55α Δημήτρια: Τρεις σπουδαίες γυναίκες αφηγούνται αποσπάσματα από το βιβλίο «Μη με ξεχάσετε» του Λεόν Σαλτιέλ

Τον θεσμό των Δημητρίων τιμά με την παρουσία της η A.E. η Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Κατερίνα Σακελλαροπούλου, η οποία συμμετέχει ενεργά σε μια από τις παραγωγές που θα παρουσιαστούν στην ψηφιακή πλατφόρμα του φεστιβάλ των 55ων Δημητρίων της Θεσσαλονίκης. Στις 15, 19 και 25 Οκτωβρίου, μαζί με τις ηθοποιούς Ρούλα Πατεράκη και Έφη Σταμούλη διαβάζουν αποσπάσματα από το βιβλίο «Μη με ξεχάσετε» (εκδόσεις Αλεξάνδρεια) που επιμελήθηκε ο συγγραφέας Λεόν Σαλτιέλ.

*Όλες οι αφηγήσεις θα είναι διαθέσιμες online στην πλατφόρμα του Φεστιβάλ Δημητρίων στο www.e-dimitria.gr.

Ρούλα Πατεράκη

Το συγκεκριμένο έργο παρουσιάζει τρεις συλλογές επιστολών, γράμματα που έστελναν τρεις Εβραίες μητέρες από το γκέτο της Θεσσαλονίκης στους γιους τους στην Αθήνα, μερικές εβδομάδες ή μέρες πριν την αναχώρησή τους προς το Άουσβιτς. Συγκεκριμένα, η  Α.Ε. η Πρόεδρος της Δημοκρατίας διαβάζει το προτελευταίο γράμμα που έστειλε, στις 8 Απριλίου του 1943 η Νεάμα Καζές στα παιδιά της, Μωρίς και Μπερτό, που είχαν προλάβει να διαφύγουν στην Αθήνα.

Στην επιστολή περιγράφεται το κλίμα αβεβαιότητας, πανικού και άγχους που επικρατούσε όχι μόνο στην ίδια τη Νεάμα αλλά και σε όλη την εβραϊκή κοινότητα της Θεσσαλονίκης. Τα τρένα του θανάτου είχαν αρχίσει να αναχωρούν από τον Παλιό Σιδηροδρομικό Σταθμό για το στρατόπεδο Άουσβιτς – Μπιργκενάου από τα ξημερώματα τις 15ης Μαρτίου του 1943.

Στη συνέχεια η Α.Ε. η Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κατερίνα  Σακελλαροπούλου, διαβάζει δύο ακόμη επιστολές που εστάλησαν στις 3 Φεβρουαρίου και στις 18 Μαρτίου του 1943 όπου πλέον αρχίζει να διαφαίνεται το τραγικό έγκλημα του ολοκαυτώματος.

Έφη Σταμούλη

Η αλληλογραφία της Νεάμα, περιλαμβάνει 13 επιστολές που βρέθηκαν μόλις το 1990.

Οι κινηματογραφημένες αναγνώσεις αποτελούν φόρο τιμής στην πολυπολιτισμική Θεσσαλονίκη των μεγάλων ιστορικών κοινοτήτων, τη Θεσσαλονίκη – πόλη «των φαντασμάτων», όπως την ονόμασε ο ιστορικός Μαρκ Μαζάουερ. Συνιστούν αποκατάσταση ενός ηθικού χρέους του Δήμου Θεσσαλονίκης και του Φεστιβάλ των Δημητρίων απέναντι στους 46.000 Εβραίους, που στοιβαγμένοι στα βαγόνια του θανάτου εκτοπίστηκαν στα στρατόπεδα συγκέντρωσης.

η Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Κατερίνα Σακελλαροπούλου

Αποσπάσματα των επιστολών των Ματίλντα Μπαρούχ και Σαρίνα Σαλτιέλ διαβάζουν οι ηθοποιοί Ρούλα Πατεράκη και Έφη Σταμούλη. Το αφιέρωμα ολοκληρώνεται με την Θέμης Μπαζάκα, τον Κωσταντίνο Ασπιώτη και την Αλεξάνδρα Αϊδίνη που διαβάζουν αποσπάσματα από τα κείμενα των Γιώργου Ιωάννου, Μανόλη Αναγνωστάκη και Λούλα Αναγνωστάκη.

Η μουσική επένδυση του αφιερώματος έχει γίνει από την σοπράνο, Μαριάντζελα Χατζησταματίου που εμηνεύει σεφαραδίτικα τραγούδια με τη συνοδεία τεσσάρων μουσικών και του φωνητικού συνόλου «Contradiction Ensemble».

Το αφιέρωμα στις Εβραίες μητέρες υλοποιείται με την ενεργό συμμετοχή της Ισραηλιτικής Κοινότητας Θεσσαλονίκης και του Γερμανικού Προξενείου της Θεσσαλονίκης και αποτελεί μια από τις παραγωγές του φεστιβάλ των 55ων Δημητρίων.

«Αγαπημένο μου παιδί,

Τι μπορώ να σου πω εκτός από το ότι ψυχορραγούμε σιγά σιγά. Τρεις αποστολές έχουν ήδη φύγει με όλες τις αφάνταστες ταλαιπωρίες, χωρίς χρήματα, χωρίς τίποτα, μόνο με έναν σάκο στην πλάτη. Εμείς που είμαστε ακόμη εδώ, πεθαίνουμε κάθε στιγμή από τη μεγάλη αγωνία. (…) Ίσως αυτό είναι το τελευταίο γράμμα που σου γράφω. (…) Δεν θα μπορέσεις ποτέ να ανταποδώσεις στον φίλο σου αυτό που κάνει για μας. Να είσαι περισσότερο από αδερφός για εκείνον. Να δώσεις ακόμη και τη ζωή σου γι’ αυτόν (…).

Η καρδιά μου ξεσκίζεται.»