Θα σε λέω Μαρία, της bijoux de kant στο HOOD art space

Η bijoux de kant, μετά από 10 χρόνια συνεχούς λειτουργίας, αποχαιρετά το hood της οδού Πολυκλείτου 21 στο Μοναστηράκι και διωγμένη από το φρενήρες Airbnbfication του κέντρου, ετοιμάζει τη μετεγκατάσταση της στις γραφικές γειτονιές του Θησείου. Πριν την αποχώρηση, όμως, από το διαμέρισμα της οδού Πολυκλείτου, μια σκηνή που γρήγορα αγαπήθηκε πολύ, παρουσιάζει από τις 29 Μαΐου μια παράσταση-αποχαιρετισμό με τίτλο «Θα σε λέω Μαρία» βασισμένη σε διηγήματα του Γιάννη Παλαβού.

Μετά το «Δεξιά της κοίτης», έργο που ανέβηκε σε παραγωγή του Φεστιβάλ Αθηνών και Επιδαύρου το 2025 στο θέατρο της Μικρής Επιδαύρου, παρουσιάζει για πρώτη φορά τη θεατρική διασκευή με τίτλο «Θα σε λέω Μαρία» βασισμένη στις συλλογές διηγημάτων του Γιάννη Παλαβού «Το παιδί» και «Το αστείο».

Το «Θα σε λέω Μαρία» επισκέπτεται τη βαθιά ζωή της ελληνικής  επαρχίας για να αναρωτηθεί πάνω στη διττή σημασία και ερωτηματική φύση της έννοιας άνθρωπος μέσα στα συντρίμμια της ιστορίας, το σκληρό αγροτικό περιβάλλον και τη σύγχρονη εποχή. Ο χαρακτήρας διατρέχει παράφορα ένα τοπίο τριγμών που ακροβατεί ανάμεσα στην ομορφιά και τη βία, τον χριστιανισμό και την αρχαία λατρεία, την αλήθεια και την ψευδαίσθηση. Παιδιά, γονείς, αλεπούδες, σπουργίτια, χωράφια, άγιοι και οι καρποί μιας κερασιάς που ανθίζει κάτω απ’ το νερό αφηγούνται με τον τρόπο τούς τους αναβαθμούς και τα στάσιμα της θρησκείας, τα δαιμονικά θαύματα των εθίμων και τις απαγορευμένες επιθυμίες του ανθρώπου. Το έργο αποτελεί μια λιτανεία, αλλά και ένα δοξαστικό, μία τελετουργία ιερής θεοφαγίας σ’  ένα τοπίο αρχέγονης μέθεξης. Μια περιδιάβαση στην κρυμμένη Ελλάδα του μυστικισμού, του παγανισμού και της παραδοξότητας που σώθηκε από την αλωνιστική μηχανή του εξορθολογισμού. Μια μαρτυρία και μια αλληγορία για το σημερινό άνθρωπο που κρυφά μέσα του ποθεί τον ανορθολογισμό και επιζητά μύχια το αλλόκοτο, το παράδοξο, το θαυματουργικό.

Σημείο συνάντησης: bijoux de kant HOOD, Πολυκλείτου 21 Μοναστηράκι

Γνώρισα τον Γιάννη Σκουρλέτη και τη bijoux de kant στις αρχές του 2025. Συνδετικός κρίκος ήταν η τότε καλλιτεχνική διευθύντρια του Φεστιβάλ Αθηνών-Επιδαύρου, η Κατερίνα Ευαγγελάτου, η οποία ανέθεσε στον Γιάννη Σκουρλέτη τη σκηνοθεσία του μονολόγου μου με τίτλο Δεξιά της κοίτης, γραμμένου στο πλαίσιο του κύκλου «Contemporary Ancients» του Φεστιβάλ. Το έργο ανέβηκε τον Ιούλιο του 2025 στο Μικρό Θέατρο της Αρχαίας Επιδαύρου. Η παράσταση με συγκίνησε όχι μόνο ως καλλιτεχνικό αποτέλεσμα, αλλά με έναν βαθύτερο τρόπο: ως συγγένεια βλέμματος. Ο Γιάννης Σκουρλέτης και οι συνεργάτες του κατοίκησαν τον κόσμο που επινόησα και τον  παρέστησαν φιλτράροντάς τον μέσα από το δικό τους βίωμα και το δικό τους αισθητικό λεξιλόγιο, υφαίνοντας κάτι που ανήκει εξίσου σε μένα και κείνους. Η παράσταση έπλασε μια περιοχή που περιείχε ισότιμα συγγραφέα, σκηνοθέτη και ερμηνευτές, συνθέτοντας τις συμβολές τους σε κάτι άλλο, σε κάτι που ύψωσε τις επιμέρους πλευρές σε ένα άθροισμα υπέρτερο του απλού αθροίσματος της καθεμιάς τους, προς χάρη του ρίγους. Με άλλα λόγια: ο κόσμος μου, τόσο ως προς τις αναφορές του όσο και ως αίσθημα, βρήκε στην εργασία του Γιάννη Σκουρλέτη κάτι περισσότερο από ένα ευτυχές σκηνικό ανάλογο – βρήκε έναν συνομιλητή. Γι’ αυτό και με τιμά η πρόθεσή του να διασκευάσει για τη σκηνή διηγήματά μου. Είμαι βέβαιος ότι τα κείμενα αυτά, βγαλμένα από την ίδια μήτρα με το Δεξιά της κοίτης, αγγίζοντας συναφείς θεματικές, αγαπητές τόσο σε μένα όσο και στους bijoux de kant –την ανθρωπογεωγραφία και την ταυτότητα της ελληνικής υπαίθρου, το παιδικό θάμβος, την επιθυμία και τη μοναξιά, την αθωότητα και τη βία, τη συγχώρεση και τη λύτρωση.
Γιάννης Παλαβός