Ιβάν ο τρομερός

Το πιο φιλόδοξο σχέδιο που είχε οραματιστεί ο Σεργκέι Αιζενστάιν δεν ήταν άλλο από τη ταινία «Ιβάν ο Τρομερός». Οι συντελεστές του Αλέξανδρου Νιέφσκι (Νικολάϊ Τερκάσοφ ως Ιβάν, μουσική: Προκόφιεφ, σκηνογραφία του Ιωσήφ Σπίνε και διεύθυνση φωτογραφίας του Εντουάρντ Τισέ), συγκεντρώνονται και πάλι για αυτή την μεγάλη παραγωγή που επιθυμία του Αϊζενστάιν είναι να ολοκληρωθεί σε τρία μέρη.

Τα δυο πρώτα ασπρόμαυρα και το τελευταίο έγχρωμο. Τελικά ολοκληρώνονται μόνο τα δυο πρώτα. Επιθυμία του είναι να κάνει μια αλληγορία πάνω στη σχέση της εξουσίας και της ιστορικής προσωπικότητας με τις μάζες.
Η ταινία καταδεικνύει ένα Τσάρο με ενδοιασμούς και αμφιταλαντεύσεις στην άσκηση του ηγετικού του ρόλου.

Ο ίδιος ο σκηνοθέτης γράφει: «Επιδιώξαμε ν’ υψώσουμε το πρόσωπο του Ιβάν του Τρομερού πάνω από τα ασήμαντα χαρακτηριστικά που παρουσιάζονται μες στο ξετύλιγμα των ημερών, να συλλάβουμε τα στοιχεία εκείνα που τον διακρίνουν για το τραγικό μεγαλείο του ιστορικού ρόλου του. Η άποψή μας αυτή ήταν αναπόφευκτο να καθορίσει το στιλ της ταινίας μας, την ιδιορρυθμία του ύφους της και του παλμού της, των ρυθμών της, των χορικών της με τη θαυμαστή μουσική του Προκόφιεφ που δομείται σαν ένα εντελώς μνημειακό όλο, διαγράφοντας τη δυνατή μορφή του Μοσχοβίτη τσάρου, ενσαρκωμένη με ακατανίκητη γοητεία και εσωτερική πειστικότητα από τον Νικολάι Τσερκάσοφ, έναν από τους πιο αγαπημένους ηθοποιούς του λαού μας.”