Φεντερίκο Φελίνι: Αφιέρωμα στον σπουδαίο δημιουργό από την Ταινιοθήκη της Ελλάδος

Γυρίζοντας μια αυτοβιογραφική επιστημονική φαντασία, ο σκηνοθέτης Γκουίντο Ανσέλμι στερεύει από έμπνευση. Τον παραλύει μια συνολική, υπαρξιακή κρίση με τον παραγωγό και τους συνεργάτες, την ερωμένη και τη σύζυγό του, τον καρδινάλιο  και τους κομψούς πελάτες τού σπα όπου καταφεύγει.

O Φελλίνι στο μνημειώδες, αυτοαναφορικό αριστούργημά του καταφέρνει ό,τι ο ήρωάς του είναι ανίκανος να επιτύχει: την ωραιότερη αυτοπροσωπογραφία του καλλιτέχνη σε δημιουργικό αδιέξοδο και την “απόλυτη”  ταύτιση του σκηνοθέτη με τον πρωταγωνιστή του.

*Προλογίζουν οι: Πατρίτσια Φαλτσινέλλι, Μαρία Κομνηνού και Μίλτος Λογιάδης.

Η χαρούμενη και καλόκαρδη πόρνη Καμπίρια  σώζεται από  πνιγμό, όταν ο εραστής της τη ρίχνει στο ποτάμι, της κλέβει το πορτοφόλι κι εξαφανίζεται. Αυτή όμως δεν παύει να τον αναζητεί. Σ’ έναν αμείλικτα ανδροκρατικό κόσμο, θα μπορούσε ποτέ η μικροκαμωμένη, άτυχη με τους εραστές της, Καμπίρια, να συναντήσει την καλοσύνη;

Τελικά η αγιογραφία «της ιερής πόρνης», ενσαρκωμένη εξαίσια από τη μούσα και σύζυγο του Φελλίνι, Τζουλιέτα Μασίνα, μπορεί μόνο να κορυφωθεί με μια διφορούμενη  αποθέωση. Όταν το δράμα της τελειώνει όπως ακριβώς άρχισε, η Καμπίρια υπαρξιακά γυμνή -εγκαταλειμμένη, ανέστια και πένης- βαδίζει προς το άγνωστο, περικυκλωμένη από μια «παζολινική» αλητοπαρέα μηχανόβιων.

*Προλογίζει ο Κώστας Αριστόπουλος

Τρεις ταινίες μέσα σε ένα ψεύτικο τηλεοπτικό ρεπορτάζ. Ένα συνεργείο της ιαπωνικής τηλεόρασης  επιχειρεί να φιλμάρει τον Φελλίνι επί το έργον, αλλά  η συνέντευξη τους παρεκτρέπεται σε μια παιγνιώδη αναπόληση της πρώτης επίσκεψής του στα στούντιο της Τσινετσιτά, μια σατιρική επιστροφή του Μαστρογιάνι και της Έκμπεργκ στους ρόλους τους στη «Γλυκιά ζωή» και μια αγχωτική «ξενάγηση» στο χάος μιας φελλινικής διασκευής  της «Αμερικής» του Κάφκα, η οποία καταλήγει, απότομα, σε αδιέξοδο.

*Προλογίζει ο Νίκος Μπακουνάκης

«Νύχτες της Καμπίρια»

Στο κύκνειο άσμα του  Φελλίνι ένας πρώην τρόφιμος ψυχιατρείου, ο Ίβο, προσπαθεί μάταια να κατακτήσει την ξανθιά Αλντίνα που την ταυτίζει με τη σελήνη, την αιτία της τρέλας του.  Ταυτόχρονα συναντάει τρελούς και φεγγαρόπληκτους και ανάμεσά τους  κάποιον Γκονέλλα, που τον ρουφάει σε θεωρίες συνωμοσίας. Μαζί χάνονται στην ιταλική επαρχία που άλλοτε αποτελούσε το σκηνικό των ρεαλιστικών μυθοπλασιών του Φελλίνι, και τώρα  έχει μεταμορφωθεί σε μια ανοίκεια δυστοπία  ξέφρενου καταναλωτισμού, κυριαρχίας των μέσων ενημέρωσης και νέο-ειδωλολατρίας.

Τρεις απατεώνες αρπάζουν τις οικονομίες  φτωχών, ανήμπορων και θεοφοβούμενων επαρχιωτών με αλάνθαστες σκηνοθεσίες: ξεθάβουν «αμαρτωλούς» θησαυρούς από τα χωράφια τους, “εξαργυρώνουν” καθυστερημένες αιτήσεις για στέγαση, αποσπούν «δάνεια» βάζοντας ενέχυρο φύκια για μεταξωτές κορδέλες. Εκμεταλλεύονται αδίστακτα τα θύματά τους, ταυτόχρονα όμως νιώθουν ότι ο χρόνος τους εξαντλείται.

Αντιφατικά συναισθήματα τους τραβούν σε διαφορετική κατεύθυνση από το έγκλημα που «αποδίδει». Ο μεγαλύτερος, ο Αουγκούστο, θέλει να πλησιάσει την κόρη που έχει εγκαταλείψει. Ο νεότερος, ο «Πικάσο», να μην αφήσει την πιστή του σύζυγο, που ανακαλύπτει καθυστερημένα τις κομπίνες του.

Βλέποντας το γάμο της να καταρρέει από τις απιστίες του συζύγου της, η συνεσταλμένη, μεγαλοαστή Τζουλιέτα Μπολντρίνι (Μασίνα) αποσύρεται στον κόσμο των ονείρων. Με πνευματιστικές και ψυχαναλυτικές συνεδρίες ξεκινάει μια  υπαρξιακή αναζήτηση του εαυτού και του νοήματος της ζωής, αποφεύγοντας την πληθωρική γειτόνισσά της Σούζυ, που προσφέρεται να τη μυήσει στο οργιαστικό θέατρο των  ηδονών.

Η επιθυμία του Φελλίνι ήταν να χαρίσει στην Τζουλιέτα Μασίνα μια θηλυκή εκδοχή του «8 1/2»: Ένα μνημειώδες μείγμα σινεμά και (Γιουνγκ-ικής) ψυχανάλυσης.

«Η Φωνή του Φεγγαριού»

Ανάμεσα στην πραγματικότητα και το όνειρο, κάπου στην ιταλική επαρχία, κάτω από το παράθυρό του  ένα αγόρι βλέπει  ένα τσίρκο να στήνεται. Μέσα από τα μάτια του παρακολουθούμε  αποσπασματικά νούμερα των κλόουν. Ύστερα με ένα cut, το αγόρι  έχει γίνει ο σκηνοθέτης Φελλίνι που γυρίζει έναν τηλεοπτικό φόρο τιμής στους τελευταίους μιας ιδιαίτερης καλλιτεχνικής κάστας υπό εξαφάνιση. Από  τσίρκο σε τσίρκο, από πόλη σε πόλη με τους συνεργάτες του συναντάει «πραγματικούς» και «φανταστικούς» παλιάτσους.

Μια φθινοπωρινή θύελλα ταράζει τον χρυσό λήθαργο μιας παραθαλάσσιας κωμόπολης και μια πρόωρη εγκυμοσύνη τις ζωές των πέντε πρωταγωνιστών της αυτοβιογραφικής ιλαροτραγωδίας του Φελλίνι. Ο πατέρας, ο Φάουστο, εξαναγκάζεται σε γάμο, που όμως δεν επηρεάζει καθόλου τον δονζουανισμό του.

Και τα πέντε αγόρια, χαμένα κορμιά, «μοσχαράκια που δεν έχουν απογαλακτιστεί» σύμφωνα με τον τίτλο, είναι  ακινητοποιημένα στο κατώφλι της ενηλικίωσης. Θεωρούν την ανδρική ταυτότητα ατέρμονη σπείρα από πλάκες, μπιλιάρδα και γυναικοδουλειές, επιθυμώντας ό,τι δεν θα κατακτήσουν ποτέ: ο Σέρτζιο το θέατρο, ο Ρικάρντο  την όπερα. Τελικά μόνο ο Μοράλντο, ο νεαρός Φελλίνι, θα δραπετεύσει στη Ρώμη.

*Προλογίζει ο Δημήτρης Μπούρας.

Μεγαλώνοντας στους κόλπους μιας επαρχιακής κοινότητας στα περίχωρα του Ρίμινι, ο έφηβος Τίτα, πρόσωπο εμπνευσμένο από έναν παιδικό, επιστήθιο φίλο του Φελλίνι αλλά και τον ίδιο, δυσκολεύεται να προχωρήσει στη συναισθηματική του εκπαίδευση. Στον κύκλο των τεσσάρων εποχών ενός έτους, οι εμπειρίες μιας ζωής ανάμεσα στις συμπληγάδες των καθολικών προλήψεων από τη μια και των γελοίων τελετουργικών της μουσολινικής δικτατορίας από την άλλη, περιορίζουν τον ίδιο, όπως και τους εκκεντρικούς συγγενείς και συγχωριανούς του σ΄ ένα καρναβάλι από σεξουαλικές φαντασιώσεις και περιπέτειες.

*Προλογίζει ο Γιάννης  Ζουμπουλάκης