MENU
Κερδίστε Προσκλήσεις
ΤΕΤΑΡΤΗ
21
ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ
ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΙ
ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ
ΕΠΙΛΟΓΗ ΕΚΘΕΣΗΣ
ΕΠΙΛΕΞΤΕ ΕΚΘΕΣΗ X
Aquascaping: Ο Κώστας Εμμανουηλίδης μάς προσκαλεί στον υδάτινο κόσμο του στην Batagianni gallery
Από 20/01/2024 έως 24/02/2024
Be a Good Girl: Έκθεση της Δήμητρας Μαρούδα στο Πολιτιστικό Κέντρο «Μελίνα»
Από 17/02/2024 έως 06/03/2024
Cindy Sherman at Cycladic: Πρώιμα έργα - ορόσημα της Αμερικανίδας φωτογράφου στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης
Από 30/05/2024 έως 04/11/2024
Far East: Έκθεση του Πολύβιου Ανεμογιάννη στο 1927 Art Space
Από 19/10/2023 έως 24/03/2024
Grand Tour: 17 έργα φιλελλήνων από την Κυβερνητική Συλλογή Τέχνης του Ηνωμένου Βασιλείου σε μια έκθεση στο Μουσείο Μπενάκη
Από 05/07/2023 έως 01/06/2025
Hello, Good Bye...: Ομαδική εικαστική έκθεση στην Thalia Gallery
Από 18/01/2024 έως 25/02/2024
I don’t know: Έκθεση του Γιώργου Χούντα στην Γκαλερί «7»
Από 30/01/2024 έως 27/02/2024
I want to be the Hero of my story: Έκθεση της Αρτέμιδος Ποταμιάνου στην ΕΝΙΑ Gallery
Από 20/10/2023 έως 16/03/2024
Ireland Wisdom: Η ανερχόμενη Αμερικανίδα καλλιτέχνιδα φιλοξενούμενη του The Breeder Open Studio
Από 13/01/2024 έως 02/03/2024
Les Toits de Paris: Έκθεση του Εδουάρδου Σακαγιάν στην Γκαλερί Kalfayan
Από 25/01/2024 έως 10/03/2024
Mocking Game: Η ανερχόμενη καλλιτέχνιδα Lyn Liu από τη Νέα Υόρκη στην γκαλερί The Breeder
Από 13/01/2024 έως 02/03/2024
Remake: Η Μαρία Διακοδημητρίου στήνει ένα φαντασμαγορικό "θεατρικό σκηνικό" στην αίθουσα τέχνης Τεχνοχώρος
Από 08/02/2024 έως 02/03/2024
The Condition of (Im)-Possibility - The Invaders: Ομαδική εικαστική έκθεση στο Κέντρο Τεχνών Δήμου Αθηναίων
Από 08/02/2024 έως 25/02/2024
as she rests, the wrestler bleeds her promises: Έκθεση της Αναστασίας Βαλσαμάκη στο opbo studio
Από 10/02/2024 έως 01/03/2024
«Re.trace»: Μια ωδή στον Homo faber στη γκαλερί «7»
Από 20/02/2024 έως 09/03/2024
«Αστυγραφίες»: Η Εθνική Πινακοθήκη αποτυπώνει το βίωμα της πόλης
Από 21/06/2023 έως 03/03/2024
Έκθεση Μαρσέλ Ντυσάν για πρώτη φορά στην Ελλάδα, στην γκαλερί Ελευθερία Τσέλιου
Από 21/02/2024 έως 30/03/2024
Ένα φως που δεν ξεχνάς: Τα μυστηριακά τοπία της Κατερίνας Σεραφετινίδου στην Γκαλερί Σκουφά
Από 18/01/2024 έως 10/03/2024
Αφιέρωμα στη ζωγράφο Ηρώ Κανακάκη από την Εθνική Βιβλιοθήκη
Από 23/01/2024 έως 22/03/2024
Γη και φως: Έκθεση του Γερμανού γλύπτη Ingbert Brunk στην αίθουσα τέχνης artworx
Από 09/02/2024 έως 09/03/2024
Γιάννης Αδαμάκης: Ο γύρος του κόσμου με... «Πασπαρτού»
Από 30/01/2024 έως 24/02/2024
Γιάννης Τσαρούχης: «Ήμουν και έμεινα ένας ερευνητής και ένας μαθητής»
Από 10/02/2024 έως 21/04/2024
Γόρδιοι Δεσμοί: Έκθεση του Στέργιου Στάμου στην Πινακοθήκη Δήμου Αθηναίων
Από 22/02/2024 έως 24/03/2024
Διαιρεμένες Μνήμες 1940-1950: Το αποτύπωμα μιας ταραγμένης δεκαετίας μέσα από μια ψηφιακή έκθεση
Από 15/11/2021 έως 31/12/2026
Εγεννήθην εν Σκιάθω: Εικαστικό αφιέρωμα στον Αλέξανδρο Παπαδιαμάντη από το Μουσείο της Πόλεως των Αθηνών
Από 23/01/2024 έως 25/03/2024
Εκ του Οράν το Εράν: Ομαδική έκθεση στον Ελληνογαλλικό σύνδεσμο
Από 12/02/2024 έως 24/02/2024
Ζωγραφική «out of the box»: Τα «άφοβα» φανταστικά όντα της Σοφίας Φωτιάδου
Από 16/02/2024 έως 16/03/2024
Μακρύς ο δρόμος…: Ο Γαβρίλος Μιχάλης συλλέγει βιώματα και έργα στο ΠΕΣ Πολύτροπον
Από 10/02/2024 έως 10/04/2024
Μιχάλης Οικονόμου: Η αλχημεία της ζωγραφικής του στο Ίδρυμα Θεοχαράκη
Από 01/02/2024 έως 12/05/2024
Νεοϊμπρεσιονισμός στη Μεσόγειο: Μια έκθεση στο Μουσείο Βασίλη και Ελίζας Γουλανδρή
Από 10/01/2024 έως 07/04/2024
Ο Αριστομένης Κατσούλας «Εν σώματι» στο Μετς
Από 06/02/2024 έως 24/02/2024
Ο ναΐφ, πολύχρωμος κόσμος της Σοφίας Καλογεροπούλου σε μια έκθεση στο Μέγαρο Μουσικής
Από 19/02/2024 έως 15/03/2024
Ουδείς εκών δίκαιος: Έκθεση των Δημήτρη Τζαμουράνη και Φίλιππου Τσιτσόπουλου στον Φιλολογικό Σύλλογο «Παρνασσός»
Από 08/02/2024 έως 02/03/2024
Πέρα από το μπετόν: Ο Αντώνης Σκαμπαβίριας ζωγραφίζει την ποιητική του άστεως στην Γκαλερί Σκουφά
Από 15/02/2024 έως 09/03/2024
Περιπλάνηση…: Έκθεση της Τάνιας Δρογώση στην Γκαλερί Αργώ
Από 01/02/2024 έως 24/02/2024
Ρίκα Πανά: «Προς το Φως» στην Πινακοθήκη Δήμου Αθηναίων
Από 15/02/2024 έως 17/03/2024
Στερέωμα: Έκθεση της Χριστιάνας Σούλου στην γκαλερί Bernier/Eliades
Από 12/01/2024 έως 29/02/2024
Τέσσερις εικαστικοί εξερευνούν τη «Mεθοριακότητα» στη γκαλερί Citronne
Από 18/01/2024 έως 02/03/2024
Τα «Ν(ο)ήματα» που συνδέουν την τέχνη όλων των εποχών στο Μουσείο της Ακρόπολης
Από 04/12/2023 έως 14/04/2024
Τα χρώματα στη Χαρακτική του Γιώργη Βαρλάμου: Μια νέα έκθεση για την εικαστική διαδρομή του καλλιτέχνη
Από 23/01/2024 έως 28/04/2024
Χάρης Γαβρήλος «Εξ επαφής» στη Roma Gallery
Από 25/01/2024 έως 27/02/2024
Χαιρώνεια, 2 Αυγούστου 338 π.Χ. Μια μέρα που άλλαξε τον κόσμο: Η νέα έκθεση του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης
Από 14/12/2023 έως 31/03/2024
Ωδείο Αθηνών: Ο Ιωάννης Δεσποτόπουλος και το Bauhaus
Από 21/03/2022 έως 20/03/2024
ΕΠΙΛΟΓΗ ΓΚΑΛΕΡΙ
ΕΠΙΛΕΞΤΕ ΧΩΡΟ X 1927 art space Bernier/Eliades Citronne Gallery ENIA gallery Eleftheria Tseliou Gallery Gallery Batagianni Kalfayan Galleries Online Roma Gallery Sianti Gallery Thalia Art Gallery The Breeder Gallery opbo studio Ίδρυμα Βασίλη και Ελίζας Γουλανδρή Ίδρυμα Γιάννη Τσαρούχη Ίδρυμα Εικαστικών Τεχνών και Μουσικής Β.& Μ.Θεοχαράκη Αίθουσα τέχνης Τεχνοχώρος Γκαλερί 7 Γκαλερί Αργώ Γκαλερί Ζουμπουλάκη Γκαλερί Σκουφά Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος Ελληνογαλλικός Σύνδεσμος Κέντρο Τεχνών Δήμου Αθηναίων Κέντρο Τεχνών ΜΕΤΣ Μέγαρο Μουσικής Αθηνών Μουσείο Ακρόπολης Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης - Κεντρικό Κτίριο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης - Μέγαρο Σταθάτου Μουσείο Μπενάκη - Κτίριο Πινακοθήκης Χατζηκυριάκου - Γκίκα Μουσείο Μπενάκη - Μουσείο Ελληνικού Πολιτισμού Μουσείον της Πόλεως των Αθηνών – Ίδρυμα Βούρου-Ευταξία Πινακοθήκη Δήμου Αθηναίων Πολιτιστικό Κέντρο Μελίνα Μερκούρη Φιλολογικός Σύλλογος Παρνασσός Χώρος Πολιτισμού «Εργαστήρι Γιώργη Βαρλάμου» Χώρος Τέχνης artworx Χώρος Τέχνης Πολιτιστικής Εταιρείας Σαρωνικού Πολύτροπον Ωδείον Αθηνών

Ρένα Παπασπύρου: «Επιφάνειες» ενός Ενδιάμεσου Χώρου στην Εθνική Πινακοθήκη

Παρουσιάζοντας το έργο μιας εμβληματικής μορφής των εικαστικών της γενιάς του ’70, στην έκθεση με τίτλο «Επιφάνειες, οδηγίες χρήσης*», η Εθνική Πινακοθήκη εγκαινιάζει την Τρίτη 12 Δεκεμβρίου τον «Ενδιάμεσο Χώρο», ένα νέο πρόγραμμα εκθεσιακών, επιτελεστικών κ.ά. δράσεων.

author-image Σπύρος Κακουριώτης

Με μια εμβληματική μορφή των εικαστικών της γενιάς του ’70, τη Ρένα Παπασπύρου και την έκθεση έργων της «Επιφάνειες, οδηγίες χρήσης*», η Εθνική Πινακοθήκη εγκαινιάζει την Τρίτη 12 Δεκεμβρίου ένα νέο, ευέλικτο πρόγραμμα δράσεων, εκθεσιακών και άλλων, με τίτλο «Ενδιάμεσος Χώρος».

Αυτόν τον χώρο καταλαμβάνει η Ρένα Παπασπύρου, μια καλλιτέχνις που «ορίζει την εννοιολογική στροφή στην εξέλιξη του αστικού βιώματος τη δεκαετία του ’70», όπως επισήμανε η διευθύντρια της ΕΠΜΑΣ Συραγώ Τσιάρα, παρουσιάζοντάς την μπροστά από το μνημειακό έργο της «Balbeeks», το οποίο ανήκει στη Συλλογή της Εθνικής Πινακοθήκης.

Στον χώρο αποτοίχισης του σπιτιού από το οποίο πρόερχεται το έργο Baalbeks. Μελίσσια Αττικής, Ιούλιος 1986.
Φωτογραφίες: Κατερίνα Βαρδάκα. Αρχείο Εθνικής Πινακοθήκης – Μουσείου Αλεξάνδρου Σούτσου.

Ένας καμένος τοίχος γίνεται ελληνιστικός ναός

Τοποθετημένο στην είσοδο, το «Balbeeks» υποδέχεται τους θεατές της έκθεσης της Ρένας Παπασπύρου –η είσοδος στην οποία είναι ελεύθερη– αποτελώντας, τρόπον τινά, μια εισαγωγή στο έργο και στην τεχνική της. Πρόκειται για μια μεγάλου μεγέθους αποτοίχιση από ένα καμένο σπίτι στα Μελίσσια, που πραγματοποιήθηκε το 1986, που χάρη στην επεξεργασία της εικαστικού παίρνει τη μορφή κυματίου, θυμίζοντας κάποιον ελληνιστικό ή υστερορωμαϊκό ναό.

Ρένα Παπασπύρου, Baalbeks Ι (Εικόνες στην ύλη), 1986-1988. Αποτοιχισμένη επιφάνεια, προσθήκη με φριγκοπόρ, πανί, χρώμα 250 χ 228 εκ., 239 χ 236 εκ. Συλλογή Εθνικής Πινακοθήκης – Μουσείου Αλεξάνδρου Σούτσου.

Παρεμβαίνοντας δίπλα στο υλικό, η Παπασπύρου προσθέτει υφάσματα, καθώς και μια γυναικεία μορφή που αναδύεται στον χώρο μέσα από αυτά. «Στα έργα μου αφήνω να λειτουργήσει το υλικό. Όταν θελήσω να κάνω μια έντονη προσθήκη, θα προσθέσω ένα κομμάτι πανί, δεν θα επέμβω απευθείας στο υλικό – αν μου δημιουργεί μια εικόνα, θα την προσθέσω», λέει.

Για την επιμελήτρια της έκθεσης Σοφία Ελίζα Μπουράτση, η γυναικεία αυτή μορφή που αναδύεται στον χώρο «είναι η καλύτερη προσωποποίηση του Ενδιάμεσου Χώρου που ανοίγει για μια πιο σύγχρονη ανάγνωση της συλλογής».

Σχέδια έρευνας για το έργο Baalbeks, 1986-1988. Συλλογή Εθνικής Πινακοθήκης – Μουσείου Αλεξάνδρου Σούτσου

Έργα από το 1976 μέχρι σήμερα

Προχωρώντας στον κυρίως χώρο της έκθεσης, η οποία έχει τοποθετηθεί στο ημιυπόγειο πάνω από τον χώρο των περιοδικών εκθέσεων, εκεί όπου προβλέπεται η λειτουργία εκπαιδευτικών εργαστηρίων, ο επισκέπτης έχει την ευκαιρία να δει μια σειρά έργα της Ρένας Παπασπύρου, τα παλαιότερα των οποίων ανάγονται στα 1976, ενώ δύο έργα δημιουργήθηκαν ειδικά για την έκθεση αυτή.

Αποτοιχισμένες επιφάνειες, ξύλα, λαμαρίνες, μωσαϊκά πλακάκια, πλαστικοποιημένο αυτοκόλλητο, χαρτί, είναι τα υλικά πάνω στα οποία ο θεατής καλείται να «διαβάσει» τις δικές του εικόνες. Η ίδια η εικαστικός επέλεξε τη μικρότερη δυνατή παρέμβαση – ο επισκέπτης αναγνωρίζει πάνω σε κάποια από τα έργα πρόσωπα σχηματισμένα με μαύρο μαρκαδόρο, μηχανικά επαναλαμβανόμενα. «Οι εικόνες που έκανα πάνω στις υλικές επιφάνειες είναι μια συνειρμική διαδικασία την οποία κάνουμε όλοι: αναγνωρίζουμε σε έναν τοίχο ή σε ένα πάτωμα κάποιο σχήμα που μοιάζει με κάτι που έχουμε στο νου μας», επισημαίνει η Ρένα Παπασπύρου, τονίζοντας: «Οι επιφάνειες έχουν τη δυνατότητα να παράγουν εικόνες: είναι η εικονοποιητική δυνατότητα της ύλης».

Ρένα Παπασπύρου, Εικόνες στην ύλη (λεπτομέρεια), ανοδιωμένο αλουμίνιο, επέμβαση με μολύβι, 1980 , 115 χ 100 εκ. Συλλογή της καλλιτέχνιδας.

Οδηγίες χρήσεως

Με τον τρόπο αυτό, η δουλειά της ενισχύει τη χειραφέτηση του βλέμματος του θεατή, καθώς, όπως λέει η ίδια, «γενικό αίτημα μιας μερίδας καλλιτεχνών της Γενιάς του ’70 ήταν να ανανεωθεί το εικαστικό λεξιλόγιο με καινούργια μέσα και να επιδέχεται και να επιζητεί τη συμμετοχή του θεατή».

Ένας αστερίσκος στον τίτλο της έκθεσης, που παραπέμπει στο μυθιστόρημα του Ζωρζ Περέκ «Ζωή, οδηγίες χρήσεως», αποτελεί ένα από τα κλειδιά προκειμένου ο θεατής να διαβάσει το έργο της Παπασπύρου. Μια «στιγμιαία κάτοψη», χαρακτηρίζει το έργο του Περέκ ο μεταφραστής του, Αχιλλέας Κυριακίδης (εκδόσεις ύψιλον/βιβλία, 1991), που «δεν αρκείται σε ό,τι του αποκαλύπτουν οι δύο διαστάσεις της φωτογραφίας, αλλά προχωράει και σε μια τρίτη διάσταση, το βάθος, που δεν είναι παρά ο χρόνος». Αντίστοιχα, στο έργο της η Παπασπύρου αφαιρεί τη διάσταση του βάθους στις επιφάνειες που χρησιμοποιεί, προσθέτοντας, αντ’ αυτού, τη διάσταση του χρόνου, που εδώ, όπως και στο μυθιστόρημα του Περέκ, δεν είναι άλλη από τη μνήμη. Όπως χαρακτηριστικά γράφει ο Κυριακίδης στο επίμετρό του και ισχύει εξίσου και για τα έργα της Παπασπύρου, «είναι όπως όταν κοιτάζουμε παλιές φωτογραφίες από εκδρομές, κι αρχίζει να δουλεύει η μνήμη, οι συνειρμοί…»

Ρένα Παπασπύρου, Εικόνες στην ύλη, πλασικοποιημένο αυτοκόλλητο, σχέδια με μαρκαδόρο, 2023, 60 χ 180 εκ. Συλλογή της καλλιτέχνιδας.

«Ενδιάμεσος Χώρος»

Με την έκθεση της Ρένας Παπασπύρου «Επιφάνειες, οδηγίες χρήσης*» εγκαινιάζεται ένα νέο πρόγραμμα της Εθνικής Πινακοθήκης, με τίτλο «Ενδιάμεσος Χώρος», μέσω του οποίου επιδιώκεται να ενεργοποιηθούν νέοι χώροι, σε αθέατες περιοχές του κτιρίου, τόσο στον εσωτερικό όσο και στον περιβάλλοντα χώρο, δημιουργώντας «διασυνδέσεις ανάμεσα στο μέσα και στο έξω: ανάμεσα στο παρελθόν και την ιστορία της συλλογής και στο τι συμβαίνει στη σύγχρονη τέχνη και στην κοινωνία», τόνισε η διευθύντρια της ΕΠΜΑΣ Συραγώ Τσιάρα. Στόχος, «να γίνει η Πινακοθήκη πιο ανοιχτή και να απορροφά τους κραδασμούς της σύγχρονης πραγματικότητας», κατέληξε.
Στο νέο αυτό ευέλικτο πρόγραμμα θα εναλλάσσονται ατομικές ή ομαδικές εκθέσεις, εργαστήρια, επιτελεστικές δράσεις, θεματικά αφιερώματα, παρουσιάσεις κ.ά., με στόχο να τροφοδοτήσει με σύγχρονες επιμελητικές και θεωρητικές προσεγγίσεις την ανάγνωση της μόνιμης συλλογής.

Ρένα Παπασπύρου, Εικόνες στην ύλη (λεπτομέρεια), πλασικοποιημένο αυτοκόλλητο, σχέδια με μαρκαδόρο, 2023, 60 χ 180 εκ. Συλλογή της καλλιτέχνιδας.

Ρένα Παπασπύρου

Γεννήθηκε στην Αθήνα το 1938. Σπούδασε ζωγραφική και ψηφιδωτό στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών της Αθήνας (1956-1963) και ψηφιδωτό στην École Nationale Supérieure des Beaux-Arts στο Παρίσι (1964-1966). Εκπρόσωπος της εννοιολογικής ζωγραφικής, η Παπασπύρου έχει διερευνήσει εξαντλητικά τις δυνατότητες της ύλης και του σχεδίου. Χρησιμοποιεί ευρεθέντα και readymade υλικά, προερχόμενα αποκλειστικά από τον αστικό χώρο, καθώς και την τεχνική της αποτοίχισης, για να επισημάνει τα διάφορα «επεισόδια» που φέρει πάνω της μια επιφάνεια, αλλά και τις συνειρμικές εικόνες που γεννιούνται κατά τη θέασή τους. Από το 1978 δίδαξε στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών. Διετέλεσε διευθύντρια του Γ’ Εργαστηρίου Ζωγραφικής (1993-2005) και έγινε η πρώτη γυναίκα που διηύθυνε Εργαστήριο. Από το 2006 είναι ομότιμη καθηγήτρια της ΑΣΚΤ. Ζει και εργάζεται στην Αθήνα.

Η Ρένα Παπασπύρου στα εργαστήρια συντήρησης της Εθνικής Πινακοθήκης – Μουσείου Αλέξανδρου Σούτσου συντηρεί με την ομάδα του μουσείου το έργο της Baalbeks που ανήκει στη συλλογή της ΕΠΜΑΣ.

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ
Καλλιτέχνης: Ρένα Παπασπύρου
Χώρος: Εθνική Πινακοθήκη - Μουσείο Αλεξάνδρου Σούτσου
Διάρκεια Έκθεσης: 12 Δεκεμβρίου 2023 - 16 Ιουνίου 2024 Ώρες λειτουργίας: Πέμπτη - Δευτέρα, 10.00-18.00, Τετάρτη, 10.00-20.00
Είσοδος: Είσοδος ελεύθερη
Πληροφορίες Χώρου: Εθνική Πινακοθήκη - Μουσείο Αλεξάνδρου Σούτσου
Περισσότερα από Art & Culture
VIMA_WEB3b