Cycladic Biennale: Οι Κυκλάδες αποκτούν τη δική τους Μπιενάλε Σύγχρονης Τέχνης

Στις Κυκλάδες γεννιέται η Cycladic Biennale, η πρώτη διεθνής Μπιενάλε σύγχρονης τέχνης σε νησιωτικό σύμπλεγμα του ελληνικού χώρου με έδρα τη Νάξο, η οποία φιλοδοξεί να αποτελέσει σημείο αναφοράς για την καλλιτεχνική έρευνα και παραγωγή στο Αιγαίο.

Η φετινή έκδοση της Biennale με τίτλο «What Re-mains» (Τι Απο-μένει;) εξετάζει τις διαδικασίες μέσα από τις οποίες συγκροτείται η μνήμη και παράγεται η ιστορική αφήγηση. Θα πραγματοποιηθεί από τις 20 Αυγούστου έως τις 18 Σεπτεμβρίου 2026 σε συνδιοργάνωση με τον Δήμο Νάξου και Μικρών Κυκλάδων, καθώς και υπό την αιγίδα του Υπουργείου Παιδείας, και θα αναπτυχθεί σε επιλεγμένους ιστορικούς και δημόσιους χώρους του νησιού, μετατρέποντας τη Νάξο σε ένα ανοιχτό πεδίο καλλιτεχνικού διαλόγου και πολιτισμικής διερεύνησης.

‘Ocean of Transformation’, Ακρυλικά, χρωστικές σε σκόνη, σμάλτο αερογράφου και υφαντουργικά κατάλοιπα σε βαμβακερό μουσαμά, 445 x 100 cm, 2026

Η πρωτοτυπία του εγχειρήματος έγκειται στο ότι η Cycladic Biennale καλεί τους συμμετέχοντες καλλιτέχνες να αναπτύξουν νέες παραγωγές μέσα από τη μελέτη του τοπικού αρχείου, της προφορικής ιστορίας, των κοινωνικών μετασχηματισμών, της μνήμης και των αθέατων αφηγήσεων του νησιωτικού χώρου.

Παράλληλα, η Biennale συμβάλλει ουσιαστικά στην πολιτιστική αποκέντρωση της χώρας. Σε μια εποχή όπου η πλειονότητα των μεγάλων καλλιτεχνικών διοργανώσεων συγκεντρώνεται στα μεγάλα αστικά κέντρα, η δημιουργία ενός θεσμού τέτοιου μεγέθους και διεθνούς προσανατολισμού στις Κυκλάδες συνιστά μια συνειδητή επένδυση στην πολιτιστική δυναμική της περιφέρειας. Η επιλογή της Νάξου λοιπόν δεν είναι τυχαία, αφού αποτελεί μια δήλωση ότι η παραγωγή σύγχρονου πολιτισμού μπορεί να αναπτυχθεί οργανικά στον ίδιο τον νησιωτικό χώρο και να παράγει συστηματικά καλλιτεχνική έρευνα γύρω από αυτόν.

Κωνσταντίνος Κοϊνός, Άτιτλο, νήμα, καπλαμάς κουδούνες, υφαντό, 70 x 40 cm, 2025

Στην πρώτη έκδοση της Cycladic Biennale θα παρουσιαστούν 66 συμμετοχές από την Ελλάδα και το εξωτερικό, με τη συμμετοχή, βέβαια, και δημιουργών από τη Νάξο και τις Κυκλάδες. Η συνύπαρξη διεθνών και τοπικών φωνών αποτελεί κεντρικό στοιχείο της φιλοσοφίας του θεσμού, ο οποίος επιδιώκει να δημιουργήσει γόνιμες ανταλλαγές ανάμεσα στη διεθνή σύγχρονη τέχνη και τις ιδιαίτερες εμπειρίες του νησιωτικού χώρου.

Παράλληλα με την κεντρική έκθεση, θα υλοποιηθεί ένα εκτεταμένο δημόσιο πρόγραμμα με εκπαιδευτικά, βιωματικά εργαστήρια, δημόσιες διαλέξεις, ιδιωτικές ξεναγήσεις και κοινοτικές δράσεις. Στο πλαίσιο αυτό θα διοργανωθεί θεματικό πάνελ με τη συμμετοχή θεσμικών εκπροσώπων και εξειδικευμένων ομιλητών, με αντικείμενο τον ρόλο της πολιτιστικής αποκέντρωσης και τη συμβολή της σύγχρονης τέχνης στην περιφερειακή ανάπτυξη. Κατά τη διάρκεια της Biennale, ενεργή παρουσία θα έχει και η εταιρεία Square Lime, συμβάλλοντας στον διάλογο γύρω από τη σχέση φιλοξενίας, πολιτισμού και βιώσιμης ανάπτυξης των ελληνικών νησιωτικών προορισμών.

Όλγα Σουβερμέζογλου, ‘37°07’20.0”N 25°33’35.8”E’, Ύφασμα, 115 x 85 cm, 2026

Από την πρώτη στιγμή κιόλας, στόχος της οργανωτικής ομάδας δεν ήταν η δημιουργία ενός ακόμη ελιτίστικου καλλιτεχνικού γεγονότος, αλλά η ανάπτυξη ουσιαστικών σχέσεων με την τοπική κοινωνία. Το όραμα του οργανισμού είναι να δημιουργήσει έναν χώρο συνάντησης ανάμεσα στη διεθνή καλλιτεχνική κοινότητα και την καθημερινή ζωή του τόπου. Να μετατρέψει τη σύγχρονη τέχνη από ένα απομακρυσμένο και συχνά δυσπρόσιτο πεδίο σε ένα εργαλείο διαλόγου, συμμετοχής και συλλογικής σκέψης. Με ορίζοντα τα επόμενα χρόνια, η διοργάνωση φιλοδοξεί να επεκταθεί και σε άλλα νησιά των Κυκλάδων, συγκροτώντας σταδιακά ένα δίκτυο πολιτιστικής παραγωγής που θα αναδείξει το Αιγαίο ως έναν δυναμικό χώρο σύγχρονης καλλιτεχνικής δημιουργίας και έρευνας.

Χρύσα Κωτούλα, Vessels-An Archaeology of the studio, Ανακυκλωμένος πηλός και σμάλτο, μεταβλητές διαστάσεις

40 Roomors, Comotirio, Sofia Xenia Economou, Doris Hakim, Mons Jørgensen, Camilla Kielland, Guillaume Krick, Raffaella Levis, Carolina Negroni, Emer O’Brien, Violeta Ortega Navarrete, Ozhopé Collective, Liam Palmer, Sara Rosenthal, Carol Sansour, Soda Pop × Λεωνίδας Αργυρός × Νίκος Κασνάκης × Χρήστος Σαχ × Enosis Collective, Mary Stefanou, Batu Tate, Μάνια Αδαμοπούλου, Γιώργος Ασημακόπουλος, Λυδία Βαϊρακταράκη, Δέσποινα Βαξεβανίδη, Βασιλική Βελέντζα, Μαριλένα Γεωργαντζή, Αντώνης Γιακουμάκης, Θεανώ Γιαννέζη, Νικόλαος Γιώτης, Ειρήνη Γκόνου, Εύη Ζαμπέλη, Στράτος (Ευστράτιος) Ζαργκλής, Κυριακή Ημέλλου, Γεράσιμος Κανάκης, Δέσποινα Καπίρη, Αντιγόνη Καρώνη, Σοφία Κιούση, Κωνσταντίνος Κοϊνός, Κωνσταντίνος Κοράκης, Κατερίνα Κότσαλα, Joy Κουμεντάκου, Ρίκα Κριθαρά, Χρύσα Κωτούλα, Μαρία Κώτσου, Κατερίνα Μεσσήνη, Μαρκέλλα Μιχαλιτσιάνου, Ελεάννα Μπαλέση, Χάρης Μπασκόζος, Αλεξάνδρα Παλαμιδά, Ζαχαρίας Παπαντωνίου, Δημήτρης Πλατανάκης, Αναστασία Ρήγα, Ανδρέας Σάββα, Βαγγέλης Σάββας, Δημήτρης Ανδριανός Σιδηροκαστρίτης, Ελένη Σιούστη, Όλγα Σουβερμέζογλου, Ελίζα Σόρογκα & Ρωξάνη-Ελένη Γαρεφαλάκη, Δέσποινα Σταύρου, Αναστασία Στόιου, Άννα Στρούλια, Ανδρέας Τζανουδάκης, Βαλεντίνα Φαραντούρη & Γιάννης Καράλης, Φιλίππα Φλώρακα, Χριστίνα Φοίβη, Μάιρα Χαβιάρα, Ιωάννα Χατζηπανηγύρη, Στέλλα Χριστοφή.