70 χρόνια Μικρός Ήρως: Πέντε σύγχρονοι εικονογράφοι μιλούν για την κληρονομιά του εμβληματικού ήρωα

Πριν από τους σούπερ ήρωες των κινηματογραφικών blockbusters με τις σούπερ δυνάμεις και τις high tech στολές, ένας ήταν ο “Ήρωας” των παιδικών μας χρόνων: ο «Μικρός Ήρως», που σημάδεψε τις παιδικές αναμνήσεις πολλών γενεών αναγνωστών, από το 1953, όταν κυκλοφόρησε το πρώτο τεύχος του αγαπημένου λαϊκού αναγνώσματος, που έγραψε ο Στέλιος Ανεμοδούρας – που μέχρι το 1968 έγραφε με το ψευδώνυμο «Θάνος Αστρίτης» – και διάνθισε με τα σκίτσα του ο Βύρων Απτόσογλου.

Αυτό το περιοδικό, λοιπόν, που μεγάλωσε γενιές και γενιές φέτος γιορτάζει μία σημαντική επέτειο. Ο Μικρός Ήρως δεν είναι πια «μικρός», αφού φέτος κλείνει 70 χρόνια από την πρώτη κυκλοφορία του και γιορτάζει με μία μοναδική έκθεση στο Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης, από τις 21 έως τις 28 Φεβρουαρίου, κατά την οποία 45 διακεκριμένοι Έλληνες εικονογράφοι αφιερώνουν τις δημιουργίες τους στον αγαπημένο ήρωα.

Λίγο πριν τα εγκαίνια της έκθεσης την Τρίτη 21 Φεβρουαρίου, πέντε από τους συμμετέχοντες εικονογράφους (οι Πάνος Καμουλάκος, Περικλής Κουλιφέτης, Τάσος Μαραγκός, Αρινέλα Κοτσίκο, Σπύρος Δερβενιώτης) μάς μιλούν για την κληρονομιά του Μικρού Ήρωα, την επίδραση που είχε στο έργο τους, αλλά και για τις δημιουργίες που εμπνεύστηκαν με αφορμή την πολυαναμενόμενη έκθεση.

© Πάνος Καμουλάκος

Για μένα ο Μικρός Ήρωας είναι σαν το αμερικανικό Yellow Kid, από εκεί ξεκίνησαν τα ελληνικά κόμικς.

Ο Μικρός Ήρως συμβολίζει το ελληνικό Pulp, ένα προϊόν της εποχής του που τελικά άντεξε στον χρόνο και έχει μια απίστευτη διαχρονικότητα. Χαίρομαι που είχα την ευκαιρία να σχεδιάσω την πρώτη γυναίκα action hero!

Info: Ο Πάνος Καμουλάκος, είναι δημιουργός κόμικς, εικονογράφος και εκπαιδευτικός. Είναιαι στην δημιουργική εκπαίδευση από το 2010 καθώς επίσης και στην ελληνική σκηνή κόμικς από το 2015. Το 2019 ίδρυσε τη σχολή σκίτσου και εικονογράφησης Kamoulakos ArtLab.

© Περικλής Κουλιφέτης

Θα μιλήσω ειλικρινά, τον Μικρό Ήρωα τον έμαθα παιδί πρώτα μέσα από τους στίχους του Λουκιανού Κηλαηδόνη και μετά από τις σελίδες των Ανεμοδουρά-Απτόσογλου. Ήταν για μένα ένας πρόγονος, ένας «παππούς» των ελληνικών κόμικς και ποπ κουλτούρας, από αυτούς που μου έδειξαν πόσο μπορούν τα κόμικς και τα λαϊκά αναγνώσματα να καθορίσουν την εποχή τους και τις μετέπειτα γενιές.

Για μένα ο Μικρός Ήρωας είναι ο ορισμός του λαϊκού ήρωα και του λαϊκού αναγνώσματος. Ένα δημιούργημα που μίλησε στις ψυχές μιας ολόκληρης γενιάς, με τρόπο ενωτικό και πρωτότυπο εξέφρασε την εποχή του ενώ άντεξε και πέρα από αυτήν σαν διαχρονικό σύμβολο αντίστασης. Έκφραση των δημιουργών του, του τόπου και του χρόνου του αλλά ταυτόχρονα διαχρονικός. Για μένα, που προσκλήθηκα να σχεδιάσω μια σελίδα με αυτόν και την παρέα του, είναι τιμή μου που έβαλα μια μικρή ψηφίδα στο μεγάλο ψηφιδωτό της ιστορίας του.

Info: O Περικλήw Κουλιφέτης είναι εικαστικός, σκιτσογράφος και δημιουργός κόμικς. Πτυχιούχος του Τμήματος Εικαστικών Τεχνών Ιωαννίνων, σχεδιάζει κόμικς και αρθρογραφεί στο Καρέ Καρέ της Εφημερίδας των Συντακτών, έχει δημιουργήσει κόμικς όπως «Οι Έγκλειστοι» από τις Εκδόσεις Μικρός Ήρως.

© Τάσος Μαραγκός

Ως παιδί, βλέποντας τις σελίδες και τα εξώφυλλα του Μικρού Ήρωα, στα περίπτερα ή στο κέντρο τύπου στη Σύρο όπου μεγάλωσα, έβλεπα ότι οι ναζί και οι φασίστες αποκρούονται με δυναμικές κινήσεις και πράξεις. Αυτός πιστεύω ότι ήταν ένας σπόρος όπου φύτρωσε στο μυαλό μου και διαμόρφωσε την άποψη μου για τον ναζισμό και γενικά την φασιστική ιδεολογία. Επομένως συνέβαλε και στην μετέπειτα πορεία μου ως δημιουργός.

Ο Μικρός Ήρως συμβολίζει τον διαρκή αντιφασιστικό αγώνα που πρέπει όλοι και όλες να δίνουμε καθημερινά. Είτε πρόκειται για τον ρατσιστή γείτονα είτε για τη νεοναζιστική συμμορία που ενώ έχει καταδικαστεί ως εγκληματική οργάνωση, όλο και προσπαθεί να είναι στα πράγματα. Γι’ αυτό και στην εικονογράφηση που έκανα για την έκθεση, απεικόνισα τους δύο ήρωες και μια ηρωίδα του Μικρού Ήρωα σε μια παρέα δυναμικών αντιφασιστών του σήμερα.

Info: O Tasmar, κατά κόσμον Τάσος Μαραγκός, ζει στην Αθήνα και δημιουργεί κόμικς από το 1998 με διάφορες αυτοεκδόσεις και συνεργασίες με εκδοτικές. Το πιο γνωστό από αυτά το Hard Rock που κυκλοφορεί τα τελευταία 15 χρόνια το οποίο έχει μεταφραστεί και στα ιταλικά.

© Αρινέλα Κοτσίκο

Ο Μικρός Ήρωας για μένα ως δημιουργός συμβολίζει την ελευθερία, απεικονίζει την ελπίδα για ένα καλύτερο μέλλον. Οι τρεις χαρακτήρες, που με τις περιπέτειες και την γενναιότητα τους έδωσαν ελπίδα στους αναγνώστες. Αυτό προσπάθησα να περάσω και μέσα από το έργο μου. Όσο και αν έχει αλλάξει η εποχή μας, αυτό το μήνυμα παραμένει επίκαιρο.

Info: H Αρινέλα ασχολείται επαγγελματικά με τον χώρο τον κόμικς, εικονογράφησης και animation τα τελευταία πέντε χρόνια. Σπούδασε τρία χρόνια στην σχολή Ορνεράκης σχέδιο κόμικ και έναν χρόνο visual development στο IDEA Academy.

© Σπύρος Δερβενιώτης

Ο «Μικρός Ήρως» φώτιζε ψυχές σε εποχές που πάνω απ’ τη χώρα απλωνόταν βαθύ σκοτάδι. Ένα λαϊκό ανάγνωσμα που εμφυσούσε το πνεύμα της αντίστασης στο Κακό, όταν το Κακό ήταν ορατό και έβρισκε απέναντί του την πλειοψηφία των Ελλήνων (πλην των «συνεργατών»).

Σήμερα, τρία τέταρτα του αιώνα αργότερα, τίποτα δεν θα με έκανε πιο χαρούμενο από το να φαίνεται σαν ένα ανάγνωσμα ξεπερασμένο, μιας εποχής που την αφήσαμε οριστικά πίσω μας, σοφότεροι, δικαιότεροι. Φοβάμαι ότι σήμερα χρειάζεται η οπτική γωνία του πολύ περισσότερο από τότε. Γιατί σήμερα στα περίπτερα, ως «λαϊκό ανάγνωσμα» συστήνονται έντυπα που προωθούν τον φασισμό και εκφασισμό αντί να τον στιγματίζουν, που δηλητηριάζουν τις ψυχές των λαϊκών ανθρώπων αντί να τις εμπνέουν, που βάφουν το λευκό και γαλάζιο με άφθονο μαύρο και κίτρινο. Ή, για να το θέσω όπως το τραγούδησε σε αθωότερες εποχές ο Λουκιανός Κηλαηδόνης: «Πού είσαι τώρα και σ’ έχω χάσει, μικρέ μου ήρωα Γιώργο Θαλάσση;»

Info: Ο Σπύρος Δερβενιώτης είναι γελοιογράφος, δημιουργός κόμικς και υπεύθυνος επικοινωνίας του ΜεΡΑ25.