Από τον Αναδιώτη στον Σερβετάλη: Όταν άλλο ένα βασικό δικαίωμα αμφισβητείται σε τηλεοπτική μετάδοση

Για κάποιο λόγο, 38 χρόνια μετά τη θέσπισή του, το δικαίωμα στην άμβλωση, τίθεται τις τελευταίες ημέρες υπό αμφισβήτηση. Αυτός ο “κάποιος λόγος” ή μάλλον η αφορμή για να ξεκινήσει αυτή η συζήτηση ήταν η τρομακτική τοποθέτηση του Νίκου Αναδιώτη στην Ευρωβουλή. Ο ευρωβουλευτής της Νίκης, λίγο ή πολύ, δήλωσε ότι θα έπρεπε να εξερευνηθεί το ενδεχόμενο να απαγορευτούν οι αμβλώσεις ως “λύση” για το δημογραφικό.

Συγκεκριμένα και για να είμαι ακριβής, ανέφερε: «Εάν πραγματικά επιθυμούμε την επιβίωση της Ευρώπης, πρέπει να προστατεύσουμε την αγέννητη ζωή, τη μητρότητα, την παραδοσιακή οικογένεια, καταβάλλοντας γενναίους πόρους σε γεννήσεις νέων Ευρωπαίων και, εν τέλει, να επανεύρουμε τις αξίες στις οποίες στηρίχτηκε ο ευρωπαϊκός πολιτισμός». Ούτε ο ίδιος δεν τόλμησε να το πει ξεκάθαρα, αλλά οι απόψεις της Νίκης είναι γνωστές και όλοι ξέρουμε να διαβάζουμε πίσω από τα λόγια.

Λίγες ημέρες αργότερα, μια εκπομπή θεώρησε σκόπιμο να τοποθετηθεί άλλος ένας ηθοποιός – αυτή τη φορά όχι πολιτευόμενος – για το δικαίωμα των γυναικών στην άμβλωση. Έτσι, σήμερα διαβάζουμε όλοι τον εξής τίτλο: “Άρης Σερβετάλης: Η έκτρωση είναι δολοφονία”.

Συγκεκριμένα και για να είμαι πάλι ακριβής, ο ηθοποιός δήλωσε, μεταξύ άλλων, για το ζήτημα των αμβλώσεων: «Η έκτρωση είναι δολοφονία. Είναι απροστάτευτα πλάσματα που προτιμάμε να τα σκοτώσουμε. Δυστυχώς, αισθάνομαι ότι τη θέση της γυναίκας δεν την τιμά να ταυτίζεται με μία δολοφονία, ειδικά για ένα πλάσμα που είναι τελείως απροστάτευτο. Είναι προτιμότερο για μένα να πάρει την ευθύνη κάποιος να το κυοφορήσει και ύστερα ας το πετάξει ή ας το δώσει σε ορφανοτροφείο. Υπάρχουν άνθρωποι που δεν μπορούν να κάνουν παιδιά».

Δεν θα εστιάσω στον Άρη Σερβετάλη για δύο λόγους. Πρώτον, γιατί ο τηλε-κανιβαλισμός είναι για ακόμη μια φορά εξαιρετικά υποκριτικός. Το πάνελ της ίδιας εκπομπής που ζήτησε την άποψη του ηθοποιού (γνωρίζοντας φαντάζομαι πάνω κάτω ότι ενδέχεται να ασπάζεται την άποψη της Εκκλησίας, δεδομένου ότι είναι γνωστά τα πιστεύω του), υποδυόταν το “σοκαρισμένο” στο άκουσμα της δήλωσης – που φαντάζομαι είχε περάσει από την αρχισυνταξία, τουλάχιστον η παρουσιάστρια δηλαδή θα έπρεπε να ήταν ενήμερη. Αμέσως μετά, φιλοξενήθηκε και ο εκπρόσωπος Τύπου της Νίκης, για να ακουστούν ακόμα περισσότερο οι μεσαιωνικές αυτές απόψεις.

Αλήθεια, για ποιο λόγο να τοποθετηθεί ένας ηθοποιός για ένα τέτοιο ζήτημα; Ο καθένας έχει την άποψή του φυσικά, αλλά δεν έχουν όλες οι απόψεις την ίδια βαρύτητα. Ή μάλλον δεν θα έπρεπε να τίθεται θέμα άποψης. Σε τέτοια ζητήματα μιλά η επιστήμη. Ας τοποθετηθεί ένας επιστήμονας, λοιπόν, ή τέλος πάντων κάποιος που έχει γνώση όλων των πλευρών του ζητήματος, είτε ως ειδικός είτε ως άμεσα ενδιαφερόμενος.

Δεύτερον, αυτή η άποψη δεν είναι απλά μια ιδιοτροπία του Άρη Σερβετάλη. Είναι ενδεικτική για την νοοτροπία που επικρατεί γενικότερα, σε μια κοινωνία καταδικασμένη σε σήψη. Όσοι ασπάζονται και προωθούν τέτοιες απόψεις, δεν μοιάζουν να ενδιαφέρονται πραγματικά για το παιδί και τα δικαιώματά του. Δεν ενδιαφέρονται για την κατάληξη των “αθώων ψυχών”, όπως συνήθως λένε, που τόσο θέλουν να σώσουν. “Ας το πετάξει μετά”, λένε. Τόσο απλό.

Παράλληλα, αν και η δήλωση ενός ηθοποιού σε μια πρωινή εκπομπή δεν είναι αμελητέα – όχι όταν εκατομμύρια άνθρωποι ακόμα ενημερώνονται από την τηλεόραση, με όλα τα καλά και κυρίως τα κακά της – μάλλον θα έπρεπε να ασχολούμαστε περισσότερο με το γεγονός ότι αυτή δεν είναι μια απλή δήλωση μέσα στις τόσες που γίνονται καθημερινά σε ρεπόρτερ της σόου μπιζ. Αυτή η “άποψη” κερδίζει όλο και περισσότερο έδαφος. Έχει φτάσει στα έδρανα της Ευρωβουλής και – γιατί όχι – μπορεί σύντομα να φτάσει και στη δική μας Βουλή.

Και το χειρότερο: Αυτή δεν είναι μια “ελληνική ιδιαιτερότητα”. Πρόκειται για ένα ζήτημα που έχει ανοίξει σε όλο τον κόσμο. Η αξιολόγηση του ΟΗΕ για την πορεία επίτευξης των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης, κάνει ξεκάθαρο ότι η θέση της γυναίκας παραμένει σε επικίνδυνα νερά. 1,2 δισεκατομμύρια γυναίκες ζουν σε χώρες και περιοχές με περιορισμούς στην πρόσβαση σε ασφαλείς αμβλώσεις. 102 εκατομμύρια γυναίκες γυναίκες ζουν σε μέρη όπου η άμβλωση απαγορεύεται εντελώς.

Όλα αυτά τα στοιχεία δεν αφορούν μόνο αυτό που λέμε αναπτυσσόμενες χώρες. Από το 2022, εκατομμύρια γυναίκες σε διάφορες πολιτείες των ΗΠΑ δεν έχουν πλέον δικαίωμα στην άμβλωση.

Και αν νομίζουμε ότι οι ΗΠΑ είναι “μακριά από εμάς”, τότε είμαστε βαθιά νυκτωμενοι. Σε όλο τον κόσμο, η κοινωνία αυτή σαπίζει, γι’αυτό και κάνουν την εμφάνισή τους τα ίδια ακριβώς φαινόμενα, με μαθηματική σχεδόν ακρίβεια. Εξάλλου, η άνοδος της ακροδεξιάς πάει χερι-χερι με τέτοιες αντιδραστικές απόψεις. Και η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει δείξει ότι δεν είναι πάντα πρόθυμη να υπερασπιστεί την ανθρώπινη ζωή – ένα γρήγορο παράδειγμα που μου έρχεται στο μυαλό είναι η στήριξη στη γενοκτονία που λαμβάνει χώρα στην Παλαιστίνη, με θύματα εκατοντάδες χιλιάδες γυναίκες και παιδιά.

Το θέμα, λοιπόν, είναι ότι άλλο ένα δικαίωμα, που θεωρούσαμε αυτονόητο και αδιαπραγμάτευτο, τίθεται υπό αμφισβήτηση. Όλο και περισσότερες γυναίκες βρίσκουμε άλλον έναν λόγο να νιώθουμε αβοήθητες. Τον 21ο αιώνα, το αίτημα θα έπρεπε να είναι οι δωρεάν αμβλώσεις για όλες μας. Όχι η επιστροφή στον Μεσαίωνα.