Jazz@Megaron: Όσα θα δούμε στη μεγάλη γιορτή της τζαζ στο Μέγαρο

Το Jazz@Megaron, η μεγάλη γιορτή της τζαζ (10-20.11.2024) που διοργανώνεται για τρίτη χρονιά στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών και δίνει την ευκαιρία στο κοινό να απολαύσει συναρπαστικές βραδιές με κορυφαίους τζαζίστες από την Ελλάδα και το εξωτερικό, έρχεται από 10 έως 20 Νοεμβρίου στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών.

© Bartosz Maciejewski – ECM Records

Οι εξαιρετικά ταλαντούχοι μουσικοί που απαρτίζουν το Τρίο Μάρτσιν Βασιλέφσκι διακρίνονται για τη μουσική ευφυία, το πηγαίο ταλέντο τους στον αυτοσχεδιασμό και τη μοναδική επικοινωνία με το κοινό. Από το 1994 έως σήμερα, το Τρίο διαγράφει μια εντυπωσιακή πορεία στη διεθνή τζαζ σκηνή, έχοντας στο ενεργητικό του πλούσια δισκογραφία –επτά άλμπουμ με την πρωτοπόρο γερμανική εταιρεία ECM Records, μεταξύ άλλων– και συνεργασίες με κορυφαία ονόματα, όπως ο βραβευμένος με Grammy σαξοφωνίστας Τζο Λοβάνο και ο θρυλικός Τσαρλς Λόυντ. Το Τρίο περιλαμβάνει την Αθήνα στην παγκόσμια περιοδεία για τον εορτασμό των τριάντα χρόνων του, και έρχεται στο Μέγαρο για να συναρπάσει τους φίλους της τζαζ με τις δημιουργικές του ιδέες, προϊόν της βαθιάς μουσικής κατανόησης που έχουν κατακτήσει τα μέλη του χάρη στη μακρόχρονη συμβίωσή τους επί σκηνής.

Η καλλιτεχνική ομάδα ATHENS 3000 της δημιουργικής underground σκηνής παρουσιάζει ένα έργο που συνδέει τη free jazz και την experimental μουσική με θεατρικά και εικαστικά στοιχεία. Ένα ταξίδι από την αρχαιότητα στο μέλλον. Οι μουσικοί ‒από διαφορετικά μουσικά σύνολα και περιβάλλοντα‒ μοιράζονται την αγάπη να εξερευνούν το άγνωστο και το τεράστιο πεδίο του αυτοσχεδιασμού. Είναι καλλιτέχνες της ελληνικής δημιουργικής σκηνής έχοντας ο καθένας τη δική του, μοναδική φωνή.

Ο Γιώργος Κοντραφούρης, κορυφαίος τζαζίστας με διεθνή αναγνώριση, και το Τρίο του παρουσιάζουν μια ξεχωριστή συναυλία όπου η τζαζ συναντά τη συμφωνική μουσική. Αφορμή, μια διπλή επέτειος-αφιέρωμα στους εμβληματικούς αμερικανούς συνθέτες Ντιουκ Έλλινγκτον και Τζωρτζ Γκέρσουιν. Στο πρώτο μέρος της συναυλίας, το Τρίο εμφανίζεται σόλο ερμηνεύοντας αριστουργηματικές συνθέσεις του Έλλινγκτον. Στη συνέχεια, μαζί με τη Συμφωνική Ορχήστρα της ΕΡΤ και τον μαέστρο Μιχάλη Οικονόμου, παρουσιάζουν σε πρώτη πανελλήνια εκτέλεση το New World A–Comin’ για τζαζ πιάνο τρίο και συμφωνική ορχήστρα. Διευρύνοντας τους ορίζοντες της παραδοσιακής τζαζ, ο θρυλικός Έλλινγκτον αφηγείται τον καθημερινό μόχθο των Αφροαμερικανών στο Χάρλεμ του 1920 και την ελπίδα τους για ένα καλύτερο αύριο. Πενήντα χρόνια από το θάνατό του, η μουσική του συνεχίζει να ενθουσιάζει με τον παλμό και τη μελωδική της φαντασία. Στο επίκεντρο του δεύτερου μέρους της συναυλίας βρίσκεται η Γαλάζια ραψωδία σε μια φρέσκια συναρπαστική ανάγνωση από τον Γιώργο Κοντραφούρη και το Τρίο του. Ο Γκέρσουιν έγραψε το έργο σε διάστημα τριών εβδομάδων. Η πρεμιέρα δόθηκε με τον ίδιο στο πιάνο στις 12 Φεβρουαρίου 1924 στη Νέα Υόρκη, λαμβάνοντας διθυραμβικές κριτικές. Αργότερα, ο Φερντ Γκροφέ μετέγραψε τη ραψωδία για συμφωνική ορχήστρα, και αυτή είναι η εκδοχή που γνωρίζουμε σήμερα, με τα εισαγωγικά γκλισάντι του κλαρινέτου να είναι τόσο αναγνωρίσιμα όσο και οι τέσσερις νότες από το μοτίβο του πεπρωμένου στην Πέμπτη συμφωνία του Μπετόβεν.

Ο χαρισματικός κοντραμπασίστας και ενορχηστρωτής Νίκος Χατζητσάκος, σε συνεργασία με διακεκριμένους σολίστ και μουσικούς της ελληνικής τζαζ σκηνής, παρουσιάζει νέες ενορχηστρώσεις του σε δημοφιλείς συνθέσεις που περιλαμβάνονται στα δύο δισκογραφικά άλμπουμ Tiny Big Band, αυτή τη φορά για κουιντέτο. Η αισθαντικότητα και η ευελιξία ενός μικρότερου συνόλου αναδεικνύει τις σολιστικές γραμμές και τη μοναδικότητα των φωνών, χωρίς να υπολείπεται της αριθμητικά ισχυρότερης big band σε ενέργεια και δυναμισμό. Ο Νίκος Χατζητσάκος γεφυρώνει αριστοτεχνικά την αφροαμερικανική παράδοση της τζαζ και το κλασικό της ρεπερτόριο με μοντέρνες αισθητικές προσεγγίσεις και ηχοτοπία. Το ιδιαίτερα πλούσιο πρόγραμμα περιλαμβάνει διασκευές γνωστών τραγουδιών δημιουργών όπως ο Τσάρλι Τσάπλιν, ο Κόουλ Πόρτερ, ο Αντόνιο Κάρλος Ζομπίμ και ο Μισέλ Λεγκράν, που ταξιδεύουν τον ακροατή μέσα από δυνατές μελωδίες, πλούσιες αρμονίες, τολμηρά σόλο και ρυθμούς.

Έμπειρος μπασίστας, πληθωρικός συνθέτης, ενορχηστρωτής, εκπαιδευτικός, συγγραφέας και εκδότης του περιοδικού Jazz Fusion Mood, ο Γιώργος Φακανάς είναι ο ορισμός του fusion καλλιτέχνη. Ορμώμενος από τα ροκ εφηβικά του ακούσματα, με εμφανείς αναφορές στη διεθνή τζαζ σκηνή και κλασικές επιρροές από τη γαλλική και ρωσική μουσική του 20ού αιώνα, δημιουργεί το 1980 το πρώτο ελληνικό συγκρότημα jazz fusion στην Ελλάδα, τους θρυλικούς Iskra, και ακολούθως το YFG-Yiorgos Fakanas Group, το οποίο μετρά έως σήμερα σημαντικές εμφανίσεις και ηχογραφήσεις με κορυφαίες διεθνείς προσωπικότητες. Το σύνολο εμπλουτίζει διαρκώς τις μουσικές του προτάσεις από την πρόσμειξη διαφόρων τάσεων, όπως φανκ, μπλουζ, ροκ, λάτιν, big band, αλλά και στοιχεία της συμφωνικής μουσικής, σε μια απόπειρα να εκφράσει με τον πιο ολοκληρωμένο τρόπο τη fusion εποχή μας. Στο Μέγαρο παρουσιάζουν κυρίως συνθέσεις από τις πιο πρόσφατες ορχηστρικές δισκογραφικές δουλειές του Γιώργου Φακανά, σε μια απολαυστική περιήγηση στους διαφορετικούς κόσμους με τους οποίους συνδιαλέγεται η τζαζ, τόσο ως μορφή τέχνης όσο και ως πεδίο πειραματισμού.

Monty Alexander Studio, photo by Joe Martinez

Ο πολυβραβευμένος πιανίστας Μόντυ Αλεξάντερ, στο απόγειο της ωριμότητάς του, ανεβαίνει στη σκηνή του Μεγάρου για να μοιραστεί μαζί μας τις εκπληκτικές εμπειρίες του από τη Νέα Υόρκη των αρχών του 1960 και τις συναντήσεις του με θρύλους της τζαζ, όπως ο Λούις Άρμστρονγκ, ο Ντιουκ Έλλινγκτον, ο Μάιλς Ντέιβις, ο Τόνvυ Μπέννετ και ο Φρανκ Σινάτρα. Μαζί με τους καταξιωμένους μουσικούς του, ο καλλιτέχνης προτείνει ένα πρόγραμμα γεμάτο αυθορμητισμό, γοητευτικό απόσταγμα ενός μεγάλου ταξιδιού σε κάθε γωνιά του κόσμου πλάι σε ονόματα που σφράγισαν την ιστορία της παγκόσμιας μουσικής ψυχαγωγίας. Οι πρωτότυπες συνθέσεις του προγράμματος ανατρέχουν στα χρόνια της εφηβείας του στη δεκαετία του ’50, αλλά και στις πρώτες στουντιακές ηχογραφήσεις στο Κίνγκστον, τη γενέτειρά του, που τον καθιέρωσαν ως ηγετική μορφή στη μουσική σκηνή της Τζαμάικας. Όσον αφορά τις ερμηνείες του, ο ίδιος λέει: «Όταν παίζω μουσική την οσφραίνομαι, βλέπω τα χρώματά της. Κάθε τραγούδι έχει το χαρακτήρα του, την ψυχή του, και αν δεν μπορώ να τη νιώσω, δεν μπορώ να το παίξω με συναίσθημα. Αγνοώ τι είναι αυτό που με κάνει ξεχωριστό, αλλά ξέρω ότι δεν έχω σχεδόν τίποτα κοινό με οποιονδήποτε άλλον. Όταν δικαιώνομαι στις ερμηνευτικές μου προθέσεις, απίστευτα πράγματα συμβαίνουν».