Moderato Cantabile, της Μαργκερίτ Ντυράς στο Βιομηχανικό Πάρκο ΠΛ.ΥΦ.Α

Το μυθιστόρημα της Μαργκερίτ Ντυράς «Moderato Cantabile» μεταφέρει για πρώτη φορά στην Ελλάδα στο θέατρο η Ευφροσύνη Μαστρόκαλου, σε έναν ιδιαίτερο χώρο στον Βοτανικό, στο Βιομηχανικό Πάρκο ΠΛ.ΥΦ.Α. Τους ρόλους του έργου ερμηνεύουν η Ιφιγένεια Γρίβα και ο Κωνσταντίνος Γώγουλος.

Το «Moderato Cantabile» της Μαργκερίτ Ντυράς αφηγείται μία σειρά συναντήσεων κατά τις οποίες ένας άντρας και μία γυναίκα επιδίδονται εμμονικά, τελετουργικά στην αναβίωση ενός εγκλήματος πάθους (ανάμεσα σε έναν άλλο άνδρα και μία άλλη γυναίκα) στο οποίο έχουν υπάρξει μάρτυρες. Η γυναίκα γοητευμένη από το έγκλημα επιστρέφει πολλές φορές στη σκηνή δημιουργώντας σχέση με έναν άντρα που είδε επίσης τη δολοφονία και πίνοντας το απόγευμα μαζί του, αυτός απαντά υπομονετικά στις επίμονες ερωτήσεις της. Σιγά σιγά και οι δύο ανακαλύπτουν ότι καταλαμβάνονται από δυνάμεις που απειλούν τη δική τους σταθερότητα.

Άλλοτε μέσω της αφήγησης και άλλοτε μέσω της αναπαράστασης, ο άντρας και η γυναίκα προσπαθούν να κατανοήσουν τα κίνητρα του εγκλήματος. Διαφορετικές εκδοχές των γεγονότων αναδύονται άλλοτε ως πραγματικότητα, άλλοτε ως μνήμη και άλλοτε ως φαντασία, με τα όρια μεταξύ των τριών να είναι συχνά ακαθόριστα. Η αμφισημία της γλώσσας που διατρέχει το «Moderato Cantabile» καθώς οι ήρωες του έργου κινούνται διαρκώς ανάμεσα στο παρόν (ως οι εαυτοί τους) και σε ένα φαντασιακό παρελθόν (ως οι πρωταγωνιστές του εγκλήματος) δημιουργεί ένα τοπίο επιθυμίας, ονειροπόλησης, φαντασίωσης και κινδύνου.

Χαρακτηριστικό στοιχείο στην διαδικασία αφήγησης / αναπαράστασης των γεγονότων από τους δύο ήρωες είναι η ασυνέχεια του χρόνου και της μνήμης. Μέσα από τις σιωπές, τον ρυθμό που είναι σχεδόν μουσικός και τις επαναλήψεις, το Moderato Cantabile αφηγείται την κατάσταση αγωνίας που προκαλείται όταν συνειδητοποιεί κανείς ότι η ζωή του είναι μάταιη και μονότονη, μαζί με την αναζήτηση του πάθους που προκύπτει από αυτό.

Η Μαργκερίτ Ντυράς γεννήθηκε το 1914 κοντά στη Σαϊγκόν στο σημερινό Βιετνάμ, τότε ήταν Γαλλική Ινδοκίνα. Οι γονείς της ήταν δάσκαλοι, μετακόμισαν εκεί επειδή η γαλλική κυβέρνηση ενθάρρυνε τους Γάλλους να εργαστούν στην αποικία. Το 1918 ο πατέρας της πέθανε και η οικογένεια έζησε στη φτώχεια αφού η μητέρα της έκανε μια κακή επένδυση σε ακίνητα. Αργότερα η Ντυράς πήγε στη Γαλλία σε κολέγιο, σπούδασε νομικά.

Το 1935 μπήκε στη γαλλική δημόσια διοίκηση, το 1941 παραιτήθηκε για να γίνει συγγραφέας. Έγινε μέλος του Γαλλικού Κομμουνιστικού κόμματος από το οποίο διαγράφηκε το 1950. Ποτέ δεν αποκόπηκε από τα κομμουνιστικά ιδανικά της, αν και υπήρξε σκληρός επικριτής της μαρξιστικής λενινιστικής φιλοσοφίας του κόμματος. Στην διάρκεια του πολέμου άρχισε να ενδιαφέρεται για τον υπαρξισμό και οι σαφείς απόηχοι του Καμύ και του Σαρτρ είναι ανιχνεύσιμοι στο έργο της.

Κατά τη δεκαετία του ’50 και του ’60 συνδέθηκε με τη σχολή του «νέο ρεαλισμού». Πάντα έτοιμη να εμπλακεί στις τρέχουσες υποθέσεις – πόλεμος στην Αλγερία, Μάης του ΄68, φεμινιστικό κίνημα, έστρεφε την προσοχή της όλο και περισσότερο προς την πολιτική και τον κινηματογράφο. Πέθανε το 1996 από καρκίνο. Το «Moderato Cantabile» είναι ένα από τα πιο δημοφιλή βιβλία της Μαργκαρίτ Ντιράς, ενώ έγινε και ταινία σε σκηνοθεσία Πίτερ Μπρούκ, με την Ζαν Μορό και τον Ζαν Πολ Μπελμοντό στους πρωταγωνιστικούς ρόλους.