Γερμανία: Η Γάζα διχάζει ξανά τον εικαστικό κόσμο – Ακυρώθηκε η Μπιενάλε Φωτογραφίας

Η Biennale für aktuelle Fotografie, μια έκθεση σύγχρονης φωτογραφίας που επρόκειτο να πραγματοποιηθεί στις γερμανικές πόλεις Μανχάιμ, Λούντβιχσχάφεν και Χαϊδελβέργη, τον Μάρτιο του 2024, ακυρώθηκε αφού ένας από τους επιμελητές ανάρτησε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης περιεχόμενο που οι αρχές των τριών πόλεων χαρακτήρισαν «αντισημιτικό».

Οι αναρτήσεις του Shahidul Alam, στο ενός φωτορεπόρτερ από το Μπαγκλαντές, Facebook, περιλαμβάνουν «περιεχόμενο που μπορεί να διαβαστεί ως αντισημιτικό», ανέφεραν σε ανακοίνωσή τους οι διοργανωτές της εκδήλωσης. «Σύγκριση του τρέχοντος πολέμου στη Γάζα με το Ολοκαύτωμα και κατηγορίες για γενοκτονία από το κράτος του Ισραήλ κατά του παλαιστινιακού πληθυσμού της Γάζας». 

Οι τρεις πόλεις δήλωσαν ότι η «σχέση εμπιστοσύνης» τους με τον Alam «έχει διαρρηχθεί». Οι διοργανωτές επεδίωξαν απευθείας συνομιλίες με τον Alam και τους άλλους δύο επιμελητές, τον Tanzim Wahab και τον Munem Wasif, και συζήτησαν τις αναρτήσεις στο Facebook «προκειμένου να ευαισθητοποιήσουν τους επιμελητές στην ιδιαίτερη ιστορική ευθύνη της Γερμανίας για το κράτος του Ισραήλ και το δικαίωμά του να υπάρχει». Ο Alam, ο οποίος «θεωρεί τον εαυτό του ακτιβιστή και απαιτεί ελευθερία έκφρασης», συνέχισε να αναρτά παρόμοιο περιεχόμενο μετά από αυτές τις συζητήσεις, είπαν.

Οι Wahab και Wasif δήλωσαν ότι δεν ήθελαν να συνεχίσουν να εργάζονται για την Μπιενάλε χωρίς τον Shahidul Alam, αναφέρεται στην ανακοίνωση.

«Οι συνέπειες της ακύρωσης για την Biennale für aktuelle Fotografie και την οργανωτική ομάδα είναι εκτεταμένες», δήλωσαν οι διοργανωτές. «Θέτουν σε κίνδυνο το μέλλον ολόκληρης της διοργάνωσης. Το επόμενο διάστημα θα κάνουμε ό,τι περνάει από το χέρι μας για να παραμείνει η Μπιενάλε ένα από τα μεγαλύτερα και σημαντικότερα φωτογραφικά γεγονότα στη Γερμανία και την Ευρώπη μακροπρόθεσμα».

Η Biennale für aktuelle Fotografie διοργανώνεται από τις τρεις γερμανικές πόλεις που τη φιλοξενούν. Η διοργάνωση του 2024, που θα ήταν η δέκατη, ήταν η πρώτη με τρεις μη Ευρωπαίους επιμελητές. Ήταν, επίσης, η τελευταία που χρηματοδοτήθηκε από τη γερμανική εταιρεία χημικών BASF, η οποία δήλωσε νωρίτερα, φέτος, ότι τερματίζει τη δέσμευσή της, θέτοντας εν αμφιβόλω το μέλλον της διοργάνωσης.

Οι διαφωνίες μεταξύ καλλιτεχνών και διοργανωτών έχουν οδηγήσει σε αρκετές ανατροπές, στη γερμανική εικαστική σκηνή, μετά τις επιθέσεις της Χαμάς στο Ισραήλ στις 7 Οκτωβρίου και την επακόλουθη ισραηλινή επίθεση στη Γάζα. Τα σχέδια για την επόμενη έκδοση της Documenta, της εμβληματικής έκθεσης σύγχρονης τέχνης που πραγματοποιείται στο Κάσελ κάθε πέντε χρόνια, βρίσκονται σε σύγχυση μετά την μαζική παραίτηση της επιτροπής εύρεσης που είναι υπεύθυνη για την επιλογή του επόμενου καλλιτεχνικού διευθυντή.

Τέσσερα από τα μέλη της επιτροπής δήλωσαν στην επιστολή παραίτησής τους ότι δεν ευνοούνται οι «κατάλληλες συνθήκες» για «διαφορετικές προοπτικές, αντιλήψεις και συζητήσεις» μετά την αναγκαστική αποχώρηση του συναδέλφου τους, Ranjit Hoskoté. Ο Hoskoté αποχώρησε από την επιτροπή εν μέσω πιέσεων από τα γερμανικά μέσα ενημέρωσης και την κυβέρνηση για μια δήλωση που είχε υπογράψει το 2019 και την οποία θεωρούσαν αντισημιτική.

Σε ανάρτησή του στο Facebook, ο Alam δήλωσε ότι η επιστολή «εγκαλούσε τη Γερμανία για την «υποκριτική στάση της σχετικά με την ελευθερία της έκφρασης».

The Art Newspaper