LAPSE: Μια πρωτότυπη οπτικοακουστική εγκατάσταση των Σταύρου Γασπαράτου και Lars Jan στο ΚΠΙΣΝ

Από τις 25 Ιουλίου μέχρι και τις 14 Αυγούστου το Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος (ΚΠΙΣΝ) παρουσιάζει στο Αριστερό Παρασκήνιο της Αίθουσας Σταύρος Νιάρχος το «LAPSE» των Σταύρου Γασπαράτου και Lars Jan. Δύο δυναμικοί καλλιτέχνες της σύγχρονης γενιάς ενώνονται σε μια υποβλητική οπτικοακουστική εγκατάσταση, που εκμηδενίζει το χρόνο και τις αποστάσεις, και δημιουργούν ένα ταξίδι-εμπειρία για τον επισκέπτη.

Tο «LAPSE» αποτελεί μία εμπειρία εμβύθισης σε ένα οπτικοακουστικό περιβάλλον που διαμορφώνεται από το ταξίδι ενός ατόμου που διανύει μεγάλες αποστάσεις στο χωροχρόνο. Μέσω της ηχητικής συμπύκνωσης του χρόνου, που επιτυγχάνεται με τη χρήση μιας πρωτοποριακής τεχνικής audio time-lapse που εφαρμόζει για πρώτη φορά ο Σταύρος Γασπαράτος, υλοποιείται στην πρωτότυπη αυτή εγκατάσταση μια συνύπαρξη φωτός, εικόνας και ήχου που διαρρηγνύει τα όρια του ρεαλισμού και «ερμηνεύει» τη ζωή μέσα από τους ήχους που μας περιβάλλουν.

Σε αυτήν την πρώτη συνεργασία του Σταύρου Γασπαράτου και του Lars Jan, το κοινό καλείται να γίνει μέρος μιας ιδιαίτερης εμπειρίας που αντλεί τα υλικά της από το τυχαίο, από το αέναο και από το συλλογικό ασυνείδητο.

Από το 2019 μέχρι και σήμερα, ο Σταύρος Γασπαράτος έχει ταξιδέψει στις μεγαλύτερες -και πιο πολύβουες- μητροπόλεις του κόσμου (Νέα Υόρκη, Λος Άντζελες, Μέξικο Σίτι, Βερολίνο, Παρίσι, Λονδίνο, Βουκουρέστι, Τόκιο, Σανγκάη, Ντουμπάι κά) και έχει καταγράψει ηχητικές διαδρομές και τοπία με ηχογράφηση 360 μοιρών. Σε συνέχεια, έχει επεξεργαστεί το υλικό με μία ιδιαίτερη τεχνική που ονομάζεται time-lapse audio technique κατά την οποία ο ήχος συμπυκνώνεται χρονικά, χωρίς όμως να υφίσταται καμία αλλοίωση. Προκύπτει, έτσι, ένα πολυδιάστατο ηχητικό μονοπάτι, όπου κάθε τι περιφερειακό γίνεται επίκεντρο σε μια προσπάθεια επανάκτησης της συγκέντρωσης της ακοής μέσα στην πόλη.

Ο Lars Jan αναλαμβάνει την οπτικοποίηση μέσω της φιγούρας μιας γυναίκας που επιπλέει εκατοντάδες χιλιόμετρα στον ποταμό Αχελώο, παρασυρμένη/βυθισμένη και απομονωμένη στη ροή μιας αέναης κινητικότητας. Τα γυρίσματα πραγματοποιήθηκαν στον Νομό Ευρυτανίας (Γεφύρι Τέμπλα, Λίμνη Κρεμαστών) και στον Νομό Αιτωλοακαρνανίας (Μπαμπαλιό, Κατοχή, Δέλτα Αχελώου). Ο Jan είναι ένας από τους πλέον αναγνωρισμένους καλλιτέχνες της γενιάς του στη σκηνοθεσία πολυμεσικών έργων και μεγάλων εγκαταστάσεων και είναι η πρώτη φορά που παρουσιάζεται έργο του στην Ελλάδα.

Το LAPSE δεν επιδιώκει να αναπαραστήσει τον κόσμο με ακρίβεια, αλλά να φωτίσει προσωπικές διαδρομές και όλα εκείνα που εκτυλίσσονται γύρω μας, για να δείξει πως, συλλογικά, είμαστε μέρος μιας «συμφωνίας», μιας σύνθεσης όλων των θραυσμάτων της καθημερινότητας.

*Το έργο αποτελεί ανάθεση του SNF Nostos του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος (ΙΣΝ). Κατά τον αρχικό σχεδιασμό το έργο θα παρουσιαζόταν στο SNF Nostos του 2019, αλλά η έκθεσή του αναβλήθηκε λόγω της πανδημίας COVID-19.

• Συν-Δημιουργία, Μουσική Σύνθεση & Σχεδιασμός Ηχητικής Εγκατάστασης: Σταύρος Γασπαράτος
• Συν-Δημιουργία, Σκηνοθεσία Κινηματογραφικού Υλικού & Σχεδιασμός Οπτικής Εγκατάστασης: Lars Jan
• Σχεδιασμός Παραγωγής: Κωνσταντίνος Σακκάς
• Ανάθεση: SNF Nostos του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος (ΙΣΝ)
• Συμπαραγωγή: Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος (ΚΠΙΣΝ)
• Παραγωγή: Delta Pi

Σταύρος Γασπαράτος | Φωτογραφία: Dominiki Mitropoulou

Ο Σταύρος Γασπαράτος είναι Έλληνας συνθέτης και sound artist. Εκτός από τα ατομικά/σόλο έργα του, συνθέτει μουσική για χορό, θέατρο και κινηματογράφο, σε συνεργασία με σκηνοθέτες και καλλιτέχνες στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ. Η μουσική του έχει εκτελεστεί σε όλα τα μεγάλα ελληνικά θέατρα και τους συναυλιακούς χώρους, καθώς και στη Νέα Υόρκη, το Λονδίνο, το Βερολίνο, το Μόναχο, το Ντίσελντορφ, το Τορόντο, το Κάσελ, τη Σόφια, το Άμστερνταμ, το Παρίσι, τη Νάπολη, το Μακάο κά. Ένας από τους σημαντικότερους και παραγωγικούς συνθέτες της νέας ελληνικής γενιάς, έχει συνθέσει μουσική για περισσότερες από 150 παραγωγές.

Η μουσική του είναι μινιμαλιστική, πειραματική και instrumental, ενώ συνθέτει και site specific εγκαταστάσεις ήχου (sound installations). Από το 2017 είναι καλλιτεχνικός συντονιστής του Εργαστηρίου Transmedia της Εθνικής Λυρικής Σκηνής, ενώ το 2019 διορίστηκε μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του Φεστιβάλ Αθηνών & Επιδαύρου.

Με κίνητρο το πάθος του να εφαρμόσει τις ερευνητικές του μελέτες και τις τεχνολογικές του δεξιότητες, ο Γασπαράτος έχει εντρυφήσει ιδιαίτερα σε site specific projects, όπως εγκαταστάσεις ήχου και συνεργατικές in situ παραστάσεις. Τέτοιες υλοποιήσεις μπορεί να παρατηρηθούν σε όλη τη μακρά συνεργασία του με τη Maria Hassabi, με την οποία έχει παρουσιάσει περισσότερα από 5 έργα στις ΗΠΑ και σε όλο τον κόσμο, καθώς και με τους Jonah Bokaer, Alexandra Waierstall και Manuela Hartel.

Μεταξύ των πιο αξιοσημείωτων έργων του είναι η ηχητική εγκατάσταση για την τελετή έναρξης του Νέου Μουσείου της Ακρόπολης (Αθήνα, 2009), το «Triple Echo» (2017), μια εγκατάσταση ήχου που του είχε αναθέσει το Onassis Cultural Center στη Νέα Υόρκη και το «Metamorposis», μια μεγάλης κλίμακας εγκατάσταση ήχου που παρουσιάστηκε το 2017 στο Glass House (Connecticut, USA), DXB2” Public Space Light/ Audio Installation – Burj Plaza, Dubai – United Arab Emirates, ενώ το πιο καινοτόμο έργο του παραμένει το  «Expanded Piano», μια συναυλία-ηχητική εγκατάσταση, που επαναπροσδιορίζει τη χρήση του ίδιου του οργάνου και έκανε πρεμιέρα στο EMPAC NY το 2014.

Η μουσική του που κυκλοφόρησε περιλαμβάνει τα ακόλουθα άλμπουμ: Rage Park (2019), Experimenta-lism (2018), Expanded Piano (2015), Seven (2013), και Rehearsals (2008).

Lars Jan | Φωτογραφία: Kawai Matthews

Ο Lars Jan είναι σκηνοθέτης, εικαστικός καλλιτέχνης και συγγραφέας, με έδρα το Los Angeles. Ιδρυτής της Early Morning Opera, ενός ερευνητικού κέντρου που στρέφεται στα σημεία τομής μεταξύ διαφορετικών μορφών τέχνης και τα έργα του οποίου εξερευνούν τις αναπτυσσόμενες τεχνολογίες, το ζωντανό κοινό και αλλά και την μη ταξινομήσιμη εμπειρία.

Τα πρωτότυπα έργα του Jan – συμπεριλαμβανομένων των «Holoscenes», «The White Album», «The Institute of Memory (TIMe)» και «Abacus» – έχουν παρουσιαστεί μεταξύ άλλων από το Whitney Museum, το Sundance Film Festival, το BAM Next Wave Festival, το Times Square Arts, το Under the Radar Festival, το REDCAT, το Wexner Center, το PICA TBA Festival, το ICA Boston, το CAP UCLA, το EMPAC, το Toronto Nuit Blanche Festival, το London’s Burning, το NYU Abu Dhabi, το Istanbul Modern, το Sydney Festival και το Festival TransAmeriques.

Επιλέχθηκε για την τρίτη Audemars Piguet Art Commission και εξέθεσε το «Slow-Moving Luminaries», ένα καθηλωτικό κινητικό περίπτερο σε ένα στρέμμα της προκυμαίας κατά τη διάρκεια της Art Basel Miami Beach. Είναι μέλος του διδακτικού προσωπικού του CalArts και μέλος των United States Artist, Creative Capital και TED Senior Fellow.