Ένα γιγάντιο παράσιτο στον Λόφο Φιλοπάππου, από τον ΝΕΟΝ

Στον Λόφο του Φιλοπάππου, πολύτιμο χώρο πρασίνου σε ένα από τα πιο κεντρικά σημεία της πόλης, λειτουργούσαν, μέχρι τη δεκαετία του 1960, δύο λατομεία, τα ίχνη των οποίων είναι ακόμη ορατά στον περιπατητή, καθώς ένα βιομηχανικό τοπίο αναδύεται ξαφνικά μπροστά στα μάτια του, ένας ολόγυμνος βράχος που ξεχύνεται ορμητικά προς τον ουρανό.

Στα πόδια αυτού του κάθετου βράχου και στο πλάτωμα που δημιούργησαν με τα χρόνια οι εργασίες εξόρυξης, λίγο πριν τους Ολυμπιακούς Αγώνες και στο πλαίσιο της ενοποίησης των αρχαιολογικών χώρων δημιουργήθηκε, από τους αρχιτέκτονες Μπούκη Μπαμπάλου-Νουκάκη και Αντώνη Νουκάκη, μια ανοιχτή οριζόντια κατασκευή, που σχεδιαζόταν να λειτουργήσει ως υποδομή για υπαίθριες εκθέσεις γλυπτικής, κάτι που δεν πραγματοποιήθηκε ποτέ.

Η οριζόντια αυτή πλατφόρμα όμως παρέμεινε στη θέση της, προσφέροντας στέγη σε διάφορες άτυπες χρήσεις της, από ρέιβ πάρτυ μέχρι ρέμβη υπό το σεληνόφως – ίχνη από τις οποίες διακρίνονται ακόμη, όπως τα καμένα ξύλινα στοιχεία της κατασκευής στο σημείο όπου κάποιοι θέλησαν να ρεμβάσουν συνοδεία φωτιάς.

Αυτό τα δύο στοιχεία, αφενός, η αγκίστρωση της κατασκευής πάνω στον βράχο και, αφετέρου, η μνήμη των προηγούμενων χρήσεών της, παρακίνησε τον εικαστικό Aλέξανδρο Τζάννη να επιλέξει τον συγκεκριμένο χώρο του λόφου προκειμένου να εγκαταστήσει την κατασκευή του, στο πλαίσιο του προγράμματος «Έργο στην πόλη», που για ένατη χρονιά αναθέτει ο πολιτιστικός οργανισμός ΝΕΟΝ, όπως σημείωσε η διευθύντριά του, Ελίνα Κουντούρη.

Στην καλλιτεχνική του δουλειά, ο Αλέξανδρος Τζαννής ασχολείται «εδώ και πάρα πολλά χρόνια με την πόλη και το πώς αυτή αλλάζει», όπως τόνισε η επιμελήτρια της εγκατάστασης, Γαλήνη Νώτη. «Κεντρικός άξονάς της η μεταβολή, είτε μέσα από τεχνικές διαδικασίες, δηλαδή πώς η βιομηχανία και η εργασία αλλάζουν την ύλη, είτε φυσικά, δηλαδή πώς μέσα από το χρόνο φθείρονται τα ίδια τα υλικά».

Ακόμη, στη δουλειά του ασχολείται συστηματικά με την έννοια του παράσιτου, «που συναντάμε σε όλες τις μορφές του πολιτισμού ή της φύσης» επισημαίνει ο καλλιτέχνης. «Το παράσιτο είναι πολύ μικρό, όμως στο σύστημα το οποίο προσβάλλει δημιουργεί μεγάλη αναστάτωση. Αλλά το πιο σημαντικό είναι η σχέση μεταξύ παράσιτου και ξενιστή, όπου δημιουργείται τέτοια αλληλεξάρτηση που δεν καταλαβαίνεις πια ποιος είναι ποιος». Με αυτές τις σκέψεις επέλεξε να δημιουργήσει «ένα γιγάντιο παράσιτο πάνω στην αρχιτεκτονική κατασκευή, που ακολουθεί την οριζόντια φορά της και γαντζώνεται πάνω της».

Εκτός από αυτό, όμως, ο Αλέξανδρος Τζαννής δημιούργησε μια ακόμη κατασκευή, από σίδηρο και ρητίνες, μια εντυπωσιακή πλατφόρμα μέσα στην οποία «βυθίζονται», παγωμένες στον χρόνο, αθλητικές φόρμες, μια μνημονική αναφορά στις προηγούμενες χρήσεις του χώρου ως «ξενιστή» ρέιβ πάρτυ, πάνω στην οποία αγκιστρώνονται μαγνήτες και διάφορα άλλα παρασιτικά στοιχεία.

Με αυτά τα πάρτυ, στα οποία «δημιουργείται μια κατάσταση έκστασης που τελειώνει κάπου το πρωί», όπως λέει ο καλλιτέχνης, σχετίζεται και ο τίτλος του έργου, «Athens Dies In Dreams At Sunrise», που σχηματίζει σε αρκτικόλεξο το όνομα μιας εμβληματικής, για τις ρέιβ υποκουλτούρες της εποχής, μάρκας…

Κατά τη διάρκεια της έκθεσης, θα πραγματοποιηθούν τρεις ξεναγήσεις, στις 11 Δεκεμβρίου (18.30), από τον καλλιτέχνη Αλέξανδρο Τζάννη, και στις 4 και 18 Δεκεμβρίου (18.30), από την επιμελήτρια Γαλήνη Νώτη. Απαραίτητη η δήλωση συμμετοχής στο https://neon.org.gr/gr/event/guided-tours-neon-city-project-2025-2/

Γεννήθηκε το 1979 στην Αθήνα, όπου ζει και εργάζεται. Η πρακτική του λειτουργεί ως κολάζ, μια σύνθεση φαινομενικά αντιθετικών αφηγήσεων που αντέχουν μέσα σε ανενεργά πλαίσια. Έχει λάβει μέρος σε πολλές ατομικές και ομαδικές εκθέσεις στην Ελλάδα και το εξωτερικό, με πιο πρόσφατες τις: «States in Concept», KADIST, Παρίσι (2018)· «Tidal Ground», Luleå Biennial 2018, Νόρμποτεν (2018)· «Portals», πρώην Δημόσιο Καπνεργοστάσιο, Αθήνα (2021)· 38,0025-23,7374, «Papigion Projects», Αθήνα (2022)· «This Current Between Us», Ιστορικές Εγκαταστάσεις Υδροηλεκτρικού Σταθμού Νέου Φαλήρου, Αθήνα (2023)· «Summer, Spring, Winter, Autumn», Αίθουσα Τέχνης Ι. & Ε. Βάτη, Ερμούπολη, Σύρος (2023).