Γιου γιαϊ γιάκο, της Μαρίσσας Φαρμάκη στο Rabbithole

Η παράσταση «Γιου γιαϊ γιάκο», σε κείμενο-σκηνοθεσία Μαρίσσας Φαρμάκη, παρουσιάζεται για πρώτη φορά στην ολοκληρωμένη της μορφή, στο θέατρο Rabbithole για 8 μόνο παραστάσεις, από τις 11 Μαρτίου.

Στις πλαγιές του παγωμένου ηφαιστείου Γιουγιαϊγιάκο, τον 15ο αιώνα, τρία παιδιά των Ίνκας βαδίζουν προς την κορυφή. Προορισμένα για θυσία, ετοιμάζονται να γίνουν θεοί. Πεντακόσια χρόνια αργότερα, το 1999, ένας αρχαιολόγος κι ένας απόγονος των Ίνκας ακολουθούν την ίδια πορεία, αναζητώντας ίχνη ζωής στο βράχο και φωνές στον αέρα.

Η παράσταση εμπνέεται από την πραγματική ιστορία της αρχαιολογικής και ανθρωπολογικής αποστολής του 1999 στο βουνό-ηφαίστειο Γιουγιαϊγιάκο, στα σύνορα Χιλής και Αργεντινής, και της ανακάλυψης στα 6.700μ υψόμετρο των τριών μουμιοποιημένων παιδιών Ίνκας. Χάρη στο υψόμετρο και το ξηρό περιβάλλον, τα σώματά τους διατηρούνται μέχρι και σήμερα σχεδόν άθικτα, η στιγμή του θανάτου τους αποτυπωμένη στην αιωνιότητα.

Εκκινώντας από τη μεθοδολογία του θεάτρου ντοκουμέντο, διανθισμένη με ποιητικό λόγο και στοιχεία δράσης και αφήγησης, η έρευνα για την παράσταση ξεκίνησε την άνοιξη του 2025, στο 13ο Φεστιβάλ Νέων Καλλιτεχνών στο Τρένο στο Ρουφ. Συνεχίστηκε πέρα από την Ελλάδα, στο Teatru Malta της Μάλτας, στο πλαίσιο προγράμματος καλλιτεχνικής φιλοξενίας σε Ευρωπαϊκά Θέατρα, υπό την αιγίδα του Εθνικού Θεάτρου, όπου μέσα από δοκιμές εξελίχθηκε σε μια πρωτότυπη δραματουργία.

«Η αρχαιολογία δεν είναι μόνο αντικείμενα. Είναι το ταξίδι των ανθρώπων στο φως. Είναι να ξαναδίνεις ζωή στις διαδρομές των ανθρώπων. Σα να ξαναδίνεις ζωή στους ανθρώπους». Σερ Μόρτιμερ Γουίλερ

Σε αυτές τις δύσβατες πλαγιές και τα πελώρια ύψη, τα βάθη της γης συναντούν τα άστρα του σύμπαντος, οι Άνδεις συναντούν τον Καύκασο και η μνήμη την αιωνιότητα. Οι νεκροί είναι ακόμα ζωντανοί κι οι ζωντανοί ήδη νεκροί. Οι πρωταγωνιστές, μισή χιλιετία μακριά ο ένας από τον άλλο, διανύουν τις ίδιες αποστάσεις. Όσο αυξάνεται το υψόμετρο και λιγοστεύει το οξυγόνο, τα όρια μεταξύ παρελθόντος και μέλλοντος, μύθου και αλήθειας, ζωής και θανάτου καταργούνται. Τα παιδιά των Ίνκας χάθηκαν για χάρη μιας αυτοκρατορίας χαμένης πια. Τα ονόματά τους ξεχάστηκαν. Πέντε αιώνες μετά, απέκτησαν νέα ονόματα: η Κοπέλα (Doncella), το Κορίτσι Αστραπή (Niña del Rayo) και το Αγόρι (Niño).

Κι αν είναι πολυτέλεια να φοβάμαι το θάνατο, όταν αυτός βρίσκεται γύρω μου παντού, βίαιος, άδικος, οδυνηρός και δούλος αχαλίνωτων πολιτικών σκοπιμοτήτων, εγώ ακόμα τον φοβάμαι. Ο φόβος μετριάζει μόνο όταν βλέπω θανάτους που αφήνουν πίσω τους ζωές και ίχνη, και μια κοινότητα που αγωνιά και αγωνίζεται για τους νεκρούς και για τους ζωντανούς της. Έτσι, ακόμα και φοβισμένη, διανύω την απόσταση.

Σας προσκαλούμε να ανακαλύψουμε την ιστορία των παιδιών που έγιναν βουνά, σύννεφα και ορίζοντες. Γιατί η μνήμη, όπως και το υψόμετρο, είναι μια υπέρβαση του φόβου.