Από πού αντλούν τις σούπερ δυνάμεις τους οι παιδαγωγοί προσχολικής ηλικίας;

 «Η σούπερ δύναμη της δασκάλας μου είναι να αγαπάει!»

 «Η σούπερ δύναμη της δασκάλας μου είναι να δίνει αγκαλιές!»

λένε παιδιά ηλικίας 4 χρονών για τις δασκάλες τους. Από πού αντλούν όμως αυτές τις σούπερ δυνάμεις οι παιδαγωγοί της προσχολικής αγωγής; Ποια είναι τα δικά τους ψυχικά αποθέματα; Τελειώνουν άραγε ποτέ και πώς μπορούν να ξαναγεμίσουν;

Αυτά και άλλα πολλά ερωτήματα αποφάσισε να απαντήσει το πρόγραμμα «Wellbeing at Kinder» (2022-1-PL01-KA220-SCH-000087191) που χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση και πραγματοποιείται με τη συμμετοχή πέντε χωρών (Ιταλίας, Κύπρου, Πολωνίας, Ρουμανίας και της Ελλάδας) το χρονικό διάστημα 2022-2024.

Κύριο μέλημα του ερευνητικού αυτού έργου είναι να υποστηρίξει θεωρητικά, πρακτικά και με επικαιροποιημένα ερευνητικά δεδομένα, τους ανθρώπους που φροντίζουν καθημερινά τα παιδιά σε κάθε γωνιά της γης. Στόχοι του προγράμματος είναι η ανάπτυξη των δεξιοτήτων των παιδαγωγών, η ενθάρρυνσή τους για συνεχή προσωπική ανάπτυξη, η βελτίωση της κοινωνικής εικόνας τους και το σπουδαιότερο, η δημιουργία και το μοίρασμα πρακτικών και τεχνικών εργαλείων που θα βοηθούν στην ψυχική τους ευημερία.

Η ψυχική ευημερία των παιδαγωγών προσεγγίζεται ολιστικά και το πρόγραμμα συνδυάζει έξι διαφορετικές μεθοδολογίες απόλυτα συνδεδεμένες με την εκπαιδευτική διαδικασία και την ψυχική ισορροπία. Οι μεθοδολογίες αυτές είναι: η Θετική Ψυχολογία, η Μη Βίαιη Επικοινωνία, η Αυτορρύθμιση, η Επαφή με τη φύση, η Γιόγκα με στοιχεία ενσυνειδητότητας και η Γνωστική Ψυχολογία.

Στην πρώτη φάση του προγράμματος 84 παιδαγωγοί διαφόρων ηλικιών και από τις πέντε χώρες, κλήθηκαν να αξιολογήσουν τις δικές τους πραγματικές ανάγκες μέσω ενός ερωτηματολογίου δομημένου με τέτοιο τρόπο, ώστε να παρέχει την επισκόπηση των πραγματικών αναγκών. Η σημαντικότερη πτυχή του ερωτηματολογίου ήταν η ερώτηση για τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι παιδαγωγοί προσχολικής αγωγής.

Εκείνη που φαίνεται να απασχολεί περισσότερο αφορούσε κυρίως τις προκλήσεις συμπεριφοράς και ανάπτυξης που εντοπίζονται στα παιδιά. Οι προκλήσεις που σχετίζονται με το σύστημα, ήταν η δεύτερη κατηγορία που αναφέρεται από τους/τις παιδαγωγούς και οι χαμηλοί μισθοί ήταν η τρίτη πιο συχνή απάντηση.

Η πλειοψηφία των ερωτηθέντων συμφώνησε πως είναι αναγκαία και απαραίτητη η δημιουργία και η εφαρμογή προγράμματος για την ψυχική ανθεκτικότητα και συναισθηματική ευημερία,  γιατί ο κίνδυνος επαγγελματικής εξουθένωσης είναι πάρα πολύ μεγάλος.

Στην εξέταση των σημερινών τρόπων αντιμετώπισης του άγχους, οι παιδαγωγοί έχουν ήδη τους δικούς τους προτιμιταίους τρόπους αντιμετώπισης του εργασιακού στρες, της πίεσης και της επαγγελματικής εξουθένωσης, που βασίζονται σε δραστηριότητες στη φύση (63,41%),  στην απόλαυση ενός καλού διαβάσματος ή στην ακρόαση της αγαπημένης τους μουσικής (58,75%), όπως και στην κοινωνική αλληλεπίδραση (υποστήριξη από την οικογένεια και τους φίλους – 52,50%, μικρή συζήτηση με συναδέλφους 43,75%).

Στο πλαίσιο της αξιολόγησης των αναγκών, οι συμμετέχοντες στην έρευνα εξέφρασαν την άποψη τους για τους τρόπους που θα μπορούσαν να βοηθήσουν ή να βελτιώσουν τη ψυχική τους ευημερία. Από τους 84 συμμετέχοντες στην έρευνα, οι 66 θεώρησαν ότι η εκστρατεία στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ήταν μια καλή και αναγκαία ιδέα για το έργο αυτό, αλλά και προς όφελός τους.

Επίσης η πλειοψηφία συμφώνησε πως ένας πρακτικός οδηγός που θα περιλαμβάνει υποθέσεις διαφόρων εννοιών, αποδείξεις για την αποτελεσματικότητα μιας έννοιας και εμπνευσμένες ιστορίες που δείχνουν πώς η εφαρμογή των πρακτικών που προκύπτουν από τις βασικές έννοιες αλλάζουν τη ζωή κάποιου/ας, είναι ένα χρήσιμο εργαλείο. Απαραίτητος, σύμφωνα με τις/τους παιδαγωγούς, είναι και ένας οδηγός με τρόπους και τεχνικές για την καλύτερη επικοινωνία με τους γονείς των παιδιών.

Τέλος, μια εκπαιδευτική πλατφόρμα που θα περιλαμβάνει ασκήσεις και εργαλεία για τη ψυχική ευημερία των ενηλίκων, ενώ ταυτόχρονα θα περιλαμβάνει δραστηριότητες για την καθημερινότητα με τα παιδιά και την ομάδα και θα είναι προσβάσιμη σε όλους τους παιδαγωγούς, θεωρήθηκε χρήσιμη και απαραίτητη.

Με κριτήριο την ανάλυση των αναγκών των παιδαγωγών, ξεκίνησε εκστρατεία στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης με ανάρτηση ολιγόλεπτων βίντεο, μικρών ιστοριών ή μαγικών εμπειριών. Στόχος αυτών των αναρτήσεων είναι να βελτιωθεί η αυτοεικόνα των παιδαγωγών και να αντιληφθούν τόσο οι ίδιοι οι παιδαγωγοί αλλά και η ευρύτερη κοινωνία τη σπουδαιότητα του καθημερινού κοινωνικού τους έργου.

Ταυτόχρονα σχεδιάστηκε και ολοκληρώνεται η εκπαιδευτική πλατφόρμα με εργαλεία, πρακτικές και ασκήσεις για τους παιδαγωγούς και για την ομάδα των παιδιών, μεταφρασμένη στη γλώσσα της κάθε χώρας που συμμετέχει, καθώς και στα αγγλικά. Μέσα στην πλατφόρμα υπάρχει επίσης το θεωρητικό μέρος της κάθε μεθοδολογίας και ο οδηγός για την καλύτερη επικοινωνία με τους γονείς.

Οι παιδαγωγοί της προσχολικής ηλικίας αντλούν τις σούπερ δυνάμεις τους από την ίδια την καθημερινότητα με τα παιδιά. Για να συνεχίσουν να προσφέρουν απλόχερα αγκαλιές, αγάπη, φροντίδα και γνώση χρειάζονται αναγνώριση του έργου τους, βελτίωση της αυτοεικόνας τους, κοινωνική αλληλεπίδραση, εργαλεία και ασκήσεις για τη δική τους ψυχική υγεία, όπως και δραστηριότητες δοκιμασμένες για την ομάδα τους. Με την αισιοδοξία πως όλα αυτά θα τα βρουν στην παιδαγωγική πλατφόρμα του συγκεκριμένου προγράμματος ή συναφών πρωτοβουλιών, συνεχίζουμε και εμείς το έργο μας το οποίο μοιραζόμαστε εδώ με πολλή χαρά!

Μπείτε στην πλατφόρμα  wellbeing at Kinder  και ακολουθήστε τη σελίδα του προγράμματος στο facebook.