Φεστιβάλ Αθηνών & Επιδαύρου 2017: Η δυναμική επανεκίνηση

Οι νέοι θεσμοί, οι νέοι χώροι, το άνοιγμα στην Αθήνα και τον Πειραιά, το πρόγραμμα των 120 εκδηλώσεων, οι συμπαραγωγές με σταρ και φεστιβάλ του εξωτερικού, το “φλερτ” με το θέατρο «Ολύμπια» και τα 10 εκατομμύρια ευρώ του προϋπολογισμού: Το Φεστιβάλ Αθηνών και Επιδαύρου υπόσχεται ένα πληθωρικό καλοκαίρι.

04.04.2017

Το Φεστιβάλ στην Αθήνα και στην Επίδαυρο. Το Φεστιβάλ στους δρόμους της πόλης, στα στενά του Πειραιά, στην πολιτιστική πρωτεύουσα της Ελευσίνας. Το Φεστιβάλ συμπαραγωγός σε παραστάσεις διεθνών καλλιτεχνών, συνομιλητής με τις μεγάλες ευρωπαϊκές διοργανώσεις. Αυτό το καλοκαίρι το Ελληνικό Φεστιβάλ επεκτείνεται δυναμικά, «εκτός των τειχών», δοκιμάζοντας ν’ αποκτήσει την πιο διευρυμένη ταυτότητα που είχε ποτέ.

Και μόνο ο αριθμός-ρεκόρ των 120 εκδηλώσεων στα αστικά κέντρα του λεκανοπεδίου και στην επιδαύρια περιφέρεια προδίδει τις προθέσεις της διοικητικής ομάδας του οργανισμού με επικεφαλής το Βαγγέλη Θεοδωρόπουλο. Ο τελευταίος – καλλιτεχνικός διευθυντής του Ελληνικού Φεστιβάλ από τον Απρίλιο του 2016 – δήλωνε, λίγο νωρίτερα, κατά την παρουσίαση του φετινού θερινού προγραμματισμού, πως λογίζει αυτήν ως «πραγματική πρεμιέρα» του, καθώς αφενός συστήνει μια ολοκληρωμένη πρόταση κι αφετέρου εγκαινιάζει νέους θεσμούς, εντός της.

_{Ο καλλιτεχνικός διευθυντής του ΕΦ, Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος.}

Αναμφίβολα πρόκριμα στο, υπέρ το δέον, πληθωρικό πρόγραμμα του Φεστιβάλ, δίνει στους νεοφερμένους θεσμούς. Το Λύκειον της Επιδαύρου – ένα διεθνές θερινό σχολείο που απευθύνεται σε 100 φοιτητές δραματικών σχολών και νέους ηθοποιούς από όλο τον κόσμο, με σκοπό «να καλύψει το κενό ενός διεθνούς κέντρου έρευνας πάνω στο αρχαίο δράμα στον τόπο που γεννήθηκε, να οδηγήσει σε μια αναγκαία σήμερα ανανέωση της ματιάς πάνω στην αρχαία τραγωδία και κωμωδία και να οικοδομήσει μια νέα συνάντηση της παράδοσης με το σήμερα» – καθώς και το άνοιγμα στην πόλη, μια σειρά 30 ακτιβίστικων περφόρμανς και δράσεων σε αναπάντεχους χώρους, δημόσιους και μη, στην Αθήνα και στον Πειραιά ως «μια σημαντική απάντηση στην εσωστρέφεια που τείνει να κατακλύσει τη δημόσια σφαίρα».

Οι δυο αυτές καινούργιες ενότητες αιχμής “χωνεύονται” στο συνολικό προγραμματισμό του Φεστιβάλ που, πιο τακτοποιημένος από ποτέ, αρχίζει στο τέλος Μαΐου στην Αθήνα και ολοκληρώνεται στις 19 Αυγούστου στην Επίδαυρο. Για πρώτη φορά, οι χώροι του Ελληνικού Φεστιβάλ αποκτούν χαρακτήρα, με τα θέατρα της Επιδαύρου να συλλειτουργούν και ν’ αφιερώνουν τον κύκλο των εννέα παραστάσεων τους στο ζήτημα του Ξένου, της έλευσης του «Άλλου»· το Ηρώδειο να φιλοξενεί, σχεδόν αποκλειστικά, μουσικές παραστάσεις και συναυλίες και η Πειραιώς 260 να διατηρεί τη φυσιογνωμία της ως έδρα της σύγχρονης παραγωγής παραστατικών τεχνών, ελληνικών και ξένων.

_{Ο Μιχαήλ Μπαρίσνικοφ στο «Letter to a man» σε σκηνοθεσία Ρόμπερτ Γουίλσον.}

Η έλευση των ξένων, των δημιουργών και θιάσων διεθνούς κύρους, με το αφιέρωμα στο ιστορικό θέατρο της Φολκμπύνε και τον Φρανκ Κάστροφ – την εμβληματική φιγούρα που τη διευθύνει εδώ και 25 χρόνια – τη συνάντηση «ιερών τεράτων» ανάμεσα στον Μπομπ Γουίλσον και τον Μιχαήλ Μπαρίσνικοφ, την επιστροφή του Ρομέο Καστελούτσι, του Μίλο Ράου και του νέου αστέρα Ζυλιέν Γκοσλέν έλκουν τους προβολείς ανάμεσα στις 30 θεατρικές παραστάσεις που θα παρουσιαστούν στην Πειραιώς. Εξίσου έντονο είναι και το ενδιαφέρον στην ενότητα του Χορού με 13 παραγωγές συνολικά – μεταξύ αυτών του Ισραηλινού Χόφες Σέχτερ και του Καταλανού Πέρε Φάουρα.

Με 34 συναυλίες και παραστάσεις λυρικού θεάτρου πυκνός εμφανίζεται και ο προγραμματισμός της μουσικής ενότητας με την Εθνική Λυρική Σκηνή, την Κρατική Ορχήστρα Αθηνών και την Καμεράτα ως σταθερούς πυλώνες του. Αντίθετα, συρρικνωμένη είναι η παρουσία των εικαστικών με μόλις τρεις εκθέσεις και την ιδιότυπη εγκατάσταση του Νοτιαφρικανού Γουίλιαμ Κέντριτζ να ξεχωρίζει.

_{Πλάνο από το «Democracy in America» του Ρομέο Καστελούτσι.}

Η διαφορά βεβαίως, έγκειται στο ότι φέτος οι Ευρωπαίοι της avant garde δεν περιλαμβάνουν απλώς την Αθήνα στην περιοδεία τους αλλά τη συνυπολογίζουν – έστω και με την ελάχιστη συνεισφορά της – ως συμπαραγωγό. Το Φεστιβάλ Αθηνών και Επιδαύρου μοιάζει να μπαίνει πιο δυναμικά στο χάρτη των ευρωπαϊκών διοργανώσεων με την ιδιότητα του συνομιλητή αυτή τη φορά, μια πρωτοβουλία που θα συνδυαστεί και με τη συντονισμένη πρόσκληση (υπό την αιγίδα του Υπουργείου Πολιτισμού) διευθυντών και curators ξένων Φεστιβάλ για να παρακολουθήσουν παραστάσεις ελληνικής παραγωγής. Η υπουργός Πολιτισμού Λυδία Κονιόρδου (η καθυστερημένη, κατά 50 λεπτά, εμφάνιση της οποίας έβγαλε εκτός χρονικού προγραμματισμού τη σημερινή παρουσίαση) φρόντισε να επαινέσει τη σημασία του διεθνούς προφίλ, την προσπάθεια επανανοηματοδότησης ευαίσθητων περιοχών της Αθήνας αλλά και τη «γενναιοδωρία με την οποία το Φεστιβάλ στηρίζει τόσο διαφορετικές προσπάθειες».

_{Η υπουργός Πολιτισμού Λυδία Κονιόρδου με το Βαγγέλη Θεοδωρόπουλο.}

Προπομπός όλων αυτών των εκδηλώσεων που, ελπίζουν να βρουν το κοινό τους στην πόλη της κρίσης κι εκτός αυτής, θα είναι (κι αυτό είναι επίσης κάτι που επιχειρείται για πρώτη φορά) μια προφεστιβαλική περίοδος επτά ημερών (22-28 Μαΐου) που επί της ουσίας εγκολπώνεται δύο νεανικές φεστιβαλικές πλατφόρμες με δείγμα γραφής: Το Bob Theater Festival των νεοσύστατων θεατρικών ομάδων και το Sound Acts του queer κινήματος.

Προκειμένου να χρηματοδοτήσει τον προγραμματισμό το Ελληνικό Φεστιβάλ – σύμφωνα με την ενημέρωση που έκανε ο αντιπρόεδρος του ΔΣ του Πέτρος Σταυριανός – έχει στη διάθεση του περί τα 4 εκατομμύρια ευρώ σε συνολικό προϋπολογισμό 10 εκατομμυρίων ευρώ. Σύμφωνα με τον κ. Σταυριανό το ποσό των 6 εκατομμυρίων ευρώ προορίζεται για την κάλυψη των λειτουργικών εξόδων, για την περικοπή των οποίων «γίνεται προσπάθεια», όπως τόνισε. Παρόλα αυτά, το Ελληνικό Φεστιβάλ αναζητεί χορηγούς των δράσεων του, επιδιώκει πιθανή χρηματοδότηση από πρόγραμμα ΕΣΠΑ ενώ ελπίζει στην επιπλέον χρηματοδότηση από το υπουργείο Πολιτισμού.

Οι “επεκτατικές” διαθέσεις του Φεστιβάλ Αθηνών και Επιδαύρου θα είναι και χωροταξικές αφού φαίνεται πως προωθείται η “υιοθεσία” του θεάτρου «Ολύμπια» στην οδό Ακαδημίας – μέχρι σήμερα στέγη της Εθνικής Λυρικής Σκηνής. Ο χώρος με τον πλήρη εξοπλισμό παραχωρείται στο Φεστιβάλ για τους καλοκαιρινούς μήνες, μολονότι ο Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος δεν έκρυψε την πρόθεση του να υπάρξει μια κατάλληλη στέγη ώστε οι παραγωγές της διοργάνωσης να «παίρνουν παράταση» και το χειμώνα. Θα είναι άραγε αυτή, το ιστορικό «Ολύμπια»; «Θα δούμε. Εκτός φυσικά κι αν προχωρήσουμε στην επισκευή των χώρων της Πειραιώς. Ίσως του χρόνου να είμαστε πιο έτοιμοι. Για την ώρα, δεν έχουμε να πούμε κάτι παραπάνω, δεν μου αρέσουν τα “θα”» έλεγε νωρίτερα το μεσημέρι.

_{Η χρήση του θεάτρου «Ολύμπια» παραχωρείται στο Φεστιβάλ Αθηνών και Επιδαύρου για τους προσεχείς καλοκαιρινούς μήνες.}

Ο καλλιτεχνικός διευθυντής του Φεστιβάλ Αθηνών και Επιδαύρου παρότι διαχώρισε επίμονα τη θέση του από την οικονομική διοίκηση του οργανισμού – όπως διευκρίνισε «μετά από 18 χρόνια το ΕΦ έχει και οργανόγραμμα και εσωτερικό κανονισμό λειτουργίας» – τόνισε ότι το Φεστιβάλ δεν έχει χρέη· πετώντας έτσι το μπαλάκι στο υπουργείο Πολιτισμού για τις οφειλές 2 εκατομμυρίων ευρώ προς το ΤΑΠ (Ταμείο Αρχαιολογικών Πόρων) από ενοικιάσεις χώρων που βρίσκονται στη δικαιοδοσία του.

Τα SOS του φεστιβαλικού καλοκαιριού (ανά κατηγορία)

* οι ημερομηνίες των εκδηλώσεων θα ανακοινωθούν από το Φεστιβάλ Αθηνών και Επιδαύρου

Αρχαίο Θέατρο Επιδαύρου