Τα “11 Σονέτα του Σκοτεινού Έρωτα” του Λόρκα σε μια καλοκαιρινή συναυλία με ελεύθερη είσοδο

Την Τρίτη 7 Ιουλίου, στις 20:30, το Κέντρο Μικρασιατικών Σπουδών φιλοξενεί την πρώτη ολοκληρωμένη παρουσίαση του κύκλου τραγουδιών «11 Σονέτα του Σκοτεινού Έρωτα», σε μουσική του Νίκου Χατζηελευθερίου και ελληνική απόδοση των ποιημάτων από τον Περουλή Σακελλαρίδη, σε συνεργασία με τον Δημήτρη Ιντζέ. Ο Ιστορικός και μουσικοκριτικός Γιώργος Β. Μονεμβασίτης θα κάνει μια σύντομη αναφορά στην ιστορία της μελοποίησης έργων του F. G. Lorca στην Ελλάδα.

Τα «Σονέτα του Σκοτεινού Έρωτα» αποτελούν ένα από τα πιο προσωπικά και συγκλονιστικά έργα του Λόρκα. Πρόκειται για έντεκα σονέτα που αφηγούνται την πορεία μιας ερωτικής σχέσης, τη λαχτάρα, την αφοσίωση, τη σωματική επιθυμία, την απουσία, τη ζήλια και τον πόνο της μη ανταπόκρισης. Γραμμένα λίγο πριν από τη δολοφονία του ποιητή, συνιστούν μια από τις πιο ώριμες και βαθιά εξομολογητικές στιγμές της δημιουργίας του.

Ο ίδιος ο Λόρκα αναφερόταν σε αυτά απλώς ως «τα σονέτα μου» ή «το βιβλίο με τα σονέτα». Μόνο στον στενό του φίλο, τον ποιητή Βιθέντε Αλεϊχάντρε, αποκάλυψε τον τίτλο «Σονέτα του Σκοτεινού Έρωτα». Όπως εξηγούσε αργότερα ο Αλεϊχάντρε, ο «σκοτεινός έρωτας» δεν παρέπεμπε σε κάτι αινιγματικό, αλλά σε έναν έρωτα δύσκολο, οδυνηρό και συχνά χωρίς ανταπόκριση.

Παράλληλα, ο κύκλος αυτός σηματοδοτεί και την επιστροφή του Λόρκα στις αυστηρές κλασικές φόρμες της ποίησης. Ύστερα από χρόνια πειραματισμών με τον ελεύθερο στίχο, ο ποιητής στρέφεται ξανά στο σονέτο, επιβεβαιώνοντας τη γνωστή του πεποίθηση ότι «δεν μπορείς να λέγεσαι ποιητής αν δεν έχεις γράψει σονέτα».

Η παρούσα μουσική προσέγγιση αποτελεί την πρώτη ολοκληρωμένη ελληνική μελοποίηση και παρουσίαση του συνόλου των έντεκα σονέτων. Η σύνθεση του Νίκου Χατζηελευθερίου δεν επιδιώκει την πρωτοτυπία ως αυτοσκοπό, αλλά επιχειρεί να προσεγγίσει το πνεύμα του ίδιου του ποιητή και της εποχής του, συνομιλώντας δημιουργικά τόσο με τη μεγάλη ελληνική παράδοση της μελοποιημένης ποίησης του Λόρκα όσο και με τις λαϊκές μουσικές καταβολές της Ισπανίας που τόσο αγάπησε και μελέτησε ο ίδιος.

Η συνεργασία του Νίκου Χατζηελευθερίου και του Περουλή Σακελλαρίδη συνεχίζεται μέσα από ένα ακόμη έργο εμπνευσμένο από την ισπανική λογοτεχνία, μετά τη μουσική-σκηνική μπαλάντα «Γέρμα» (2015), βασισμένη στο ομώνυμο έργο του Λόρκα, και τον κύκλο τραγουδιών «Vertigo» (2018), πάνω σε ποίηση του Gustavo Adolfo Bécquer.

Βασικός ερμηνευτής της βραδιάς είναι ο Νίκος Μπαλογιάννης, ένας από τους σημαντικότερους Έλληνες σολίστ της κλασικής κιθάρας, ο οποίος προσεγγίζει το έργο μέσα από μια διαφορετική καλλιτεχνική ιδιότητα, αυτή του τραγουδιστή. Φιλική συμμετοχή έχει ο Κώστας Θωμαΐδης, ένας από τους σημαντικότερους ερμηνευτές του ελληνικού τραγουδιού, με βαθιά γνώση της μελοποιημένης ποίησης και του ποιητικού λόγου.

Στο πρώτο μέρος η σοπράνο Νίκη Νικολακοπούλου με τον Νίκο Χατζηελευθερίου στην κιθάρα θα ερμηνεύσει μια σειρά τραγουδιών από τη “Γέρμα” του Λόρκα (από την προηγούμενη δουλειά) σε μουσική Ν. Χατζηελευθερίου και μετάφραση Π. Σακελλαρίδη.