Κοσμάς Αναγνωστόπουλος: Το Aegina Jazz Festival έχει όλα τα φόντα να καθιερωθεί στη Μεσόγειο – και όχι μόνο

Μετά την μεγάλη επιτυχία του 1st Aegina Jazz Festival τον περασμένο Ιούλιο με 1200 συμμετέχοντες και κορυφαίες κριτικές από τους καλλιτέχνες και το κοινό, το φεστιβάλ που έβαλε την Αίγινα στον παγκόσμιο μουσικό χάρτη της τζαζ, επιστρέφει, αυτή τη φορά ακόμα πιο ανανεωμένο: Με διεθνές line-up, ισχυρή γυναικεία συμμετοχή και αναβαθμισμένη οπτική ταυτότητα.

Στις 17-18 Ιουλίου, στις πρώην Φυλακές της Αίγινας, το Jazz Solidarity Network παρουσιάζει ένα συμπαγές πρόγραμμα με κορυφαία ονόματα της ελληνικής και διεθνούς τζαζ σκηνής, που αποδεικνύουν ότι η τζαζ “χωρά παντού”. Δέκα μέρες πριν ανοίξει αυλαία, ο ιδρυτής του φεστιβάλ και του Jazz Solidarity Network, Κοσμάς Αναγνωστόπουλος, μάς μιλά για την ανάγκη ενός φεστιβάλ με jazz μουσική στην Ελλάδα, αλλά και για όσα δεν θα χάσουμε στη φετινή διοργάνωση.

Η ιδέα του Aegina Jazz Festival γεννήθηκε το καλοκαίρι του 2023, όπου περνώντας τα βράδια μου στο μπαρ “Πρόκα” συνειδητοποίησα πόσοι πολλοί και καλοί μουσικοί σχετίζονται με το νησί και θα μπορούσαν εύκολα να συγκροτήσουν το line-up ενός πρώτου φεστιβάλ. Και πράγματι, το καλοκαίρι του 2025, το Aegina Jazz Festival γεννήθηκε με πρωταγωνιστές τον Γ. Κοντραφούρη, τον Π. Μπενετάτο, τον Α. Βρέττο και τον Alexandros Affolter για να απαντήσει στην ανάγκη του φιλότεχνου κοινού της Αίγινας για μια ολοκληρωμένη τζαζ εμπειρία.

Ο αρχικός μας σκοπός που ήταν να έχουμε υψηλού επιπέδου καλλιτέχνες και μαζική προσέλευση ανθρώπων που έχουν διάθεση να δοκιμάσουν την τζαζ ως μουσικό είδος επιτεύχθηκε από την πρώτη μέρα του φεστιβάλ. Στη συνέχεια αποδείχθηκε ότι το 20% του κοινού μας είχε έρθει από την Αθήνα και άλλες περιοχές της χώρας, ενώ αργότερα στο Jazzahead στη Βρέμη δεχθήκαμε μαζική προσέγγιση από ξένους καλλιτέχνες και ενδιαφερόμενο κοινό. Επομένως, το Aegina Jazz Festival είναι ήδη ένα διεθνές φεστιβάλ υψηλού επιπέδου και έχει όλα τα φόντα να καθιερωθεί στο χώρο της Μεσογείου και όχι μόνο.

Το Aegina Jazz Festival είναι ήδη ένα διεθνές φεστιβάλ υψηλού επιπέδου και έχει όλα τα φόντα να καθιερωθεί στον χώρο της Μεσογείου και όχι μόνο

Η φιλοσοφία του Jazz Solidarity Network είναι να δημιουργεί νέους θεσμούς και ευκαιρίες εξωστρέφειας των Ελλήνων καλλιτεχνών της τζαζ, προκειμένου η σκηνή να αναπτυχθεί με πιο βιώσιμο τρόπο. Θεωρούμε ότι τόσο με το φεστιβάλ της Αίγινας, όσο και με προσπάθειες δημιουργίας νέων θεσμών σε άλλες περιοχές της χώρας (Ιωάννινα, Κοζάνη, Διόνυσος, κτλ) γίνονται σημαντικά βήματα προς αυτήν την κατεύθυνση, τα οποία ευελπιστούμε να βρουν και άλλους νέους διοργανωτές που θα εμπνευστούν από την προσπάθειά μας.

Μεγαλύτερη εντύπωση μου έκανε το γεγονός ότι το μεγαλύτερο ποσοστό του κόσμου προσήλθε με χαρά επειδή θεώρησε το φεστιβάλ ως ένα νέο σημαντικό αναπτυξιακό γεγονός για το νησί. Το δεύτερο που με εντυπωσίασε είναι ότι καταφέραμε με ένα χαμηλό εισιτήριο να έχουμε ένα βιώσιμο φεστιβάλ από την πρώτη χρονιά. Το τρίτο είναι ότι προσωπικότητες που πάντα θαύμαζα και μου προκαλούν ακόμα δέος -όπως η Χάρις Αλεξίου, η Όλια Λαζαρίδου, ο Στέλιος Κούλογλου, ο Κώστας Γαβρόγλου κ.α.- αντιμετώπισαν με συγκινητικό τρόπο την προσπάθειά μας, κάτι που προσωπικά θεωρώ “παράσημο”.

Φέτος θέλαμε να προσκαλέσουμε μερικά από τα προσωπικά μας μουσικά “είδωλα”, τους ανθρώπους που μας έμαθαν τι σημαίνει τζαζ και αυτοσχεδιασμός. Για αυτό και θα δείτε στο πρόγραμμα την Σαβίνα Γιαννάτου, τον Φλώρο Φλωρίδη και τους Human Touch. Θέλαμε να καλέσουμε ταλαντούχους καλλιτέχνες της γενιάς μας που “σηκώνουν στις πλάτες τους” σήμερα την ελληνική σκηνή, όπως ο Σπύρος Μάνεσης, η Νατάσα Μάρτιν, η Αγγελική Τουμπανάκη και οι Kapten. Θέλαμε ακόμα να εισάγουμε μια ισχυρή διεθνή συμμετοχή που θα μας πρόσφερε κάποιες μουσικές που δεν συναντάμε εύκολα στη χώρα μας. Για αυτό απευθυνθήκαμε σε ένα μαγικό γκρουπ που απαρτίζεται από Ισπανούς και Κολομβιανούς που μένουν στη Σεβίλλη. Τέλος, το πρόγραμμα διαθέτει έντονη γυναικεία παρουσία, κάτι που μας απασχόλησε πολύ και πέρσι, αλλά δεν είχαμε τότε την ευκαιρία να το υποστηρίξουμε όπως έπρεπε.

Το Jazz Solidarity Network κάνει μια συστηματική προσπάθεια, από το 2023 που ιδρύθηκε, να χτίσει γέφυρες συνεργασίας με άλλες χώρες, όπως η Ισπανία, η Πολωνία, η Τουρκία, η Ινδονησία, αλλά και η Γερμανία την οποία επισκεπτόμαστε κάθε χρόνο για την μεγαλύτερη διεθνή συνάντηση της τζαζ, το Jazzahead στη Βρέμη. Μέχρι σήμερα όλες αυτές οι χώρες έχουν υποδεχθεί Έλληνες μουσικούς σε φεστιβάλ και χώρους φιλικών σε εμάς συλλόγων και διοργανωτών. Ήρθε φέτος η ώρα να ανταποδώσουμε την φιλοξενία αυτή, κάτι που θα δείτε τόσο στην Αίγινα, όσο και στο επόμενό μας φεστιβάλ στην Κοζάνη (16-17 Οκτωβρίου).

Κάναμε συνειδητή προσπάθεια να φέρουμε μερικές από τις σημαντικότερες Ελληνίδες καλλιτέχνιδες, γιατί όταν μιλάμε για την τζαζ το μυαλό μας πρώτα πηγαίνει σε δεξιοτέχνες άντρες οργανοπαίχτες και στη συνέχεια σε γυναίκες βοκαλίστριες. Ελπίζουμε στο μέλλον να σπάσουμε ακόμα περισσότερο αυτά τα στερεότυπα και να προσκαλέσουμε περισσότερες γυναίκες οργανοπαίχτριες και συνθέτριες.

Οι Φυλακές της Αίγινας, ακριβώς επειδή έχουν αυτό το βαρύ φορτίο, δεν ήταν η πρώτη μας επιλογή για το φεστιβάλ αυτό. Δεν έχουμε καμία περίεργη φιλοδοξία να διοργανώνουμε συναυλίες εκεί που -όχι πολύ παλιά- κάποιοι έδιναν ακόμα και τη ζωή τους για την ελευθερία. Καταλήξαμε στις Φυλακές μετά από μεγάλη περισυλλογή, κυρίως επειδή βρήκαμε ευήκοα ώτα στην Εφορεία Αρχαιοτήτων Πειραιώς και Νήσων, η οποία αποφάσισε μάλιστα να είναι συνδιοργανωτής του φεστιβάλ. Η μοναδικότητα και η ιστορικότητα του χώρου, μαζί με την μοναδικότητα και την ιδιομορφία μιας τζαζ συναυλίας (που δεν μπορεί ποτέ να είναι η ίδια), δημιουργεί μια εμπειρία που προσωπικά τον πρώτο χρόνο μού προκάλεσε μια μικρή ανατριχίλα.

Ο ρόλος του συγκεκριμένου φεστιβάλ είναι να πιάσει τον ακροατή φροντιστικά από το χέρι, να τον κάνει να χαλαρώσει σε ένα περιβάλλον ποιοτικής αναψυχής

Το Greek Jazz Book αποτελεί μια ιστορική πρωτοβουλία του φορέα μας -υπό την αιγίδα του ΥΠΠΟ- η οποία καταγράφει σε παρτιτούρες αντιπροσωπευτικό μέρος της σύγχρονης τζαζ δημιουργίας προκειμένου να κυκλοφορήσει πιο εύκολα στην παγκόσμια μουσική κοινότητα (όπως συνέβη με το αμερικάνικο Real Book). Η δουλειά αυτή δεν σταματάει ποτέ και δεν μπορεί να επιδοτείται επ’ αόριστον από το Υπουργείο. Για τον λόγο αυτό κρίναμε πως μέρος των εσόδων του φεστιβάλ πρέπει να δοθεί για να συνεχιστεί η συγκεκριμένη προσπάθεια.

Ο ρόλος του συγκεκριμένου φεστιβάλ είναι να πιάσει τον ακροατή φροντιστικά από το χέρι, να τον κάνει να χαλαρώσει σε ένα περιβάλλον ποιοτικής αναψυχής και να τον εκθέσει σε διαφορετικά ακούσματα και εμπειρίες γύρω από την τζαζ και τον αυτοσχεδιασμό. Με τον τρόπο αυτό πιστεύουμε ακράδαντα ότι κάθε ένας θα βρει κάτι που να τον αγγίζει.

Το Aegina Jazz Festival από την πρώτη χρονιά συνομίλησε συνειδητά με άλλες τέχνες, όπως ήταν ο χορός και η ποίηση, ενώ φέτος αποφασίσαμε να συνομιλήσει με το θέατρο και τα εικαστικά. Η ιδέα να εντάξουμε το γνωστό γλυπτό του Μόραλη στην οπτική ταυτότητα του φεστιβάλ, προέκυψε από την ανάγκη να αποφύγουμε εύκολες λύσεις που θα ταίριαζαν περισσότερο σε ένα τουριστικό φυλλάδιο. Με μεγάλο σεβασμό και περίσκεψη ήρθαμε σε επαφή με την οικογένεια του μεγάλου εικαστικού και σε στενή συνεργασία με την Χριστίνα Μόραλη καταλήξαμε σε μια οπτική ταυτότητα που θεωρούμε τόσο ισχυρή που δύσκολα θα ξεπεράσουμε στο μέλλον.

Ονειρευόμαστε και υλοποιούμε ένα “χειροποίητο” φεστιβάλ που με αγάπη και φροντίδα θα συγκεντρώνει, θα ευχαριστεί και θα δικαιώνει ανθρώπους που επιζητούν μια ανώτερη ποιότητα ζωής, σε έναν τόπο “αγκαλιά”, που απειλείται και αυτός από την βίαιη επέλαση μιας ανάπτυξης και ενός πολιτισμού που αφήνει πίσω του συντρίμμια και αποκαΐδια.