Τα ποιήματα της Σαπφώς, στο ΚΠΙΣΝ

Οι Παραβάσεις, το Θεατρικό Αναλόγιο του Κέντρου Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος (ΚΠΙΣΝ), συνεχίζουν την αναδρομή στις πιο ριζοσπαστικές φωνές της λογοτεχνίας με επίκεντρο τη γυναίκα. Την Κυριακή 23 Φεβρουαρίου 2020 στις 17.00 στον Φάρο του ΚΠΙΣΝ οι Παραβάσεις παρουσιάζουν μια νέα σκηνική ανάγνωση των ποιημάτων της Σαπφώς σε σκηνοθεσία Δημήτρη Καραντζά. Ο Γιώργος Γάλλος και η Θεοδώρα Τζήμου σε μια ελεγεία φωνών, επιχειρούν να συναντήσουν τη Σαπφώ, αυτή τη σχετικά «άγνωστη» ποιήτρια του 7ου αιώνα π.Χ. , στο πρωτότυπο έργο και σε μετάφραση.

Γιώργος Γάλλος | Φωτογραφία: Torgushnikova Aleksandra

Αν και το μεγαλύτερο μέρος του έργου της Σαπφώς χάθηκε, με μόνο δύο ποιήματά της να σώζονται στην ολότητά τους, όσοι στίχοι της επιβίωσαν θρυμματισμένοι από τα τέλη του 7ου αιώνα π.Χ. συνεχίζουν να μιλούν στον αναγνώστη ή τον ακροατή τους λες και γράφτηκαν χθες. Η Σαπφώ, μια φωτεινή εξαίρεση στον κανόνα της ανδροκρατούμενης αρχαίας γραμματείας, αποκαλούνταν «Δέκατη Μούσα» για την απαράμιλλη χρήση του μέτρου και την ποιητική της έμπνευση, τόσο προσωπική, πηγαία και ειλικρινής όσο δεν συναντά κανείς σε κανέναν άλλο λυρικό ποιητή για αιώνες.

Η πασίγνωστη -και ταυτόχρονα «άγνωστη»- Σαπφώ ασκεί τη γοητεία της και ταλανίζει τη φαντασία όσων συναντούν το έργο της. Ο Οδυσσέας Ελύτης ένιωθε βαθιά τις εκλεκτικές συγγένειες που τον ένωναν με τη λυρική ποιήτρια, την οποία έβλεπε ως μία «μακρινή εξαδέλφη» και θαύμαζε το ποιητικό της επίτευγμα: «Καλύτερο παράδειγμα για την ισχύ που μπορεί να έχει ο ποιητικός λόγος δεν υπάρχει. Στροφές ακρωτηριασμένες, μισοί στίχοι, σπασμένες λέξεις, ένα τίποτε• κι απ’ αυτό το τίποτε, ένα θαύμα. Αν μέσα στα θραύσματα που μας απόμειναν περισυλλέγουμε ήδη διαμαντένιες εκφράσεις, θα πρέπει να υποθέσουμε ότι μέσα στα εννέα ποιητικά βιβλία που έγραψε η Σαπφώ, ένας πραγματικός θησαυρός λόγων με στοχαστική δύναμη, παρομοιώσεων τολμηρών και πρωτότυπων εικόνων, είχε κιόλας δημιουργηθεί». – Σαπφώ, Ανασύνθεση και απόδοση, Οδυσσέας Ελύτης

Ακόμη και σήμερα, η φύση, η σελήνη, ο έρωτας, η επιθυμία, η ζωή, ο χορός, η ομορφιά των κοριτσιών συνεχίζουν να ακτινοβολούν μέσα στα ποιητικά ψήγματα της Σαπφώς.

*Τα ποιήματα στη νεοελληνική ακούγονται σε απόδοση της Τασούλας Καραγεωργίου και η χρήση τους γίνεται με την ευγενική παραχώρηση των εκδόσεων Γαβριηλίδη.