O Jon Fosse είναι ο μεγάλος νικητής του Νόμπελ Λογοτεχνίας για το 2023

Η Σουηδική Ακαδημία έδωσε στη δημοσιότητα το όνομα του μεγάλου νικητή του Νόμπελ Λογοτεχνίας για το 2023, το οποίο, κάθε χρόνο απονέμεται «σε εκείνον τον συγγραφέα που θα έχει πετύχει, στον χώρο της λογοτεχνίας, εξαιρετικά επιτεύγματα με το έργο του, προς μια ιδανική κατεύθυνση», σύμφωνα με τη διαθήκη του ίδιου του Άλφρεντ Νόμπελ. Το υψηλού κύρους λογοτεχνικό βραβείο δόθηκε, φέτος, στον Νορβηγό συγγραφέα Jon Fosse, για τα «καινοτόμα θεατρικά και πεζογραφικά του έργα που δίνουν φωνή στα ανείπωτα».

Ο Jon Fosse γεννήθηκε στις 29 Σεπτεμβρίου 1959, στο Haugesund, της Νορβηγίας. «Το τεράστιο έργο του, που καλύπτει μια ποικιλία ειδών, περιλαμβάνει γύρω στα 40 θεατρικά έργα και μια πληθώρα μυθιστορημάτων, ποιητικών συλλογών, δοκιμίων, παιδικών βιβλίων και μεταφράσεων», δήλωσε ο Anders Olsson, πρόεδρος της επιτροπής Νόμπελ λογοτεχνίας. «Αν και σήμερα είναι ένας από τους πιο καταξιωμένους και πολυπαιγμένους θεατρικούς συγγραφείς στον κόσμο, ωστόσο, έχει κατακτήσει, επίσης, την αναγνώριση για τα μυθιστορήματα του, τις αφηγήσεις και την ποίηση του.

Οι συγγραφικές του ρίζες αποτελούν μια ανάμειξη της γλώσσας και της φύσης της νορβηγικής καταγωγής του, συνδυασμένες με τεχνικές στον απόηχο του μοντερνισμού». 

Ένα σοβαρό ατύχημα σε ηλικία 7 ετών είχε μεγάλο αντίκτυπο στον τρόπο γραφής του ως ενήλικας. Είναι ένας από τους πιο πολυπαιγμένους θεατρικούς συγγραφείς της Ευρώπης και χάρη στα λιτά, “πιντερικά” δράματά του προκρίνεται για το Νόμπελ Λογοτεχνίας κάθε χρόνο.

Το πρώτο του μυθιστόρημα, «Κόκκινο, μαύρο», εκδόθηκε το 1983, αν και ο ίδιος θεωρεί ως λογοτεχνικό του ντεμπούτο ένα διήγημα «Han» (Αυτός), που δημοσιεύτηκε σε μια φοιτητική εφημερίδα το 1981. Η επανάστασή του ως συγγραφέας ήρθε με το μυθιστόρημα «Naustet» (Boathouse) το 1989. Το

Το “magnum opus” του Fosse στη πεζογραφία, ωστόσο, παραμένει η όψιμη «Επταλογία» που ολοκλήρωσε το 2021: «Det andre namnet» (2019- Το άλλο όνομα, 2020), «Eg er ein annan» (2020- Εγώ είμαι ένας άλλος, 2020) και «Eit nytt namn» (2021- Ένα νέο όνομα, 2021). Το μυθιστόρημα που εκτείνεται σε 1250 σελίδες, είναι γραμμένο με τη μορφή μονολόγου, στον οποίο ένας ηλικιωμένος καλλιτέχνης μιλάει για τον εαυτό του ως άλλο πρόσωπο.

Έγραψε το πρώτο του θεατρικό έργο το 1992: «Κάποιος θα έρθει». Ενώ το «Και δεν θα χωρίσουμε ποτέ» ήταν το πρώτο που ανέβηκε στη σκηνή, και συγκεκριμένα στο Εθνικό Θέατρο του Μπέργκεν το 1994.

40 χρόνια από την πρώτη του συγγραφική προσπάθεια, ο Fosse αναγνωρίστηκε τώρα από την επιτροπή Νόμπελ «για τα καινοτόμα θεατρικά και πεζογραφικά έργα του που δίνουν φωνή στα ανείπωτα».

Το Νόμπελ Λογοτεχνίας έχει απονεμηθεί 116 φορές σε 120 νομπελίστες από το 1901 έως το 2023.

Ο νεότερος νομπελίστας λογοτεχνίας ήταν ο Ρούντγιαρντ Κίπλινγκ, ο οποίος ήταν 41 ετών όταν του απονεμήθηκε το βραβείο το 1907. Η γηραιότερη ήταν η Ντόρις Λέσινγκ, η οποία ήταν 88 ετών όταν βραβεύτηκε το 2007.

Πέρυσι, η Γαλλίδα συγγραφέας Annie Ernaux έγινε η 17η γυναίκα που κέρδισε το Νόμπελ λογοτεχνίας. Η Selma Lagerlöf ήταν η πρώτη γυναίκα που τιμήθηκε το 1909.