Η Φόνισσα, σε σκηνοθεσία Θοδωρή Αμπαζή στο Θέατρο Χώρος

Από τις 26 Ιανουαρίου 2026, κάθε Δευτέρα και Τρίτη στο Θέατρο Χώρος, η νεοσύστατη ομάδα «Φάος» παρουσιάζει μια θεατρική διασκευή της Φόνισσας, του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη. Η διασκευή και η σκηνοθεσία έγινε από τον γνωστό για τις μουσικοθεατρικές του προσεγγίσεις, σκηνοθέτη Θοδωρή Αμπαζή.

15 χρόνια μετά την εμβληματική παράσταση «Οι έμποροι των εθνών» (2011, Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών) ο Θοδωρής Αμπαζής επιστρέφει στον Παπαδιαμάντη. Αυτή τη φορά συνεργάζεται με 14 νέους ηθοποιούς που ερμηνεύουν το κείμενο του Παπαδιαμάντη με ακρίβεια, ευαισθησία και χιούμορ.

Ως άψογα συντονισμένα μέλη μιας συμφωνικής ορχήστρας, μετατρέπουν την περίφημη γλώσσα του Παπαδιαμάντη  -ομιλούμενη λαϊκή γλώσσα, σκιαθίτικοι ιδιωματισμοί,  μικτή καθαρεύουσα με στοιχεία δημοτικής, αλλά και αμιγής καθαρεύουσα- σε μουσικοθεατρικές χειρονομίες, προβάλλοντας τον ηχητικό πλούτο του κειμένου και μετατρέποντας την «εσωτερική μουσική» σε σκηνική δράση. Όλα ορίζονται από μια τρισδιάστατη παρτιτούρα όπου κάθε ήχος, κάθε χειρονομία, ομαδικές και ατομικές χορογραφίες, πολυφωνικά τραγούδια  και εμβόλιμα δραματικά επεισόδια δημιουργούν οπτικές και ηχητικές εικόνες και οδηγούν  σε μια πολυσχιδή χορική αφήγηση.

Με λιγοστά σκηνικά αντικείμενα (14 κουτιά, τρεις γραφομηχανές, έναν κουβά, μπουκάλια με νερό και μια σκάφη πλυσίματος), αξιοποιώντας τα σώματα και τις φωνές των ερμηνευτών,  η παράσταση  συνιστά μια ανατρεπτική, καθηλωτική σκηνική ανάγνωση του διηγήματος,  που τιμά τον μεγάλο ποιητή της πεζογραφίας μας και αναδεικνύει τον γλωσσικό πλούτο της ελληνικής γλώσσας, σε μια εποχή που αυτή απερίσκεπτα συρρικνώνεται.

Η «Φόνισσα» του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη, που δημοσιεύτηκε το 1903 στο περιοδικό Παναθήναια, αποτελεί ένα από τα πιο σκοτεινά και επιβλητικά έργα της νεοελληνικής λογοτεχνίας. Στο κέντρο της δεσπόζει η Χαδούλα, η θλιβερή Φραγκογιαννού, μια γυναίκα σμιλεμένη από τη φτώχεια, την καταπίεση και τα άγρια ήθη της εποχής. Κουβαλώντας στο κορμί και στην ψυχή της τα σημάδια μιας ζωής που δεν της χαρίστηκε ποτέ, φτάνει στο σημείο να σκοτώνει κορίτσια για να τα “λυτρώσει” από τη μοίρα που η ίδια γνώρισε.

Καθώς οι πράξεις της πολλαπλασιάζονται, το σύμπαν γύρω της μοιάζει να στενεύει∙ άνθρωποι και συνειδήσεις την κυκλώνουν. Και στο τέλος, λίγο πριν την άβυσσο, η Φραγκογιαννού βρίσκεται αβοήθητη ανάμεσα στη γη και το θείο, σαν ψυχή που πάει να γλιστρήσει από τα χέρια της μοίρας προς μια δικαιοσύνη υπερκόσμια και αμείλικτη.