Anselm

Ο Βιμ Βέντερς δημιουργεί το πορτραίτο ενός από τους σημαντικότερους και πιο πρωτοποριακούς ζωγράφους και γλύπτες του καιρού μας, του Άνσελμ Κίφερ. Γυρισμένη σε 3D, η ταινία βυθίζει το κοινό σε ένα μοναδικό κινηματογραφικό ταξίδι που διαπερνά το δημιουργικό έργο ενός άντρα που εμπνέεται από την λογοτεχνία, την ποίηση, την ιστορία, την φιλοσοφία, την επιστήμη, την μυθολογία και την θρησκεία, ώστε να εξερευνήσει την ανθρώπινη ύπαρξη και την κυκλική φύση της ιστορίας.

Για περισσότερο από δύο χρόνια, ο Βέντερς ακολούθησε την καλλιτεχνική πορεία του Άνσελμ Κίφερ, συνδέοντας στάδια της ζωής του με σημαντικά μέρη της καριέρας του, η οποία μετράει ήδη πάνω από πέντε δεκαετίες.

Γεννημένος το 1945 στη Γερμανία, ο Άνσελμ Κίφερ είναι ένας από τους σημαντικότερους και πολύπλευρους καλλιτέχνες των ημερών μας. Το έργο του αποτελείται από μία ποικιλία μέσων μεταξύ των οποίων η ζωγραφική, η γλυπτική, η φωτογραφία, η ξυλογλυπτική, ινσταλέισιον και η αρχιτεκτονική.

Έχοντας πρώτα σπουδάσει νομική, ο Άνσελμ φοίτησε στις ακαδημίες καλών τεχνών στο Φράιμπουργκ και το Καρλσρούχε. Ως νεαρός καλλιτέχνης, δούλεψε στο πλάι του Γιόζεφ Μπόις.

Οι πρώιμες δουλειές τουεπικεντρώνονταν στην ιστορία του Γ’ Ράιχ και την μεταπολεμική ταυτότητα της Γερμανίας, με σκοπό να λύσουν τη σιωπή που επικράτησε σχετικά με τις φρικωδίες του πολέμου. Παρωδώντας τον ναζιστικό χαιρετισμό και αποδομώντας την ναζιστική αρχιτεκτονική και τους γερμανικούς ηρωικούς θρύλους, ο Κίφερ εξερεύνησε την ταυτότητα και τον πολιτισμό της γενέτειράς του.

Από το 1971 μέχρι και το 1992, όταν και μετακόμισε στη Γαλλία, ο Κίφερ δούλευε στο Όντενβαλντ. Εκεί, άρχισε να ενσωματώνει στα έργα του υλικά και τεχνικές που είναι πλέον εμβληματικά: γραφίτη, άχυρο, υφάσματα και ξυλογλυπτική,επηρεάστηκε από την ποίηση του ΠάουλΤσελάν και της Ίνγκεμποργκ Μπάχμαν κι ενσωμάτωσε βιβλικές και ιουδαϊκές αναφορές. Αργότερα, στα μέσα της δεκαετίας του ‘90,τα ταξίδια του στην Ινδία, την Ασία, την Αμερική και την Βόρεια Αφρική επηρέασαν καθοριστικά το καλλιτεχνικό του έργο, το οποίο άρχισε να εστιάζει στη συνδιαλλαγή ανάμεσα στον δυτικό και τον ανατολίτικο τρόπο σκέψης και πολιτισμό.

Εκτός από τη δημιουργία πινάκων, γλυπτών, βιβλίων και φωτογραφιών, ο Κίφερ έχει επέμβει και σε διάφορα τοπία. Στη Γερμανία, μετέτρεψε ένα παλιό εργοστάσιο τούβλων στο ατελιέ του, το οποίο σταδιακά το εμπλούτισε με ινσταλέισιον και γλυπτά που μετατράπηκαν σε αναπόσπαστο κομμάτι του χώρου. Αργότερα, όταν μετακόμισε στη Γαλλία, μεταμόρφωσε την περιοχή γύρω από το ατελιέ του, σκάβοντας το έδαφος και δημιουργώντας τούνελ και κρύπτες που συνδέουν διάφορα ινσταλέισιον. Πλέον, αυτή η περιοχή ανήκει στο ίδρυμα Eschaton-AnselmKiefer, και είναι ανοικτή στο κοινό.

Σήμερα, ο Άνσελμ Κίφερ ζει και εργάζεται έξω από το Παρίσι.

Το έργο του Άνσελμ Κίφερ “Des Malers Atelier” («Το ατελιέ του καλλιτέχνη»), που εκτίθεται στον τρίτο όροφο της μόνιμης Συλλογής του Ιδρύματος Βασίλη & Ελίζας Γουλανδρή στο Παγκράτι, απεικονίζει το ατελιέ του καλλιτέχνη σαν ένα μυστηριώδες οικοδόμημα που αναδύεται μέσα από έναν εφιαλτικό αντικατοπτρισμό, εν μέσω ενός ρημαγμένου αγροτικού τοπίου, όπου γη και ουρανός γίνονται ένα.