με την ανθρώπινη ζωή και τις αλληλεπιδράσεις της με τα πολύπλοκα οικονομικά, κοινωνικά και πολιτικά συστήματα. Στοχεύουν να αφυπνίσουν την περιβαλλοντική συνείδηση και την ατομική ευθύνη και προτρέπουν να αλλάξουμε τους δεσμούς μας με τη φύση για να αποτρέψουμε την ολοένα και μεγαλύτερη καταστροφή των οικοσυστημάτων όπου εντασσόμαστε και τα οποία, σε μεγάλο βαθμό, διαμορφώνουμε.

Στην έκθεση «Φύση Πάσχουσα» συμμετέχουν με έργα τους οι καλλιτέχν(ιδ)ες: Άρτεμις Αλκαλάη, Άγγελος Αντωνόπουλος, Έλενα Αντωνοπούλου, Τζένη Αντωνοπούλου, Αννίτα Αργυροηλιοπούλου, Κλειώ Γκιζελή, Ελένη Γκλίνου, Λυδία Δαμπασίνα, Χαράλαμπος Δερμάτης, Θαλασσινή Δούμα, Μάρθα Δημητροπούλου, Γιάννης Ζιώγας, Στεφανίa Ζουρούδη, Μάριον Ιγγλέση, Αντιγόνη Καββαθά, Άντζι Καρατζά, Άρης Κατσιλάκης, Αθηνά Λατινοπούλου, Αγγελική Λόη, Δήμητρα Μαλταμπέ, Μιχάλης Μανουσάκης, Ειρήνη Ματσούκη, Τάσος Μισούρας, Ισμήνη Μπονάτσου, Σταύρος Μπονάτσος, Κωνσταντίνος Πάτσιος, Τιτίτα Σάλλα, Ιφιγένεια Σδούκου, Δήμητρα Σκανδάλη, Γιώργος Σταματάκης, Παναγιώτης Τανιμανίδης, Τάσσος Τριανταφύλλου