Προβληματισμός στη Βρετανία: Αύξηση καρκίνων σε νέους κάτω των 50 ετών

Μέχρι πριν από λίγα χρόνια, ο καρκίνος θεωρούνταν κυρίως νόσος μεγαλύτερων ηλικιών. Ωστόσο, τα τελευταία δεδομένα από την Αγγλία δείχνουν ότι αυτό αρχίζει να αλλάζει, τουλάχιστον για ορισμένες μορφές καρκίνου. Νέα έρευνα που δημοσιεύτηκε στις 28 Απριλίου 2026 στο British Medical Journal Oncology καταγράφει αύξηση περιστατικών σε ενήλικες κάτω των 50 ετών, με τους επιστήμονες να προσπαθούν πλέον να καταλάβουν τι ακριβώς κρύβεται πίσω από αυτή την τάση.

Η Καθηγήτρια Θεραπευτικής – Επιδημιολογίας – Προληπτικής Ιατρικής, Παθολόγος της Θεραπευτικής Κλινικής της Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ στο Νοσοκομείο Αλεξάνδρα Θεοδώρα Ψαλτοπούλου, η βιολόγος Αλεξάνδρα Σταυροπούλου και ο Καθηγητής Θεραπευτικής – Ογκολογίας – Αιματολογίας και πρώην Πρύτανης του ΕΚΠΑ Θάνος Δημόπουλος αναφέρουν ότι η μελέτη βασίστηκε σε στοιχεία του Εθνικού Μητρώου Νοσημάτων της Αγγλίας από το 2001 έως το 2019.

Οι ερευνητές εξέτασαν περισσότερους από 20 τύπους καρκίνου σε δύο ηλικιακές ομάδες: 20 έως 49 ετών και άνω των 50. Πρόκειται για μία από τις πιο αξιόπιστες βάσεις δεδομένων διεθνώς, γεγονός που επιτρέπει την πιο καθαρή εικόνα για το πώς αλλάζουν οι τάσεις στον πληθυσμό.

Ποιοι καρκίνοι αυξάνονται περισσότερο

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι στις γυναίκες κάτω των 50 ετών αυξήθηκαν σημαντικά τα περιστατικά σε 16 από τους 22 τύπους καρκίνου που εξετάστηκαν. Στους άνδρες, η αύξηση καταγράφηκε σε 11 από τους 21 τύπους.

Ιδιαίτερα στις νεότερες γυναίκες, οι μεγαλύτερες αυξήσεις αφορούσαν:

• τον καρκίνο του ενδομητρίου
• τον καρκίνο του νεφρού
• τον καρκίνο του παγκρέατος
• το πολλαπλούν μυέλωμα
• τον καρκίνο του θυρεοειδούς

Στους άνδρες κάτω των 50 ετών, ταχύτερη αύξηση παρατηρήθηκε κυρίως στο πολλαπλούν μυέλωμα.

Ένα ακόμη στοιχείο που τράβηξε την προσοχή των επιστημόνων είναι ότι αρκετές από τις μορφές καρκίνου που αυξάνονται συνδέονται με παράγοντες του τρόπου ζωής. Σε αυτές περιλαμβάνονται οι καρκίνοι του εντέρου, του παγκρέατος, του ήπατος, του νεφρού, του μαστού, των ωοθηκών, του στόματος και του θυρεοειδούς. Από όλους αυτούς, ο συχνότερος στους νεότερους ενήλικες ήταν ο καρκίνος του μαστού.

Η παχυσαρκία στο επίκεντρο

Σύμφωνα με τη μελέτη, το αυξημένο σωματικό βάρος φαίνεται να είναι ο βασικότερος παράγοντας που συνδέεται με πολλές από αυτές τις μορφές καρκίνου. Σχεδόν όλοι οι τύποι που παρουσίασαν αύξηση στους νεότερους ενήλικες είχαν συσχέτιση με την παχυσαρκία ή το υπερβολικό βάρος.

Παράλληλα:

• έξι μορφές καρκίνου συνδέθηκαν με το κάπνισμα
• τέσσερις με την κατανάλωση αλκοόλ
• τρεις με τη σωματική αδράνεια
• μία, ο καρκίνος του εντέρου, με διατροφικούς παράγοντες

Ωστόσο, οι επιστήμονες ξεκαθαρίζουν ότι η εικόνα δεν είναι τόσο απλή. Αν και η παχυσαρκία φαίνεται να παίζει σημαντικό ρόλο, δεν αρκεί από μόνη της για να εξηγήσει πλήρως την αύξηση των περιστατικών.

Και αυτό γιατί, τα τελευταία χρόνια, αρκετοί από τους γνωστούς παράγοντες κινδύνου στους νεότερους ενήλικες είτε παρέμειναν σταθεροί είτε παρουσίασαν μικρή βελτίωση. Για παράδειγμα, η κατανάλωση κόκκινου κρέατος μειώθηκε αισθητά, ενώ η πρόσληψη φυτικών ινών παρέμεινε σταθερή ή ελαφρώς καλύτερη σε σχέση με παλαιότερα.

Δεν εξηγούνται όλα από τον τρόπο ζωής

Οι ερευνητές θεωρούν πιθανό να υπάρχουν και άλλοι παράγοντες πίσω από την αυξητική τάση. Εξετάζεται, μεταξύ άλλων, το ενδεχόμενο ορισμένοι καρκίνοι να σχετίζονται με περιβαλλοντικές εκθέσεις, αλλαγές στον σύγχρονο τρόπο ζωής, αλλά και με τη βελτίωση των διαγνωστικών εξετάσεων και του προσυμπτωματικού ελέγχου.

Με απλά λόγια, σήμερα εντοπίζονται περισσότερα περιστατικά και σε μικρότερες ηλικίες, κάτι που παλαιότερα ίσως περνούσε απαρατήρητο.

Η μελέτη καταλήγει στο ότι η πρόληψη πρέπει να ξεκινά νωρίτερα και να αντιμετωπίζεται πιο σοβαρά ήδη από τις νεότερες ηλικίες. Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι απαιτούνται πιο ουσιαστικές πολιτικές δημόσιας υγείας για την παχυσαρκία, τη διατροφή και τη φυσική δραστηριότητα, ιδιαίτερα καθώς ολοένα και περισσότεροι νέοι άνθρωποι εμφανίζουν νοσήματα που παλαιότερα συνδέονταν σχεδόν αποκλειστικά με μεγαλύτερες ηλικίες.

Το βασικό μήνυμα της έρευνας είναι σαφές: ο καρκίνος δεν αφορά πλέον μόνο την τρίτη ηλικία. Και γι’ αυτό η πρόληψη, η έγκαιρη διάγνωση και η παρακολούθηση των τάσεων στον πληθυσμό αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη σημασία.