Ναπολέων

Η επεισοδιακή και πολυτάραχη ζωή του Ναπολέοντα Βοναπάρτη, μέσα από τα τιμημένα με δόξα πολεμικά πεδία όπου μεγαλούργησε αλλά και την εκρηκτική σχέση του με τη μόνη γυναίκα που αγάπησε, την Ιωσηφίνα.

Οι τρεις λέξεις που είπε λίγο πριν πεθάνει ο Ναπολέοντας – Γαλλία, στρατός, Ζοζεφίν- συμπυκνώνουν και το νόημα της ζωής του. Μιας ζωής που μέσα από το δίπτυχο της ανόδου και πτώσης, παρουσιάζεται σαν μια συρραφή από εμμονές (η κατάκτηση της Ευρώπης με κάθε κόστος), ανασφάλειες, εκκεντρικότητες αλλά και το πάθος του στρατηλάτη για την Ιωσηφίνα. Ουσιαστικά το φιλμ είναι μοιρασμένο ανάμεσα στο στρατιωτικό ταλέντο ενός σκληρού Βοναπάρτη του οποίου οι ικανότητες του στο πεδίο της μάχης δεν αμφισβητούνται – κορυφαίες σκηνές στο φιλμ οι μάχες σε Αούστερλιτς και Βατερλό- και στις χτυπητές αδυναμίες ενός ανθρώπου απέραντα συμπλεγματικού και στενόμυαλου.

Το πρώτο κομμάτι θαμπώνει το αμφιβληστροειδή με το σχεδιασμό του Σκοτ και την άψογη εκτέλεση του πολωνού διευθυντή φωτογραφίας Ντάριους Βόλσκι. Το δεύτερο μέρος που έχει και το μεγαλύτερο ενδιαφέρον χρησιμεύει για να αποκρυπτογραφήσουμε τον άνθρωπο που κρύβεται πίσω από την βαριά στολή. Κάποια από αυτά είναι ήδη γνωστά (το κόμπλεξ λόγω του χαμηλού ύψους του, η ερωτική εμμονή με την Ιωσηφίνα) κάποια άλλα που αφορούν στη ρηχή προσωπικότητα του, την αδυναμία σωστής κρίσης, την ανασφάλεια του κλπ, ελέγχονται για την αληθοφάνεια τους.

Τις συμμεριζόμαστε όμως όλες αφενός μεν επειδή εμπιστευόμαστε τις ιστορικές γνώσεις του Σκοτ κι αφετέρου επειδή κατανοούμε την ανάγκη του να κάνει μια πειραγμένη βιογραφία που δεν έχει στόχο να καταλήξει αγιογραφία αλλά να αναζητήσει τα ψήγματα αλήθειας στις μικρές καθημερινές συνήθειες του Ναπολέοντα. Μερικές φορές ο Σκοτ ίσως να το παρακάνει με την κωμική αποδόμηση του ήρωα, γεγονός που προκαλεί ένα είδος βραχυκυκλώματος ακόμη και στην ερμηνεία του Φίνιξ που δεν ξέρει πάντα πώς να αποδώσει το ρόλο του: υπάρχουν σκηνές αψυχολόγητης δραματουργίας που θα ξενίσουν το θεατή όπως ακριβώς συμβαίνει και με τους ερμηνευτές.

Εκείνη όμως που ανταποκρίνεται και με το παραπάνω στα σκηνοθετικά τρικ που άλλοτε τονίζουν κι άλλοτε προσπερνούν χωρίς δεύτερη ματιά τα κομβικά σημεία του σεναρίου του Ντέιβιντ Σκάρπα είναι η εξαιρετική για άλλη μια φορά Βανέσα Κέρμπι («Τα θραύσματα μιας γυναίκας»).

Πρόκειται για μια συναρπαστική Ιωσηφίνα που δείχνει σε κάθε σκηνή την αξία της. Από την πρώτη φορά που συναντά τον διστακτικό στρατηγό και τον ρωτάει στα ίσα γιατί την κοιτά τόσο επίμονα, μέχρι και το τραγικό της φινάλε. Σε μια άλλη προσωπική σκηνή ανάμεσα τους, η χειραφετημένη Ιωσηφίνα δεν κωλώνει να πει κατάμουτρα στον υπερφίαλο και μεγαλομανή Ναπολέοντα που της παραθέτει τα «ξακουστά κατορθώματα» του, να μην ξεγελιέται. Όπως του λέει χαρακτηριστικά «χωρίς εμένα δίπλα σου θα ήσουν ένα τίποτα»!