Εκδηλώσεις στην Αθήνα για τα 75 χρόνια από την απελευθέρωση

Στις 12 Οκτωβρίου συμπληρώνονται 75 χρόνια από την ημέρα που οι γερμανικές δυνάμεις κατοχής αποχώρησαν από την πρωτεύουσα, σηματοδοτώντας για την Ελλάδα το τέλος του πολέμου. Θέλοντας να τιμήσουν τη σημαντική αυτή επέτειο, μια πλειάδα φορέων (Ίδρυμα της Βουλής των Ελλήνων, Περιφέρεια Αττικής, Δήμος Αθηναίων, Γενικά Αρχεία του Κράτους, ΕΡΤ) διοργανώνουν και υποστηρίζουν ένα σύνολο εκδηλώσεων, μετατρέποντάς την σε μια μεγάλη γιορτή της πόλης.

Οι εκδηλώσεις, που διοργανώνονται για πέμπτη χρονιά φέτος, επιδιώκουν να αποτυπώσουν, με πρωτότυπο και δημιουργικό τρόπο, τα δεινά που υπέστη η χώρα κατά την περίοδο της Κατοχής, αλλά και να αναδείξουν τον αγώνα του ελληνικού λαού ενάντια στον φασισμό. Η φετινή διοργάνωση, που θα διαρκέσει από τις 5 έως και τις 30 Οκτωβρίου, εστιάζει στην καλλιτεχνική ζωή στα χρόνια της Κατοχής, με εκδηλώσεις για το θέατρο, τα εικαστικά και το ρεμπέτικο τραγούδι.

Διαδηλωτές διασχίζουν τη συμβολή των οδών Πανεπιστημίου και Πεσματζόγλου τις ημέρες της Απελευθέρωσης, Αρχεία Σύγχρονης Κοινωνικής Ιστορίας

Για μία ακόμη χρονιά, στις κεντρικές εκδηλώσεις του προγράμματος «Η Αθήνα ελεύθερη» εντάσσεται ένας ιστορικός περίπατος στο κέντρο της πόλης, μια μορφή βιωματικής προσέγγισης της ιστορίας που έχει αποδειχθεί ιδιαίτερα δημοφιλής τα τελευταία χρόνια.

Έτσι, την Κυριακή 6 Οκτωβρίου, ο ιστορικός Μενέλαος Χαραλαμπίδης, επιστημονικός υπεύθυνος των εκδηλώσεων, θα ξεναγήσει το κοινό στην κατοχική Αθήνα της Αντίστασης αλλά και του δωσιλογισμού. Με σημείο εκκίνησης τα Προπύλαια του Πανεπιστημίου Αθηνών, θα οδηγήσει τους συμμετέχοντες σε σημεία του κέντρου όπου πραγματοποιήθηκαν σημαντικές αντιστασιακές ενέργειες, αλλά και στα κτίρια όπου είχαν την έδρα τους γερμανικές υπηρεσίες ασφαλείας και ελληνικές φιλοναζιστικές οργανώσεις.

Η διαδρομή θα καλύψει τη διασταύρωση Ασκληπιού και Σόλωνος, όπου στις 25 Μαρτίου 1942 πραγματοποιήθηκε η πρώτη μεγάλη αντιστασιακή διαδήλωση, κατά τον παράνομο εορτασμό της εθνικής επετείου· Σίνα 8, όπου η έδρα της αντισημιτικής οργάνωσης Εθνική Ένωσις Ελλάς· Πανεπιστημίου και Ομήρου, όπου στις 22 Ιουλίου 1943 σημειώθηκε η μεγαλύτερη κατοχική διαδήλωση στην Ελλάδα· Παπαρηγοπούλου 7, που υπήρξε η έδρα των «Ελληνικών Ες-Ες»· Σανταρόζα 3, όπου στεγαζόταν η Υπηρεσία Ασφαλείας των Ες-Ες και οι Έλληνες πράκτορές τους· Πανεπιστημίου 64, όπου βρισκόταν ένα από τα καζίνο στα οποία διασκέδαζαν οι μαυραγορίτες της Κατοχής· Πατησίων και Γλάδστωνος, έδρα της φιλοναζιστικής Εθνικής Σοσιαλιστικής Πατριωτικής Οργάνωσης, που ανατινάχθηκε από αντιστασιακούς της ΠΕΑΝ.

Εκθεση στο Κέντρο Τεχνών του Δήμου Αθηναίων, στο Πάρκο Ελευθερίας, από τις 5 έως και τις 30 Οκτωβρίου

Η επιτυχημένη έκθεση αρχειακού υλικού και τεκμηρίων «14 ιστορίες Αντίστασης», που παρουσιάστηκε πέρσι, εστιάζοντας στους «ανώνυμους» που αντιστάθηκαν, επιστρέφει και φέτος, ανανεωμένη, στο Κέντρο Τεχνών του Δήμου Αθηναίων, στο Πάρκο Ελευθερίας, από τις 5 έως και τις 30 Οκτωβρίου.

Στόχος της έκθεσης είναι να δώσει «πρόσωπο» στην Αντίσταση, μέσα από τα λιγοστά ίχνη που άφησαν αυτοί οι «ανώνυμοι»: μια φωτογραφία τους, κάποια αναφορά σε γερμανικό έγγραφο, σε παράνομη εφημερίδα της εποχής, σε διοικητικά έγγραφα των ελληνικών σωμάτων ασφαλείας, το τελευταίο σημείωμα πριν την εκτέλεση, μια προφορική αφήγηση… Χάρτες, φωτογραφίες κτιρίων και χώρων, χαρακτικά και αφίσες συμπληρώνουν την αφήγηση, αναδεικνύοντας έτσι τις μορφές που έλαβε η αντιστασιακή δράση σε Αθήνα και Πειραιά.

Από την πληθώρα εκδηλώσεων του κύκλου «12 Οκτωβρίου 1944. Η Αθήνα ελεύθερη» ξεχωρίζουν ακόμη η εκδήλωση για τη θεατρική ζωή στην Κατοχή, που διοργανώνει το Εθνικό Θέατρο (19/10), καλώντας δύο «αυτόπτες», τη συγγραφέα Άλκη Ζέη και τον σκηνοθέτη Μάνο Ζαχαρία, να μοιραστούν τις μνήμες τους με τη θεατρολόγο Δηώ Καγγελάρη, ενώ θα παρουσιαστεί θεατρικό αναλόγιο με το μονόπρακτο «Το πιάνο. Κωμωδία για κούκλες» του Βασίλη Ρώτα, από ηθοποιούς της Δραματικής Σχολής του Εθνικού Θεάτρου.

Στον κινηματογράφο Τριανόν θα πραγματοποιηθεί ένα τριήμερο προβολών (21-23/10), με ελληνικά φιλμ από το φετινό Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης, με θεματική την περίοδο της Κατοχής στην Ελλάδα, καθώς και ευρωπαϊκές ταινίες μυθοπλασίας που προσεγγίζουν την αντίσταση απέναντι στους κατακτητές, αλλά και τη συνεργασία με τις δυνάμεις του Άξονα.
Ακόμη, την Παρασκευή 11 Οκτωβρίου, ο Δημήτρης Μυστακίδης θα παρουσιάσει τη μουσική παράσταση «Τα ρεμπέτικα του πολέμου και της Κατοχής», στο Θέατρο Άλσος (Πεδίον Άρεως), στις 20.00.

Τέλος, στη Βίλα Ζωγράφου (Γ. Ζωγράφου 15) φιλοξενείται έκθεση με εικαστικό και εκδοτικό υλικό, χαρακτικά, αφίσες, προκηρύξεις και λευκώματα της περιόδου της Κατοχής, από τη συλλογή του Χρήστου Π. Μοσχανδρέου (5-30/10), ενώ στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, στις 11 και 12 Οκτωβρίου, οι επιμελητές του ξεναγούν το κοινό στα αρχεία του, ανασυνθέτοντας τη συναρπαστική ιστορία της απόκρυψης των αρχαιοτήτων κατά τη διάρκεια της γερμανικής Κατοχής.

Το πλήρες πρόγραμμα των εκδηλώσεων οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να συμβουλευθούν στο http://freeathens44.org/

Η είσοδος σε όλες τις εκδηλώσεις είναι ελεύθερη.