Κοσμομορφία: Έκθεση της Ιωάννας Ράλλη στη Γκαλερί Ζουμπουλάκη

H Γκαλερί Ζουμπουλάκη παρουσιάζει τη νέα ατομική έκθεση της Ιωάννας Ράλλη «Κοσμομορφία» με ζωγραφικά έργα από τέμπερα σε χαρτί.

Μεγάλα τετράγωνα και παραλληλόγραμμα γεμάτα χρώματα και επαναλαμβανόμενα μοτίβα ξετυλίγουν μια ολόκληρη περίοδο, μια μορφή του κόσμου της Ιωάννας Ράλλη. Ξεκίνησαν ως φόντο για τις φωτογραφίες της και σταδιακά αυτονομήθηκαν. Θυμίζουν τις μαντάλες, έργα που εκφράζουν την ολότητα και την αρμονία σε διάφορες πνευματικές παραδόσεις.

Σε μια περίοδο τεράστιας ψυχολογικής πίεσης και αίσθησης εγκλωβισμού για τους περισσότερους ανθρώπους, τα έργα αυτά φωτίζουν την ανθρώπινη ψυχή. Παρότι ξεκίνησαν ως τρόπος ανασυγκρότησης για την Ράλλη σε μια εξαιρετικά δύσκολη συνθήκη, ως μια μορφή άσκησης, κατέληξαν να αποτελέσουν ενότητα πλήρη με την δική της πορεία. Η Ράλλη ακολούθησε τον δρόμο τους και συνέχισε να εργάζεται. Πρόκειται άραγε για μια «ανεικονική προσωπογραφία» της, όπως διερωτάται  η Ιστορικός Τέχνης Χριστίνα Πετρηνού στο κείμενο που περιλαμβάνεται στο βιβλίο της ενότητας αυτής; Ο θεατής καλείται να διαβάσει μέσα σε αυτά τα έργα, την εμπειρία και τον κόσμο του καλλιτέχνη αλλά καταλήγει να σκεφτεί και την δική του θέση στον κόσμο που μας περιβάλλει.

«Ο Jung, έμαθα αργότερα, είχε παρατηρήσει πως πολλοί ασθενείς του έφτιαχναν μαντάλες -τα τετράγωνα συμμετρικά σχέδια των βουδιστών μοναχών, όταν βρίσκονταν σε κρίση. Μία ασυνείδητη ενέργεια που αποσκοπούσε στην οργάνωση της ψυχής μέσα από το χάος. Περιέγραφε ακριβώς αυτό που ασυνείδητα έκανα κι εγώ. Ο κόσμος μου είχε κλονιστεί και η ψυχή μου προσπαθούσε να ανασυγκροτηθεί μέσα από το χάος.

Έτσι ξεκίνησαν αυτά τα έργα, και σιγά σιγά άρχισε να διαμορφώνεται κάποια μορφή του κόσμου μου. Στην αρχή ο τίτλος ήταν Κοσμολογία. Συζητώντας όμως με την Σεσίλ Ιγγλέση Μαργέλλου, πρότεινε τον τίτλο Κοσμομορφία μιας και δεν πρόκειται περί λόγου, αλλά περί μορφής. Αργότερα εγκαταλείφτηκε το τετράγωνο και αφέθηκα σε ότι προέκυπτε».

«Βρισκόμαστε μπροστά σε έναν χορό εικόνων και συναισθημάτων. Τα έργα της συγκλίνουν σε μια κριτική της ονειροπόλησης, της νοσταλγίας, της μεταφυσικής.

Διαλέγει μεγάλες χάρτινες επιφάνειες, το κατ’ εξοχήν μέσον του σχεδίου, για να δημιουργήσει την εικονοποιητική της γλώσσα. Αρχίζοντας με ένα λιγότερο ή περισσότερο σαφές προσχέδιο σε μολύβι, η καλλιτέχνης χρησιμοποιώντας τηγκουάς με τη συνεργασία μαρκαδόρων αλλά και της μελάνης, σχεδιάζει μια αφηρημένη γεωμετρία, η οποία πότε ακολουθεί το πρωταρχικό σχέδιο και πότε εισάγει τις δικές της αποκλίσεις, παρεκκλίσεις, τις δικές της διαδρομές. Αυτή η ανεξάρτητη διαδικασία προσέγγισης του σχεδίου βασίζεται στην δυναμική παρέμβαση του χρώματος. Ενυπάρχει σε αυτήν την διεργασία ένας αόρατος χρονικός διάλογος. Με την δυναμική παρέμβαση του χρώματος ακολουθεί και δημιουργεί μια γεωμετρία εύκαμπτη, χωρίς οξείες γωνίες, με μία «μαλακιά» πλαστικότητα.

Ο παραμικρός χρωματικός σχεδιασμός  βρίσκει τη θέση του χωρίς να λείπει τίποτα το ουσιαστικό. Ωσάν μια άλλη ταπισερί, τα έργα της κινούνται, απλώνονται, ξεδιπλώνονται και αναδιπλώνονται, χρωματίζονται μέσα από μια λεπτή και απροσδιόριστη ανάσα, αυτήν του δημιουργού καλλιτέχνη. Δημιουργεί ένα οπτικό έργο αποφεύγοντας  τον ιλουζιονισμό και την περιγραφικότητα. Εξαλείφει κάθε ανθρωπομορφισμό δίνοντας στα σχήματα την εσωτερική τους δύναμη. Τα  χρώματα φέρνουν στην σύνθεση κάτι το απροσδιόριστο: λειτουργούν ως μια επιφάνεια και ως μια αρχή διαχωριστική. Τα έργα της έχουν μία δυναμική ενέργεια.

Ο θεατής έχει πάντα την ιδέα ότι κάτι του διαφεύγει, ότι κάτι δεν καταφέρνει να δει όσο προσεκτικός και αν είναι, όσο και αν ανοίξει διάπλατα τα μάτια του. Το βλέμμα του στερείται την οπτική ταυτολογία. Αυτό που βλέπουμε δεν βρίσκεται μονάχα στην επιφάνεια αλλά και στους αλλεπάλληλους, ατέρμονους συνδυασμούς των σχημάτων. Κατ’ αυτόν τον τρόπο, η καλλιτέχνης μας παρουσιάζει μια ανεικονική γεωμετρία διφορούμενη. Βρισκόμαστε μπροστά σε έργα τα οποία επενεργούν μεταξύ των μοτίβων και  του θεατή πλέκοντας ένα αχανές και λαβυρινθώδες σχεδιαστικό πεδίο συσχετισμών».

Η Ιωάννα Ράλλη γεννήθηκε στην Αθήνα το 1960. Σπούδασε Μέσα Μαζικής Επικοινωνίας στο Πανεπιστήμιο της Βοστώνης (Bsc ) και φωτογραφία, ζωγραφική και γραφικές τέχνες στο NewEnglandSchool of Art and Design. Το 1986 ολοκλήρωσε το μεταπτυχιακό της (MFA) στις γραφικές τέχνες στο Πανεπιστήμιο της Βοστώνης. Έχει πραγματοποιήσει δέκα ατομικές εκθέσεις στην Ελλάδα, ενώ έχει συμμετάσχει σε πολλές ομαδικές στην Ευρώπη και στις Η.Π.Α.. Έργα της βρίσκονται σε ιδιωτικές συλλογές, καθώς και σε μουσεία. Η έκθεση «Κοσμομορφία» είναι η τρίτη ατομική της έκθεση στη Γκαλερί Ζουμπουλάκη.

Κατά τη διάρκεια της έκθεσης θα διατίθεται προς πώληση το βιβλίο της έκθεσης από τις εκδόσεις Cube Art Editions.