Οι “Βρικόλακες” του Χένρικ Ίψεν στο Θέατρο Radar

Η παράσταση παρουσιάζεται για 2η σεζόν στο Θέατρο Radar από την Παρασκευή 26 Σεπτεμβρίου 2025 σε απόδοση- σκηνοθεσία Αναστασίας Παπαστάθη.

Το έργο του Χένρικ Ίψεν «Βρικόλακες» γραμμένο το 1881 ήταν μια κραυγή ενάντια στην υποκρισία και την διαφθορά. Συνάντησε πολλές αντιδράσεις από το πρώτο ανέβασμα του στο θέατρο, για την τολμηρότητά του και τον τρόπο με το οποίο έθιγε τον καθωσπρεπισμό και τις μικροαστικές αντιλήψεις της κοινωνίας και της εκκλησίας. Κατάφερε όμως να επιβληθεί και να θεωρείται σήμερα από τα πιο σημαντικά έργα της παγκόσμιας δραματουργίας.

Τζούλια Χατζηκωστάκη

Η Ελένα Άλβινγκ ετοιμάζεται να εγκαινιάσει ένα ορφανοτροφείο προς τιμήν του άσωτου συζύγου της που έχει πεθάνει για να συντηρήσει την καλή εικόνα του λοχαγού Άλβινγκ απέναντι στον γιο της Όσβαλτ Άλβινγκ και απέναντι στην κοινωνία. Πιστεύει ότι έτσι θα σκεπάσει τα μυστικά της οικογένειας και θα κλείσει τους λογαριασμούς με το σκοτεινό παρελθόν του συζύγου της. Όμως οι εξελίξεις και τα γεγονότα την υπερβαίνουν. Πολύ γρήγορα θα έρθει αντιμέτωπη με τον εαυτό της και τις επιλογές της. Όσο κι αν προσπάθησε να προστατεύσει τον γιο της και να τον κρατήσει μακριά από την καταστροφική επιρροή του πατέρα στάθηκε αδύνατο.

Ο Όσβαλντ επιστρέφει στο σπίτι κουβαλώντας την ασθένεια που έχει κληρονομήσει από τον πατέρα του. Ο πάστορας Μάντερς που έρχεται να εκφωνήσει τον λόγο στα εγκαίνια του ορφανοτροφείου, βρίσκεται αντιμέτωπος με αναπάντεχα γεγονότα στα οποία εμπλέκεται ο ξυλουργός Ένγκστραντ. Και η Ρεγγίνα που βρίσκεται στην υπηρεσία της κας Άλβινγκ καλείται να αντιμετωπίσει την αλήθεια για το παρελθόν της.

Τα πρόσωπα του έργου θα αναμετρηθούν μεταξύ τους διεκδικώντας απεγνωσμένα το φως και την χαρά της ζωής, έχοντας να παλέψουν με τις σκουριασμένες ιδέες, με τις παλιές αντιλήψεις, με τα βιώματά τους, με την κληρονομιά των γονιών τους…
Με όλα αυτά που ο Ίψεν ονομάζει βρικόλακες.

Τζούλια Χατζηκωστάκη

Ο Ίψεν στο έργο του «Βρικόλακες» μέσα από την μικρογραφία της οικογένειας Άλβινγκ και του κοινωνικού πλαισίου που την περιβάλει, πραγματεύεται θέματα που αγγίζουν διαχρονικά ηθικά, κοινωνικά και ψυχολογικά ζητήματα.
Καταδικάζει την υποκρισία της κοινωνίας που κρύβει την αλήθεια πίσω από μια βιτρίνα ηθικής για να διατηρήσει το «καλό όνομα» την άψογη δημόσια εικόνα.
Αναδεικνύει το θέμα της κληρονομικότητας και πως τα λάθη και οι αμαρτίες των γονέων επηρεάζουν τις επόμενες γενιές. Η Ελένα Άλβινγκ, η κεντρική ηρωΐδα, προσπαθεί να ξεφύγει από την καταπίεση ενός κοινωνικού συστήματος που επιβάλλει την θέση της γυναίκας να είναι υποτακτική και εξαρτημένη από τον άντρα της. Παλεύει να ελευθερωθεί από τα στερεότυπα και στην ουσία παλεύει με τον εαυτό της, γιατί αυτές οι καταβολές είναι βαθιά ριζωμένες μέσα της.
Ο Ίψεν στο έργο του «Βρικόλακες» μίλησε με τόλμη για τα δικαιώματα των γυναικών, την ισότητα των φύλων, την πάλη της γυναικείας χειραφέτησης, την απαίτηση για αυτοδιάθεση, αλλά και για το θέμα της ευθανασίας που παραμένει ταμπού μέχρι σήμερα.
Είναι συναρπαστικό να διαπιστώνει κανείς πόσο άμεσο και τολμηρό εξακολουθεί να είναι το έργο στην εποχή μας και πως τα θεμελιώδη ανθρώπινα και κοινωνικά ζητήματα που θίγει επανεμφανίζονται στις μέρες μας με νέες μορφές.