Αναζητώντας την αθανασία: Η τέχνη του πορτραίτου στις συλλογές του Λούβρου στην Εθνική Πινακοθήκη

Η έκθεση, που καλύπτει περισσότερα από 3000 χρόνια ιστορίας, ξεκινά από την πιο βαθιά αρχαιότητα, από τα βασίλεια της Μέσης Ανατολής και την Αίγυπτο, διατρέχει την ελληνορωμαïκή περίοδο, με τα εμβληματικά πορτραίτα του Ομήρου, του Μεγάλου Αλεξάνδρου και του ρωμαίου αυτοκράτορα Τραïανού, για να καταλήξει στα νεκρικά προσωπεία του Φαγιούμ. Η επιλογή των έργων συνεχίζεται με την επικράτηση του Χριστιανισμού, όταν ο ιδεαλισμός επικαλύπτει την προσωπικότητα του ατόμου, για να μας οδηγήσει τελικά στην θριαμβευτική ανάδυση του ανθρώπινης μορφής στα χρόνια της Αναγέννησης.

Πορτρέτο γυναίκας

Τέλος, διασχίζοντας το επιδεικτικό Μπαρόκ, με τα επίσημα πορτραίτα βασιλέων και ευγενών, αλλά και με τις αιφνίδιες συνταρακτικές ψυχολογικές παρεκβάσεις του, η έκθεση παρουσιάζει τους φιλοσόφους του Διαφωτισμού, αναφέρεται στην Γαλλική Επανάσταση με το συγκλονιστικό πορτραίτο του Ζακ Λουί Νταβίντ («Ο θάνατος του Μαρά»), αλλά και στον Ναπολέοντα, αρχικά θριαμβευτή, στο αριστούργημα του Αντουάν Ζαν Γκρο «Ο Ναπολέων διασχίζει την Γέφυρα της Αρκόλης», και αργότερα ηττημένο και εξόριστο, με την συνταρακτική νεκρική του μάσκα. Τέλος η έκθεση φτάνει ως τα χρονικά όρια των συλλογών του μουσείου του Λούβρου με χαρακτηριστικά έργα του Ένγκρ και του Ντελακρουά.

“Ο θάνατος του Μαρά”, Ζακ-Λουί Νταβίντ (1748-1825) και ατελιέ

Καμιά κοινωνική κατηγορία δεν απουσιάζει από αυτή την πλούσια συλλογή: γυναίκες, παιδιά, οικογένειες, αντιπροσωπεύονται με αριστουργήματα μεγάλων καλλιτεχνών. Ανάμεσα στους μεγάλους καλλιτέχνες θα συναντήσουμε τα ονόματα των Μποτιτσέλι, Βερονέζε, Γκρέκο, Βελάσκεθ, Ρέμπραντ, Γκόγια, Ρέινολτς, Νταβίντ, Ένγκρ, Ντελακρουά κ.ά. Είναι τα πρόσωπα της ιστορίας και η ίδια η ζωντανή ιστορία της τέχνης. Οι επιμελητές της έκθεσης επέλεξαν μιαν όχι γραμμική ιστορική παρουσίαση των έργων, αλλά μια θεματική οργάνωση του υλικού, με βάση κυρίως την κοινωνική λειτουργία του πορτραίτου σε κάθε εποχή. Κάθε εποχή αντιπροσωπεύεται από χαρακτηριστικά έργα που εικονογραφούν την λειτουργία και τον συμβολισμό του πορτραίτου την συγκεκριμένη περίοδο.

Δομήνικος Θεοτοκόπουλος, γνωστός ως Γκρέκο (1541-1614)- Πορτρέτο του Αντόνιο δε Κοβαρούμπιας (1524-1602)

Τα εγκαίνια της αίθουσας περιοδικών εκθέσεων του υπογείου, που φτάνει τα 2.000 τ.μ., «συμπαρασύρουν» και τη μόνιμη έκθεση της συλλογής δυτικοευρωπαϊκής τέχνης, που μαζί με τη συλλογή χαρακτικών θα παρουσιαστούν σε μια μικρότερη παράπλευρη αίθουσα, σε επιμέλεια της Έφης Αγαθονίκου, τον επόμενο μήνα. Σε αυτήν την αίθουσα θα εκτεθεί και ο περίφημος κλεμμένος πίνακας του Πικάσο.

Πορτρέτο της Μαρίας-Άννας της Αυστρίας, βασίλισσας της Ισπανίας. Ατελιέ του Ντιέγκο Βελάσκεθ (Diego Velázquez, 1599-1660)

Πορτρέτο μικρού κοριτσιού. Αποδίδεται στον Κλωντ Αρνού τον λεγόμενο Λυλιέ (Lulier, ενεργός από το 1543, πέθανε το 1580)