Οδύσσεια – Νέκυια της Φένια Παπαδόδημα στο Πολιτιστικό Κέντρο Μελίνα

Μία μουσική παράσταση της Φένιας Παπαδόδημα και του Grace Flowers Quartet. Η μουσική διάσταση του ομηρικού λόγου της Οδύσσειας και κυρίως της Νέκυιας αποτελεί αντικείμενο έρευνας για τημουσικό, ηθοποιό και σκηνοθέτη Φένια Παπαδόδημα τα τελευταία δεκαπέντε χρόνια.

Σήμερα, στην μουσική παράσταση «Οδύσσεια – Νέκυια», η Φένια Παπαδόδημα γράφει πρωτότυπη μουσική επηρεασμένη από τα ηχοχρώματα, τους ρυθμούς και τις μελωδίες διαφορετικών παραδόσεων του κόσμου, εντάσσοντας αυτό το υλικό μέσα στο πλαίσιο μιας σύγχρονης jazz προσέγγισης. Αφηγείται, τραγουδάει και αυτοσχεδιάζει ενώ συνοδεύει η ίδια την αφήγηση με την αφρικάνικη άρπα (γκόνι). Εμπνέεται από την αφρικάνικη ρυθμική παράδοση και γράφει μελωδίες επηρεασμένες από την ελληνική και την κέλτικη παραδοσιακή μουσική.

Μέσα από αυτό το μουσικό πρίσμα, σκηνοθετεί αποσπάσματα από τις α’ και λ’ ραψωδίες, καθοδηγώντας ένα σύνολο νέων ηθοποιών, που μαζί της αφηγούνται την αρχή της Οδύσσειας (Αθηνάς παραίνεσις προς Τηλέμαχον) και στη συνέχεια την κατάβαση του Οδυσσέα στον Άδη (Νέκυια). Η αφήγηση του συνόλου είναι δυναμική, συχνά αγγίζει τα όρια του ραπ, και διανθίζεται από πολυφωνικά μέρη.

Το Grace Flowers quartet. Η συμμετοχήσημαντικών μουσικών της εγχώριας jazz σκηνής, είναι καθοριστική για την μουσική ανάπτυξη των αρχικών συνθέσεων, καθώς η μουσική σ’ ένα μεγάλο μέρος της είναι αυτοσχεδιαστική. Ο Δ. Θεοχάρης στο πιάνο, ο Ν. Σιδηροκαστρίτης στα τύμπανα, ο Γ. Παπαδόπουλος στο κοντραμπάσο και ο Λεωνίδας Σαραντόπουλος στο φλάουτο μεταμορφώνουν με δεξιοτεχνία το αυθεντικό υλικό χάρις στην δεινή τους αυτοσχεδιαστική ικανότητα και προσφέρουν στον ακροατή μία εντυπωσιακή μουσική performance, πατώντας στα χνάρια της modal jazz αρμονίας.

Το κουιντέτο επηρεάζεται ιδιαίτερα από την post bebop jazz του Coltrane, Wayne Shorter, Alice Coltrane, τους γάλλους ιμπρεσσιονιστές Debussy και Ravel που ενέπνευσαν σημαντικούς jazz συνθέτες, αλλά και τους νεότερους Chick Corea, Bobby Mc Ferrin, RichardBona, TrilokGurtu.

Μέσα από την jazz παιδεία της, αλλά και από τη θεατρική της εμπειρία σαν ηθοποιός, performer και σκηνοθέτης η Φένια Παπαδόδημα, σκηνοθετεί καθοδηγούμενη από την μουσική. Έχοντας εντρυφήσει στην αφρικάνικη μουσική αφηγηματική παράδοση των αφρικανών griots και στις τεχνικές του σύγχρονου storytelling χτίζει μία ερμηνεία που βασίζεται στη μελωδία, τη ρυθμική αφήγηση και τον αυτοσχεδιασμό, θεμελιώδης αρχή της jazz μουσικής.

Μέσα στο πρωτότυπο μουσικό πλαίσιο που δημιουργεί το κουαρτέτο, η φωνή αφηγείται, τραγουδά και αυτοσχεδιάζει( πάντα σε μία modal jazz κατεύθυνση) μεταφέροντας μερικά από τα σημαντικότερα επεισόδια του ταξιδιού του Οδυσσέα με τελικό σταθμό την Ιθάκη. Συναντά τις υπόλοιπες φωνές που λειτουργούν σαν ηχητικά τοπία, φορείς μίας απόκοσμης ατμόσφαιρας ή μίας συγκίνησης συγκρατημένης, πάντα στα όρια του μέλους. Οι μονόλογοι της Νέκυιας, κάποτε μοιράζονται στους ηθοποιούς κι άλλοτε αποδίδονται ομαδικά, ρυθμικά και μελωδικά.

Η συγκριτική μελέτη της Φένιας Παπαδόδημα τα τελευταία χρόνια πάνω σε αρχέγονους πολιτισμούς, τις τελετές τους, καθώς και στον ρόλο που έπαιξαν οι αρχαίοι ραψωδοί και οι σύγχρονοι αφρικανοί griots στην διάδοση της προφορικής παράδοσης και εν τέλει στη διαφύλαξη της συλλογικής μνήμης, αποτελούν τις βασικές πηγές έμπνευσης και αντικατοπτρίζονται σε όλο το έργο.