Ο Σωσμένος, του Έντουαρντ Μποντ στον Τεχνοχώρος Cartel

Η Ομάδα Cartel, στον απόηχο της σαρωτικής επιτυχίας της παράστασης «Άνθρωποι και Ποντίκια», επανέρχεται με τον «Σωσμένο» του Έντουαρντ Μποντ. Στη νέα παράσταση, ο Βασίλης Μπισμπίκης σκηνοθετεί και συναντά για πρώτη φορά επί σκηνής τη Λένα Κιτσοπούλου σε μια ανατρεπτική καλλιτεχνική συνεργασία.

Γραμμένο το 1965, το «Saved» συγκλόνισε το βρετανικό κοινό με τη σκληρότητα της γλώσσας και την ωμή απεικόνιση της βίας. Η πρώτη του παρουσίαση στο Royal Court Theatre του Λονδίνου προκάλεσε διώξεις των συντελεστών, την απαγόρευσή του και πυροδότησε μια ιστορική σύγκρουση που οδήγησε λίγα χρόνια αργότερα στην κατάργηση της θεατρικής λογοκρισίας στη Βρετανία.

Ο Έντουαρντ Μποντ υπήρξε μία από τις πιο ριζοσπαστικές και πολιτικά συνειδητοποιημένες φωνές του μεταπολεμικού βρετανικού θεάτρου, επηρεάζοντας καθοριστικά μεταγενέστερους δημιουργούς όπως η Σάρα Κέιν και άλλους εκπροσώπους της βρετανικής “in-yer-face” δραματουργίας, που συνέχισαν να διερευνούν τα όρια της σκηνικής βίας και της κοινωνικής ρήξης.

Ο «Σωσμένος» είναι βαθιά επηρεασμένος από τα προσωπικά βιώματα του Μποντ — βιώματα φτώχειας, κοινωνικής περιθωριοποίησης και βίας. Η δράση εκτυλίσσεται σε μια εργατική συνοικία του Λονδίνου, όπου μια νεαρή γυναίκα μένει έγκυος εκτός γάμου και έρχεται αντιμέτωπη με την κοινωνική απόρριψη και την οικογενειακή αδιαφορία.

Γύρω της κινούνται νέοι άνθρωποι χωρίς σαφή προοπτική, εγκλωβισμένοι σε μια πραγματικότητα αποξένωσης και συναισθηματικής ένδειας. Οι σχέσεις χαρακτηρίζονται από σιωπή, αδυναμία επικοινωνίας και συσσωρευμένο θυμό. Ο Μποντ σκιαγραφεί έναν κόσμο όπου η άσκοπη βία δεν εμφανίζεται ως εξαίρεση, αλλά ως δομικό στοιχείο μιας κοινωνίας που παράγει αποκλεισμό.

Η βία, για τον Μποντ, δεν είναι ατομική παρέκκλιση. Είναι κοινωνικό φαινόμενο. Είναι το αποτέλεσμα μιας πραγματικότητας που τροφοδοτεί την ανισότητα, την ταξική ένταση και την απώλεια αξιοπρέπειας. Η σκληρή, άμεση γραφή του δεν επιδιώκει απλώς να προκαλέσει· επιδιώκει να εμπλέξει το κοινό σε έναν ηθικό διάλογο, να το φέρει αντιμέτωπο με τη συλλογική ευθύνη.

Η Ομάδα Cartel μεταφέρει τη δράση από τα αγγλικά προάστεια της δεκαετίας του ‘60, στη σύγχρονη Αθήνα. Σε μια πόλη όπου η νεανική βία, η ανάγκη για αποδοχή και η κοινωνική πίεση διαμορφώνουν ένα εκρηκτικό τοπίο, ο «Σωσμένος» αποκτά ανησυχητική επικαιρότητα.

Η σκηνοθετική προσέγγιση του Βασίλη Μπισμπίκη ακολουθεί τη σταθερή καλλιτεχνική γραμμή της Ομάδας Cartel, ένα πολιτικό θέατρο ωμού ρεαλισμού, χωρίς αισθητικά φτιασίδια, χωρίς ωραιοποιήσεις και σκηνικές «ασφάλειες». Ένα θέατρο που δεν λειτουργεί ως αναπαράσταση, αλλά ως σύγκρουση. Η παράσταση διατηρεί την ακραία ρεαλιστική ένταση του Μποντ και εστιάζει στη νεανική επιθετικότητα ως κοινωνικό σύμπτωμα, φωτίζοντας ταυτόχρονα τη σιωπηλή συνενοχή του περιβάλλοντος που τη θρέφει. Οι γονείς – ρόλους που ερμηνεύουν ο ίδιος και η Λένα Κιτσοπούλου – δεν παρουσιάζονται ως απλοί φορείς εξουσίας, αλλά ως πρόσωπα εγκλωβισμένα στη δική τους αδυναμία επικοινωνίας και ευθύνης, αποκαλύπτοντας τη διαγενεακή μετάδοση της βίας, της ματαίωσης και της κοινωνικής παραίτησης.