Λένα Παπαληγούρα και Ακύλλας Καραζήσης μαζί στο προκλητικό Blasted της Σάρα Κέιν

Συγκεκριμένη από τις 25 Μαρτίου του 2014 ο Δημήτρης Τάρλοου θα σκηνοθετεί το”Blasted” της Σάρα Κέιν (Sarah Kane) με τον τίτλο “Ερείπια” στο θέατρο Πορεία με πρωταγωνιστές τον Ακύλλα Καραζήση και την Λένα Παπαληγούρα, σκηνικά και κουστούμια Ελένης Μανωλοπούλου και πρωτότυπη μουσική Κατερίνας Πολέμη.

Το Blasted είναι το πρώτο έργο της Σάρα Κέιν και όταν ανέβηκε στο θέατρο προκάλεσε σκάνδαλο. Με σκηνές ιδιαίτερης σκληρότητας προκάλεσε αρχικά την αντίδραση των κριτικών, με την Daily Mail να το χαρακτηρίζει ως μια «αηδιαστική γιορτή χυδαιότητας». Στην πορεία όμως αναγνωρίσθηκε ως η σημαντικότερη φωνή της γενιάς και η κύρια εκπρόσωπος του λεγόμενου In yer face theatre.

Στην Ελλάδα ο Λευτέρης Βογιατζής έχει ανεβάσει δύο έργα της, το «Καθαροί πια» (Cleansed) το 2001  και το Crave (Λαχταρώ) το 2003. Ο σπουδαίος σκηνοθέτης θεωρούσε μάλιστα το «Καθαροί πια» ως την πιο σημαντική του παράσταση. To Blasted ανέβηκε αυτή την Άνοιξη και στην Θεσσαλονίκη για το ΚΘΒΕ σε σκηνοθεσία Ρούλας Πατεράκη με τίτλο Blasted/Και εσαρώθησαν.

Ποιά είναι η Σάρα Κέιν


H Σάρα Κέιν είναι η πιο χαρακτηριστική εκπρόσωπος μια γενιάς Βρετανών θεατρικών συγγραφέων που έκαναν την εμφάνιση τους τη δεκαετία του ’90, με έργα που στόχο είχαν να δείξουν επί σκηνής την πραγματικότητα ωμή. Το κίνημα αυτό ονομάστηκε ‘στα-μούτρα-σας θέατρο‘, “in-yer-face thatre”, το οποίο κυριάρχησε στα θεατρικά πράγματα της Αγγλίας τα μέσα του 1990.

Το πρώτο της έργο ήταν το Blasted, το οποίο, όπως αναφέραμε σόκαρε το κοινό και τους κριτικούς, τόσο λόγω της ωμής βίας και των ακραίων σεξουαλικών σκηνών, όσο και από την καινοτόμο δομή του: μετά το νατουραλιστικό πρώτο μισό, η Κέιν διαλύει την θεατρική σύμβαση γεμίζοντας το δεύτερο μέρος του έργου με πλούσιους συμβολισμούς και εφιαλτικές ατμόσφαιρες.

Ακολούθησαν το Phaedra’s Love,το 1996, το Cleansed/Καθαροί πια, για κάποιους το πιο τολμηρό έργο της και το Crave. Το “4.48 Ψύχωση” είναι το τελευταίο της έργο και παρουσιάστηκε περίπου ενάμιση χρόνο μετά τον θάνατό της. Τα έργα της, παρά τις πρώτες αρνητικές αντιδράσεις, κέρδισαν παγκόσμια αναγνώριση και παίζονται σε πολλά θέατρα όλου του κόσμου.

Σύμφωνα με τον Mark Ravenhill η Κέιν είναι μια «σύγχρονη συγγραφέας με κλασική ευαισθησία, που δημιούργησε ένα θέατρο από σπουδαίες στιγμές ομορφιάς και σκληρότητας, ένα θέατρο στο οποίο θα μπορούσε κανείς να αντιδράσει μόνο με μια αίσθηση δέους». Αγαπημένος της συγγραφέας ήταν ο Σάμιουελ Μπέκετ, στον οποίο θαύμαζε περισσότερο την αίσθηση του για την υπέρβαση του σκότους. Έτρεφε επίσης τεράστιο θαυμασμό για τον Χάρολντ Πίντερ, αλλά και τους Μποντ και Πάρκερ. Θεωρείται μάλιστα, από ανθρώπους που δούλεψαν μαζί της, ότι ήταν πολύ πιο καλλιεργημένη θεατρικά από τους περισσότερους συγγραφείς της ηλικίας της.

Η Σάρα Κέιν, η οποία έπασχε από βαριά κατάθλιψη, αυτοκτόνησε μέσα στο δωμάτιο της κλινικής όπου νοσηλευόταν το 1999 μετά από υπερβολική χρήση συνταγογραφημένων χαπιών. Χρησιμοποίησε τα κορδόνια της, για να απαγχονισθεί σε ηλικία 28 χρονών μέσα στο μπάνιο του δωματίου της στο νοσοκομείο.

Σύμφωνα με τον Aleks Sierz, είναι ένα θέμα κάπως επισφαλές το να προσπαθήσει κανείς να ανιχνεύσει στα έργα της Κέιν και στις σκληρές σκηνές τους στοιχεία βιωματικά, ιδίως της ψυχολογικής κατάστασής της που την οδήγησε στην αυτοκτονία. Οι φίλοι παραδέχονται βέβαια την τάση της προς την κατάθλιψη, αλλά ότι υπήρχαν περίοδοι που διασκέδαζε έντονα, ενώ λάτρευε και την Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ.

«Δεν βρίσκω ότι τα έργα μου είναι καταθλιπτικά ή ότι δεν έχουν ελπίδα» έχει δηλώσει η συγγραφέας σε μια από τις λίγες συνεντεύξεις της. «Το να δημιουργείς κάτι ωραίο για την απελπισία, ή μέσα από ένα συναίσθημα απελπισίας, είναι για μένα το πιο ελπιδοφόρο και ζωντανό πράγμα, που μπορεί κάποιος να κάνει».

Γιώργος Σμυρνής