Four Walls and a Roof: Οι βραβευμένοι Ραμπί Μρουέ και Λίνα Ματζνταλανί στην Πειραιώς 260 με μια πολιτική παράσταση

Μετά την καθηλωτική παράσταση «Looking for a Missing Employee» / «Ένας υπάλληλος αγνοείται» που παρουσίασε το 2024, ο καλλιτέχνης Ραμπί Μρουέ –από τους σημαντικότερους εκπροσώπους του σύγχρονου πολιτικού και εννοιολογικού θεάτρου– επιστρέφει στην Πειραιώς 260, 12-13 Ιουλίου, συμπράττοντας αυτήν τη φορά στη σκηνοθεσία με τη σταθερή του συνεργάτρια Λίνα Ματζνταλανί στην παράσταση «Four Walls and a Roof».

Οι Λιβανέζοι δημιουργοί έγιναν διεθνώς γνωστοί μέσα από τις θεατρικές lecture-performances τους, ένα υβριδικό είδος ανάμεσα στο θέατρο, τη διάλεξη και το ντοκουμέντο. Το 2026 τιμήθηκαν με το βραβείο Theaterpreis Berlin για τη συνολική τους προσφορά στο σύγχρονο θέατρο. Στη δουλειά τους διασταυρώνουν την πολιτική με τα προσωπικά τους βιώματα από τη ζωή στον Λίβανο, αγγίζοντας, μεταξύ άλλων, και τις συνέπειες των πολέμων στην περιοχή, όπως ο εμφύλιος στη Συρία. Σταθερός πυρήνας του έργου τους είναι το ερώτημα για το καθήκον που φέρει ένας καλλιτέχνης μέσα σε ένα συγκεκριμένο πολιτισμικό και πολιτικό πλαίσιο.

Αντλώντας υλικό από τη δική τους εμπειρία εκπατρισμού, τη μετακίνησή τους από τη Βηρυτό στο Βερολίνο πριν από περίπου μία δεκαετία, και αντιμέτωποι με την άνοδο της ακροδεξιάς διεθνώς, οι δύο καλλιτέχνες αρθρώνουν μετωπικά την εμπειρία του να ζεις και να εργάζεσαι στην εξορία. Πώς μοιάζουν οι προσδοκίες για την ελευθερία του λόγου σε μια δυτική δημοκρατία όταν έρχονται σε σύγκρουση με την πραγματικότητα, δηλαδή τη λογοκρισία, την προπαγάνδα, τη δολοφονία χαρακτήρων και όπου αλλού αναπαράγεται η εκάστοτε κυρίαρχη κυβερνητική αφήγηση; Τελικά, πόσο ελεύθερη και ανοιχτή είναι η φιλελεύθερη δημοκρατία στην οποία ζούμε;

Για να εξετάσουν αυτό το ερώτημα, οι δημιουργοί στρέφονται σε ένα ιστορικό παράδειγμα που λειτουργεί ως αντικατοπτρισμός των σημερινών μηχανισμών ελέγχου του λόγου. Σε μια ευρηματική δραματουργική κίνηση, συμπλέκουν τις σημερινές εμπειρίες λογοκρισίας με ένα ιστορικό ντοκουμέντο: την ανάκριση του Μπέρτολτ Μπρεχτ το 1947 από την Επιτροπή Αντιαμερικανικών Δραστηριοτήτων (HUAC) στις Ηνωμένες Πολιτείες, όταν ο ίδιος βρισκόταν σε εξορία. Με όχημα τη λίστα των παράλογων ερωτήσεων στις οποίες κλήθηκε να απαντήσει ο Γερμανός δραματουργός, η Ματζνταλανί και ο Μρουέ υφαίνουν έναν στοχασμό πάνω στην εξορία, στις διώξεις για ανατρεπτική δράση, στο διαβόητο ‘cold execution’ και την ψευδαίσθηση ενός ‘ανθρωπιστικού καταφυγίου’ σε έναν κόσμο κατακερματισμένο.

Το γεγονός μετασχηματίζεται σε θεατρικό επεισόδιο, ενώ η μνημειώδης αυτή ‘κατάθεση’ συνομιλεί με το προσωπικό τους υλικό. Με πρωτότυπη μουσική σύνθεση του Χανς Άισλερ σε κείμενα του Μπρεχτ, η παράσταση συνδυάζει κριτικό χιούμορ, δημιουργικές παρεκβάσεις και καίρια ερωτήματα για την ευθύνη του καλλιτέχνη σήμερα. Ένα έργο που μας καλεί να αναλογιστούμε τη δική μας ευθύνη απέναντι στην Ιστορία που γράφεται σήμερα και να αναμετρηθούμε μαζί της, μέσα από ένα θέατρο που αποτολμά να ενοχλήσει, να αφυπνίσει και, δυνητικά, να μετατοπίσει τον θεατή.