Το Τατόι δεν ήταν και τόσο ασφαλές…

«Γλώτταν μη προτρεχέτω της διανοίας», συμβούλευε ο λακεδαιμόνιος σοφός Χείλων, κάτι που, ως αρχαιολόγος, η υπουργός ασφαλώς γνωρίζει… Μπορεί στην ίδια ανακοίνωση η ίδια και οι υπηρεσίες της να επαίρονται γιατί «απομάκρυναν για προληπτικούς λόγους ιδιαίτερης ιστορικής και καλλιτεχνικής αξίας αντικείμενα από τους χώρους φύλαξής τους, εντός του ιστορικού πυρήνα του κτήματος», προσθέτοντας, μάλιστα ότι η επιχείρηση αυτή διεξήχθη «κατά τις νυχτερινές ώρες παρουσία της υπουργού», η πραγματικότητα, όμως, αποδείχθηκε διαφορετική μόλις κατάκατσαν οι στάχτες κι ο κουρνιαχτός…

Τουλάχιστον πέντε ή έξι κτίρια, τα οποία ανήκουν στον ιστορικό πυρήνα του ανακτορικού συγκροτήματος και απέχουν εκατό μόλις μέτρα από το πρώην βασιλικό ανάκτορο, καταστράφηκαν ολοσχερώς. Σύμφωνα με την Ελληνική Εταιρεία Περιβάλλοντος και Πολιτισμού, πρόκειται για «το Διευθυντήριο, το κτίριο του προσωπικού του κτήματος και το φυλάκιο με την κωνική σκεπή», ενώ από επιτόπιο ρεπορτάζ των Σάκη Ιωαννίδη και Γιούλης Επτακοίλη η «Καθημερινή» προσθέτει στα κατεστραμμένα το κτίριο των Τηλεπικοινωνιών, την οικία Στουρμ και την οικία Φροντιστή.

Επιπλέον, παρά τη σπουδή για την απομάκρυνση «ιδιαίτερης ιστορικής και καλλιτεχνικής αξίας» αντικειμένων, η οποία, μάλιστα, σύμφωνα με ρεπορτάζ της εφημερίδας «Εστία», έγινε παρουσία του «πρίγκηπος Νικολάου» (με ποια αρμοδιότητα, άραγε;) και αφορούσε τις επίσημες βασιλικές στολές που φυλάσσονταν επιτόπου (!), δύο κοντέινερ που περιείχαν αντικείμενα από τα κτίρια του κτήματος (μαγειρικά σκεύη, μικροέπιπλα, χαρτώο υλικό, έντυπα, περιοδικά και βιβλία) καταστράφηκαν από την πυρκαγιά προτού τα περιεχόμενά τους αποτυπωθούν, καταγραφούν ή αναγνωσθούν, όπως μας πληροφορεί η ανακοίνωση της Ελληνικής Εταιρείας.

Αξίζει να σημειωθεί ότι, ενώ το 2016 ένα μέρος των αντικειμένων που είχαν βρεθεί στα κτίρια του κτήματος είχε μεταφερθεί προς φύλαξη στο Μουσείο Ελληνικής Λαϊκής Τέχνης, με απόφαση της σημερινής ηγεσίας του ΥΠΠΟ τα αντικείμενα επεστράφησαν στο Τατόι, και φυλάσσονταν μαζί με όλα τα υπόλοιπα σε κοντέινερ, με αποτέλεσμα τα δύο από αυτά να καταστραφούν.

Το κατά τα άλλα λαλίστατο (μέσω του γραφείου τύπου του) υπουργείο Πολιτισμού και η επικεφαλής του Λίνα Μενδώνη από τις 6 Αυγούστου και μετά τηρούν σιγή ασυρμάτου. Καμία επίσημη ανακοίνωση δεν πληροφορεί το κοινό για τα κτίρια που καταστράφηκαν και για τα ιστορικά κειμήλια που κάηκαν.

Έχουν μείνει μετέωρα τα συγχαρητήρια που έδινε η υπουργός στον εαυτό της δια του γραφείου τύπου της: «Η υπογειοποίηση των καλωδίων εντός του κτήματος, η συστηματική αποψίλωση σε όλη την έκτασή του και η δημιουργία αντιπυρικών ζωνών, εργασίες που πραγματοποιήθηκαν την περίοδο Μαΐου-Ιουλίου 2021, ήταν καθοριστικοί παράγοντες για την προστασία του κτήματος».

Η Ελληνική Εταιρεία, που, όπως τονίζει στην ανακοίνωσή της, «ήταν η πρώτη και ίσως η μόνη» που είχε επικροτήσει το έργο συντήρησης και οργάνωσης του χώρου στο Τατόι, δηλώνει την απογοήτευση και την απόγνωσή της, υπογραμμίζοντας με νόημα: «Δεν παίρνομε πίσω τα λόγια μας, αλλά οφείλομε να ομολογήσομε πως δεν γνωρίζαμε τα πάντα, όπως πιθανώς εξακολουθούμε να μην τα γνωρίζομε».

«Η αξιοποίηση και ανάπλαση του κτήματος βρισκόταν ψηλά στην ατζέντα της κυβέρνησης», μας θυμίζει στο ρεπορτάζ της η «Καθημερινή». Σύμφωνα με τα σχέδια που είχαν διαρρεύσει κατά καιρούς, το Τατόι επρόκειτο να αποτελέσει έναν κόμβο όπου, με πρόσχημα την προστασία και τη βιωσιμότητα του κτήματος και του οικιστικού συγκροτήματος, θα συνέκλιναν ποικίλα επιχειρηματικά συμφέροντα: real estate, αναψυχή, τουρισμός κ.λπ., δημιουργώντας, με δυο λόγια, μια κερδοφόρα φιλοβασιλική Ντίσνεϋλαντ.

Η καταστροφή από την πυρκαγιά θα αποτρέψει ή θα επιταχύνει, άραγε, αυτά τα σχέδια; Άγνωστο…