Ο Θαυμαστός Καινούργιος Κόσμος, του Άλντους Χάξλεϊ στο Θέατρο Σημείο

Το 1932, ο Άλντους Χάξλεϊ, ένας από τους σημαντικότερους συγγραφείς του 20^ου αιώνα, εκδίδει ένα βιβλίο που επρόκειτο να χαρακτηριστεί προφητικό: τον Θαυμαστό Καινούργιο Κόσμο. Πρόκειται για ένα δυστοπικό μυθιστόρημα, το πρώτο του είδους του· περιγράφει μια εφιαλτική κοινωνία χτισμένη με… ονειρικά υλικά.

Οι άνθρωποι του Θαυμαστού Καινούργιου Κόσμου, χάρη στις προόδους της τεχνολογίας και της επιστήμης, έχουν κερδίσει την απόλυτη ευτυχία, προσωπική και συλλογική. Το αντάλλαγμα; Όλα εκείνα τα χαρακτηριστικά που συγκροτούν την ανθρώπινη φύση: την μητρότητα, τον έρωτα, τα συναισθήματα, την ελευθερία της σκέψης, την προσωπικότητα. Αυτή η κατάσταση δεν είναι άνωθεν επιβεβλημένη από κάποια σκοτεινή δεσποτική ελίτ· αποτελεί προϊόν ελεύθερης επιλογής των ίδιων των ανθρώπων.

Όντας προικισμένος μ’ εξαιρετική ευρυμάθεια και διορατικότητα, ο Χάξλεϊ έβλεπε βαθύτερα. Έβλεπε πως οι άνθρωποι είναι διατεθειμένοι να θυσιάσουν κι αυτήν ακόμα την ανθρώπινή τους ιδιότητα στο αέναο κυνήγι της ευτυχίας. Αυτή του η παρατήρηση -που επιβεβαιώνεται στην πολύπλοκη εποχή μας, περισσότερο από ποτέ- κατέστησε τον Χάξλεϊ, καθολικά αποδεχτό, πραγματικό προφήτη.

Η παράσταση εξετάζει το δίπολο ουτοπίας και δυστοπίας. Εμπνέεται τόσο από το κείμενο του Χάξλεϊ, όσο και από την ίδια την προσωπικότητά του. Προσωπικότητα τα στοιχεία της οποίας δανείζεται για να δημιουργήσει την Γυναίκα: προφήτισσα ή μητέρα, ερωμένη ή βασίλισσα των μυρμηγκιών, αυτή οραματίζεται τον Θαυμαστό Καινούργιο Κόσμο. Πρόκειται για το επόμενο επίπεδο στην εξέλιξη του ανθρώπινου είδους, προσδοκώντας τη λύτρωση από πειρασμούς και απογοητεύσεις που κυριαρχούν στην εύθραυστη σημερινή ανθρώπινη φύση.

Η Γυναίκα της παράστασης δεν αποτελεί ούτε υποκατάστατο του Χάξλεϊ, ούτε χαρακτήρα του μυθιστορήματός του, ούτε αρχέτυπο, ούτε σύμβολο. Σμιλεμένη με τα υλικά της ζωής, διαβρωμένη από τις χαρές και τις λύπες της ύπαρξης, τραυματισμένη από έρωτα, δυνατή λόγω εμπειριών, είναι μια πραγματική γυναίκα. Απολύτως μοναδική κι ανεπανάληπτη, είναι η μάνα που θα γεννήσει το μέλλον.

Λίγα λόγια για τους συντελεστές της παράστασης:

Αλέξανδρος Διαμαντής

Είναι η δεύτερη φορά που ο νεαρός σκηνοθέτης Αλέξανδρος Διαμαντής καταπιάνεται με τον Θαυμαστό Καινούργιο Κόσμο του Χάξλεϊ. Τον ανέβασε τον περασμένο Μάρτιο στο Θεάτρο Σημείο, αφήνοντας όμως ανολοκλήρωτο τότε τον κύκλο των παραστάσεων, εξ αιτίας του COVID-19. Κατά το διάστημα που μεσολάβησε, οι ιδέες που γέννησαν εκείνη την παράσταση, απέκτησαν νέα διάσταση, ιδωμένες υπό το πρίσμα συνθηκών απολύτως ανεπανάληπτων στην παγκόσμια ιστορία.

Η αισθητική γλώσσα της νέας προσέγγισης είναι εξαιρετικά φιλόδοξη. Εκκινώντας από τη ρομαντική ιδέα του συνολικού έργου τέχνης, ο σκηνοθέτης εξετάζει τα όρια μεταξύ τριών διαφορετικών τεχνών: του θεάτρου, της μουσικής και των εικαστικών. Επιδιώκει έτσι να δημιουργήσει μια ολοκληρωτική αισθητική εμπειρία που να απευθύνεται εξίσου σ’ όλες τις αισθήσεις του θεατή.

Δαναή Παπουτσή

Τον ρόλο της Γυναίκας υποδύεται η πολυσχιδής ηθοποιός και βραβευμένη συγγραφέας Δανάη Παπουτσή. Η ηθοποιός κινείται πάντοτε στην πρώτη γραμμή της πρωτοπορίας, μετρώντας συνεργασίες με μερικούς από τους πιο καινοτόμους σκηνοθέτες του ελληνικού θεάτρου και κινηματογράφου. Μερικοί από αυτούς είναι η Ρούλα Πατεράκη, Μάρθα Φριντζήλα, Κώστας Ζάππας και άλλοι.

Ο ανερχόμενος εικαστικός Γιώργος Σταματάκης μετατρέπει την θεατρική σκηνή σ’ ένα αμιγώς ζωγραφικό περιβάλλον. Σε αυτό ενσωματώνει στοιχεία από τον ιαπωνικό πολιτισμό που γνωρίζει καλά: ο Σταματάκης δραστηριοποιείται στην Ιαπωνία, συνεργαζόμενος με φορείς όπως η K Gallery  του Τόκυο, το Μουσείο Sumida Hokusai και το διεθνές φεστιβάλ Tokyo-Tokyo.

Ιάσωνας Wastor

Αναλόγως και ο μουσικός Ιάσωνας Wastor, που παρά το νεαρό της ηλικίας του έχει ήδη μια αξιόλογη πορεία στην διεθνή τζαζ σκηνή. Έχει συνεργαστεί με χώρους όπως το Birdland Jazz Club και το Blue Note της Νέας Υόρκης. Είναι επίσης μέλος του George Kontra fouris Trio, συμπράττει επί σκηνής με την ηθοποιό και δημιουργεί ένα σύγχρονο ηχητικό τοπίο που δρα όχι απλώς ως soundtrack, αλλά ως μια προφητεία για τη μουσική του μέλλοντος.

Ο Θαυμαστός Καινούργιος Κόσμος στο Θέατρο Σημείο είναι ένα απολύτως σύγχρονο καλλιτεχνικό συμβάν. Συμμετέχει εξάλλου στην πιο επίκαιρη συζήτηση της εποχής μας: ποιο θα είναι το μέλλον της ανθρωπότητας, τώρα πια; Και ποιο θα είναι το μέλλον της Τέχνης;

Η παράσταση επιχορηγείται από το Υπουργείο Πολιτισμού.