«Το έγκλημα και η τιμωρία»: Όπου ο Παπαδιαμάντης διαβάζει Ντοστογιέφσκι

Ένα μοναδικό πολιτιστικό τεκμήριο, το κλασικό αριστούργημα του Φιόντορ Ντοστογιέφσκι «Το έγκλημα και η τιμωρία», σε μετάφραση Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη, γίνεται και πάλι, μετά από πολλά χρόνια, διαθέσιμο στο κοινό, χάρη στην επανέκδοσή του από τις εκδόσεις Historia.

Ο πρωταγωνιστής του μυθιστορήματος, ο φοιτητής Ρασκόλνικωφ, έχοντας σχηματίσει την ιδέα ότι ανήκει στους λίγους εκλεκτούς που έχουν το δικαίωμα να υπερβαίνουν τον νόμο, διαπράττει ένα φρικτό έγκλημα. Κορυφαίος ψυχογράφος ο Ντοστογιέφσκι, παρακολουθεί με οξυδέρκεια την πορεία του ήρωά του από την ύβρη στην παραδοχή της ενοχής και από την εσωτερική διάλυση στην αναζήτηση της λύτρωσης.

Η μετάφραση αυτή, που αποτελεί μια «συνάντηση κορυφής», των δύο σπουδαίων μορφών της ρωσικής και της ελληνικής λογοτεχνίας, πραγματοποιήθηκε χάρη στην πρωτοβουλία της «Εφημερίδος», όπου δημοσιεύτηκε το 1889, σε 106 συνεχόμενες επιφυλλίδες, η μετάφραση του Παπαδιαμάντη, φέρνοντας για πρώτη φορά το ελληνικό αναγνωστικό κοινό σε επαφή με το έργο του Ρώσου κλασικού.

Το μνημειώδες αυτό μεταφραστικό εγχείρημα παρέμενε για δεκαετίες ανώνυμο, ενώ χρειάστηκε να περάσει ένας ολόκληρος αιώνας για να εκδοθεί για πρώτη φορά σε βιβλίο, το 1992, από τις εκδόσεις Ιδεόγραμμα. Η ιστορική εκείνη έκδοση, εξαντλημένη από πολλά χρόνια, ανέδειξε τη σπουδαιότητα της παπαδιαμαντικής μετάφρασης και άνοιξε τον δρόμο για την παρούσα έκδοση.

Credits: Pavlos Nirvanas

Η νέα έκδοση που παρουσιάζουν οι εκδόσεις Historia επαναφέρει το κείμενο πλήρες και φιλολογικά τεκμηριωμένο. Σε επιμέλεια του Κωνσταντίνου Κούκουνα, η έκδοση συνοδεύεται, εν είδει προλόγου, από την παρουσίαση που έγραψε το 1889 στην «Εφημερίδα» ο έτερος κορυφαίος των ελληνικών γραμμάτων, Εμμανουήλ Ροΐδης.