Η Φαλακρή Τραγουδίστρια -Συμβαίνουν αυτά καμιά φορά-, της Μαριλένας Κατρανίδου στο Θέατρο Αλκμήνη

Η Μαριλένα Κατρανίδου παρουσιάζει, από τις 20 έως τις 23 Ιουλίου, στην Πειραιώς 260, στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου 2026, την παράσταση «Η Φαλακρή Τραγουδίστρια –Συμβαίνουν αυτά καμιά φορά-», βασισμένη στο έργο του Ευγένιου Ιονέσκο.

Όσο περισσότερο μιλάμε, τόσο λιγότερο επικοινωνούμε.

Η Φαλακρή Τραγουδίστρια είναι ένα βαθιά αντιθεατρικό έργο, έτσι άλλωστε το χαρακτήριζε και ο ίδιος ο συγγραφέας του. Ανέβηκε για πρώτη φορά στη σκηνή το 1950, προκαλώντας την οργή των θεατών, οι οποίοι προχώρησαν σε μαζικές αποχωρήσεις και αποδοκιμασίες. Μέσα στα επόμενα χρόνια, ωστόσο, καθιερώθηκε ως ένα από τα σημαντικότερα έργα του παγκόσμιου θεάτρου, αλλάζοντας δια παντός τους όρους της σύγχρονης δραματουργίας.

Χρησιμοποιώντας απλές καθημερινές φράσεις, λεκτικά κλισέ και γλωσσικούς αυτοματισμούς, ο Ρουμάνος θεμελιωτής του Θεάτρου του Παραλόγου –αν και ο ίδιος δεν ενστερνίστηκε ποτέ τον όρο– τοποθετεί τη γλώσσα ως εμπόδιο, αναδεικνύοντας έτσι την αδυναμία της ανθρώπινης επικοινωνίας.

Ο Ιονέσκο, με τη μοναδική του ικανότητα να προκαλεί ταυτόχρονα γέλιο και αποστροφή, αφήνει τους ήρωές του ανυπεράσπιστους απέναντι στις λέξεις. Αντιστέκεται σθεναρά στη συγκρότηση μιας συμβατικής πλοκής, ανατρέπει κάθε αναγνωρίσιμη θεατρική φόρμα και ανάγεται, τελικά, σε έναν από τους ουσιαστικούς ανανεωτές του θεάτρου του εικοστού αιώνα, με τη Φαλακρή Τραγουδίστρια να θεωρείται από πολλούς το αριστούργημά του.

Στην εκδοχή που προτείνει η Μαριλένα Κατρανίδου, το έργο αντιμετωπίζεται ως πεδίο έρευνας πάνω στους ανθρώπινους μηχανισμούς συμπεριφοράς. Μια σκηνική πρόταση γύρω από το παράλογο, μια δραματουργία φτιαγμένη από ετερόκλητα υλικά, γεμάτη παγίδες που μοιάζουν παράλογα λογικές. Μία ιστορία κλισέ: δύο τυπικά ζευγάρια Άγγλων, μία υπηρέτρια, ένας πυροσβέστης, ένα κουδούνι που χτυπάει, μία πιθανή φωτιά. Κι όμως το πραγματικό ζήτημα βρίσκεται αλλού. Πόσες κοινές λογικές χρειάζονται για να προκύψει το παράλογο;

Η παράσταση εκκινεί από το Τμήμα Θεάτρου της Σχολής Καλών Τεχνών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης πριν από δέκα χρόνια ως εργασία πάνω στην κατεύθυνση της σκηνοθεσίας. Έκτοτε το έργο ταξίδεψε σε φεστιβάλ και σκηνές στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Πρόσφατα παρουσιάστηκε στο θέατρο Αμαλία στη Θεσσαλονίκη (Νοέμβριος – Δεκέμβριος 2025).

Η παράσταση είναι μέρος του SYSTEMA – For the Greek Performing Arts, της σύμπραξης του Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου, του Εθνικού Θεάτρου και του Διεθνούς Φεστιβάλ Χορού Καλαμάτας για την προβολή της σύγχρονης ελληνικής δημιουργίας στο εξωτερικό.