Ισπανός υπ. Πολιτισμού: Η “Γκερνίκα” δεν φεύγει από τη Μαδρίτη – Αντιδράσεις από τους Βάσκους

Τις τελευταίες εβδομάδες, οι ισπανοί πολιτικοί ανταλλάσσουν προσβολές σε μια έντονη και ολοένα και πιο πολιτικοποιημένη αντιπαράθεση σχετικά με το πρόσφατο αίτημα της περιφερειακής κυβέρνησης της Χώρας των Βάσκων να δανειστεί το έργο «Γκέρνικα» του Πάμπλο Πικάσο για μια έκθεση στο Μουσείο Γκούγκενχαϊμ του Μπιλμπάο, σύμφωνα με δημοσίευμα της εφημερίδας El País.

«Δεν έχει νόημα να επιστρέφονται όλα στον τόπο προέλευσής τους», δήλωσε η πρόεδρος της περιφερειακής κυβέρνησης της Μαδρίτης, Ιζαμπέλ Ντίαθ Αγιούσο, ρίχνοντας το πρώτο”σπίρτο” στη φωτιά. «Αυτό αντανακλά μια επαρχιακή νοοτροπία, ενώ ο πολιτισμός είναι παγκόσμιος». Σε αυτό, πολιτικός της Χώρας των Βάσκων, Αϊτόρ Εστεμπάν, απάντησε κατηγορώντας την Αγιούσο ότι εκείνη είναι η «επαρχιακή», επειδή θεωρεί «το να πιεις μια μπύρα σε μια βεράντα είναι εθνική δήλωση».

Η Γκουέρνικα του Πικάσο. Photo Credits: Museo Nacional Centro de Arte Reina Sofía

Πριν από δύο εβδομάδες, ο περιφερειάρχης της Χώρας των Βάσκων, Ιμανόλ Πραδάλες, ζήτησε επίσημα να δανειστεί ο πίνακας στο μουσείο του Μπιλμπάο για τον εορτασμό της 90ής επετείου της πόλης, αλλά το αριστούργημα του Πικάσο δεν έχει φύγει από το Μουσείο Ρέινα Σοφία της Μαδρίτης από το 1992, και το μουσείο έχει λάβει επανειλημμένα μέτρα για να παραμείνει έτσι.

Χθες, Τρίτη 08/04, ο υπουργός Πολιτισμού της Ισπανίας έδωσε την επίσημη απάντηση της κυβέρνησης Σάντσεθ στο αίτημα, η οποία ήταν και αρνητική.

Ο Ερνέστ Ουρτασούν απάντησε για άλλη μια φορά στους Βάσκους ότι το έργο «Γκερνίκα» του Πάμπλο Πικάσο δεν θα μεταφερθεί στο Μπιλμπάο, όπως είχε ζητήσει ο Λεχεντάκαρι (Πρόεδρος της Βασκικής Κυβέρνησης) Ιμανόλ Πραδάλες στις 27 Μαρτίου από τον Πρόεδρο Πέδρο Σάντσεθ κατά τη διάρκεια συνάντησης στο Παλάτι της Μονκλόα. Ο Υπουργός Πολιτισμού ήταν κατηγορηματικός: «Κατανοώ την ευαισθησία πίσω από αυτό το αίτημα. Μιλάμε για ένα έργο που συνδέεται με τη μνήμη της Γκερνίκα και τον πόνο που συμβολίζει. Υποχρέωσή μου είναι να εγγυηθώ την πρόσβαση στον πολιτισμό και επίσης να διαφυλάξω την κληρονομιά μας. Σε θέματα όπως αυτό, πρέπει να ακούμε τους ειδικούς που συντηρούν το έργο εδώ και 30 χρόνια. Οι εκθέσεις τους είναι σαφείς και συμβουλεύουν να μην μετακινηθεί το έργο λόγω των κινδύνων που αυτό συνεπάγεται».

Ο Γερουσιαστής Igotz López επανέλαβε τη θέση της Βασκικής Κυβέρνησης, η οποία τις τελευταίες δύο εβδομάδες ζητά τη σύσταση μιας ομάδας εργασίας εμπειρογνωμόνων για να διασφαλιστεί η μεταφορά. «Ζητάμε ένα προσωρινό και έκτακτο δάνειο. Επιμένουμε στη δημιουργία μιας ομάδας εργασίας αποτελούμενης από τεχνικούς του Μουσείου Reina Sofía, του Μουσείου Guggenheim και διεθνείς εμπειρογνώμονες, προκειμένου να αξιολογηθεί η σκοπιμότητα της μεταφοράς. Πιστεύω ότι οι σημερινές τεχνικές εξελίξεις θα το καθιστούσαν εφικτό, ενώ η εμπειρία του Μουσείου Guggenheim είναι αποδεδειγμένη. Το μόνο που χρειάζεται είναι η πολιτική βούληση».

Οι Βάσκοι θέλουν να μεταφερθεί ο πίνακας στο Μουσείο Γκούγκενχαϊμ του Μπιλμπάο, για να εκτεθεί από την 1η Οκτωβρίου 2026 έως τις 30 Ιουνίου 2027, για να τιμήσουν την 90ή επέτειο της σύστασης της πρώτης Βασκικής Κυβέρνησης και του βομβαρδισμού της Γκερνίκα στις 26 Απριλίου 1937. «Θα ήταν μια χειρονομία ιστορικής μνήμης και συμβολικής αποκατάστασης προς τον βασκικό λαό», είχε δηλώσει ο Πρόεδρος της Βασκικής Κυβέρνησης στον Πρωθυπουργό Πέδρο Σάντσεθ. Το περασμένο Σαββατοκύριακο, ο βασκικός ηγέτης εκμεταλλεύτηκε την Aberri Eguna (Ημέρα της Βασκικής Πατρίδας) για να ρωτήσει τον Σάντσεθ αν θα είχε «το πολιτικό θάρρος» να φέρει τον πίνακα στη Χώρα των Βάσκων. Απ’ ο,τι φαίνεται, όμως, η ισπανική κυβέρνηση είναι ανένδοτη.